หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

วิเคราะห์ความผิดปกติของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศพร้อมแก้ไขปัญหา

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-FBQF-343A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ วิเคราะห์ความผิดปกติของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศพร้อมแก้ไขปัญหา

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานควบคุมเตาเผาของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Incinerator Controller



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถวิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศได้อย่างครอบคลุม โดยสามารถวิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานและข้อมูลมลพิษอากาศบริเวณรอบสถานที่เผาของเสีย เพื่อระบุปัญหาและสาเหตุที่เกิดจากการทำงานของระบบ พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการวิเคราะห์อย่างถูกต้องตามหลักวิชาชีพ รวมถึงสามารถเสนอแนะแนวทางการแก้ไขและดำเนินการแก้ไขปัญหาที่ตรวจพบ ตลอดจนเสนอแนวทางในการป้องกันปัญหาไม่ให้เกิดขึ้นซ้ำ จัดทำรายงานการแก้ไขปัญหา และทบทวนแนวทางการแก้ไขให้ครอบคลุมและทันสมัย สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมการทำงานและข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 3139 : พนักงานเตาเผากำจัดขยะ (ISCO, 2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

2.    พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

3.    พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

4.    ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดวิธีการเก็บ ทําลายฤทธิ์กําจัด ฝัง ทิ้ง เคลื่อนย้ายและการขนส่งสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2531

5.    พระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02307.01

วิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

1. วิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02307.01.01 234158
02307.01

วิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2. วิเคราะห์ข้อมูลมลพิษอากาศบริเวณรอบสถานที่เผาของเสียที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02307.01.02 234159
02307.01

วิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3. ระบุปัญหาและสาเหตุของความผิดปกติที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02307.01.03 234160
02307.01

วิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4. จัดทำรายงานผลการวิเคราะห์การดำเนินงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02307.01.04 234161
02307.02

แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

1. เสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาข้อบกพร่องของระบบ

02307.02.01 234162
02307.02

แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2. ดำเนินการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

02307.02.02 234163
02307.02

แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3. เสนอแนะแนวทางในการป้องกันปัญหาไม่ให้เกิดขึ้นซ้ำอีก

02307.02.03 234164
02307.02

แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4. จัดทำรายงานการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผา

02307.02.04 234165
02307.02

แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

5. ทบทวนและปรับปรุงวิธีการแก้ไขปัญหาให้ทันสมัย (Up to Date) และสอดคล้องกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลง

02307.02.05 234166

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

 1.    ทักษะการสื่อสาร สามารถสื่อสารและให้ข้อมูลทั้งในรูปแบบของการเขียนและการพูดกับบุคคลากรในระดับปฏิบัติงานและระดับหัวหน้างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

2.    ทักษะการสังเกต เพื่อตรวจสอบการทำงาน และตรวจติดตามผลการแก้ไขปัญหา

3.    ทักษะการเขียนเพื่อทำรายงาน

4.    ทักษะการจัดการและการวางแผน สามารถวางแผนและจัดลำดับความสำคัญในการทำงาน ตลอดจนการเตรียมวิธีการตรวจสอบอุปกรณ์

5.    ทักษะการคิดวิเคราะห์ในการหาสาเหตุของสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นกับระบบบำบัดมลพิษอากาศที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของระบบโดยใช้ข้อมูลทางด้านเทคนิคและลำดับการดำเนินงานมาช่วยในการวิเคราะห์ และหาวิธีในการแก้ไขสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นได้

6.    ทักษะการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นขณะปฏิบัติงานได้ แต่ถ้าไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหานั้นได้ให้รายงานปัญหาแก่หัวหน้างาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้ด้านการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2.    ความรู้ด้านการวิเคราะห์ข้อมูลด้านมลพิษอากาศ

3.    วิธีการแก้ไขปัญหาในการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4.    การควบคุมการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

5.    วิธีการป้องกันปัญหาเนื่องจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน 

    2.    หนังสือคุณวุฒิที่เป็นที่ยอมรับ เช่น หนังสือรับการฝึกงาน หนังสือรับรองการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ (ถ้ามี)

    -    ด้านการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ 

    -    ด้านประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ 

    -    ด้านกระบวนการเผาไหม้ ด้านการวิเคราะห์ข้อมูลมลพิษอากาศ 

    -    ด้านการแก้ไขปัญหาในการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ 

    -    ด้านความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่เผาของเสีย 

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

    4.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    5.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับวิเคราะห์การทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

การวิเคราะห์ความผิดปกติของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศพร้อมแก้ไขปัญหาในระดับชั้นคุณวุฒิที่ 4 นี้ ครอบคลุมการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกทั้งจากการดำเนินงานของระบบภายใน และข้อมูลมลพิษอากาศจากพื้นที่โดยรอบที่อาจได้รับผลกระทบจากการทำงานของระบบ ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถระบุปัญหา ความผิดปกติ และสาเหตุที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้อง พร้อมจัดทำรายงานการวิเคราะห์เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการปรับปรุงระบบอย่างเป็นระบบและแม่นยำ ทั้งนี้รวมถึงการเสนอแนะแนวทางแก้ไขข้อบกพร่องที่ตรวจพบ ดำเนินการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า และพัฒนาแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำในอนาคต อีกทั้งยังต้องสามารถจัดทำรายงานผลการแก้ไขปัญหา และทบทวนวิธีการแก้ไขให้ทันสมัย สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และข้อกำหนดทางสิ่งแวดล้อม เพื่อยกระดับประสิทธิภาพและความปลอดภัยของระบบ

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความรู้เกี่ยวกับระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ เช่น โครงสร้าง การทำงาน กลไกการควบคุม และตัวชี้วัดความผิดปกติของแต่ละระบบ

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับข้อกำหนดและมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย เช่น กฎหมาย มาตรฐาน และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการปรับปรุงวิธีการทำงานให้ทันสมัยตามเทคโนโลยีและกฎเกณฑ์ใหม่

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    การเผาของเสีย (Waste Incineration) คือ กระบวนการกำจัดของเสียที่ใช้ความร้อนสูงเพื่อเผาไหม้ส่วนประกอบที่เป็นสารอินทรีย์ในของเสีย

    2.    ระบบเตาเผาขยะมูลฝอย มี 3 แบบที่นิยมใช้แพร่หลายในการเผาขยะมูลฝอย คือ เตาเผาแบบตะกรับ (Stoker-Fired or grate-Fired Incinerator) เตาเผาฟลูอิดไดส์เบด (Fluidized Bed Incinerator) และเตาเผาชนิดควบคุมการเผาไหม้ (Controlled-Air Incinerator)

    3.    ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศ (Air Pollution Control System) จะขึ้นอยู่กับระดับสารมลพิษที่เกิดจากการกำจัดขยะมูลฝอยและที่สำคัญได้แก่ กลิ่น ฝุ่นละออง คาร์บอนไดออกไซด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ (กรณีเผาไหม้ไม่สมบูรณ์) ออกไซด์ของไนโตรเจน ออกไซด์ของซัลเฟอร์ ไฮโดรคาร์บอนไดออกซิน โลหะหนัก เถ้าหนัก เถ้าเบา และน้ำเสีย เป็นต้น

    4.    ข้อมูลมลพิษอากาศ ได้แก่ ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ โอโซน ตะกั่ว ฝุ่นละออง 

    5.    สิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นจากการทำงานของระบบเตาเผา ได้แก่ อุณหภูมิ ปริมาณฝุ่นที่เกิดขึ้น กลิ่นจากการเผาไหม้ ควันจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วิเคราะห์ผลการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัด

 มลพิษอากาศ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ