หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-XOIM-342A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานควบคุมเตาเผาของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Incinerator Controller

8189 – พนักงานเครื่องจักรในกระบวนการผลิตอื่น ๆ ที่มิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถรักษาประสิทธิภาพของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศได้อย่างเป็นระบบ โดยสามารถระบุขั้นตอนการตรวจสอบ วิเคราะห์สาเหตุของปัญหาหรือสิ่งผิดปกติ ดำเนินการตรวจสอบตามมาตรฐาน และจัดทำรายงานผลการตรวจสอบได้อย่างครบถ้วน รวมถึงสามารถบ่งชี้ตัวแปรที่มีผลต่อประสิทธิภาพ ระบุและดำเนินการตามวิธีการรักษาประสิทธิภาพของระบบ พร้อมจัดทำรายงานที่สะท้อนผลการดำเนินงานและปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพของระบบได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 3139 : พนักงานเตาเผากำจัดขยะ (ISCO, 2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

2.    พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

3.    พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

4.    ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดวิธีการเก็บ ทําลายฤทธิ์กําจัด ฝัง ทิ้ง เคลื่อนย้ายและการขนส่งสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช่แล้ว (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2531

5.    พระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02306.01

ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

1. ระบุขั้นตอนการตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.01.01 234149
02306.01

ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2. ระบุปัญหาที่เกิดขึ้นจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.01.02 234150
02306.01

ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3. วิเคราะห์สาเหตุของปัญหา/สิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.01.03 234151
02306.01

ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4. ดำเนินการตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.01.04 234152
02306.01

ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

5. จัดทำรายงานผลการตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.01.05 234153
02306.02

รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

1. บ่งชี้ตัวแปรหลักที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานของเตาเผา

02306.02.01 234154
02306.02

รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2. ระบุวิธีการรักษาประสิทธิภาพการทำงานของเตาเผา

02306.02.02 234155
02306.02

รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3. ดำเนินการปรับปรุงเพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

02306.02.03 234156
02306.02

รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4. จัดทำรายงานผลการประเมินประสิทธิภาพการทำงานของเตาเผาและปัญหาที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานของเตาเผา

02306.02.04 234157

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการสังเกตเพื่อการตรวจสอบการทำงานของเตาเผา

2.    ทักษะการสื่อสาร สามารถสื่อสารและให้ข้อมูลทั้งในรูปแบบของการเขียนและการพูดกับบุคคลากรในระดับปฏิบัติงานและระดับหัวหน้างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3.    ทักษะการจัดการและการวางแผน สามารถวางแผนและจัดลำดับความสำคัญในการทำงาน ตลอดจนการเตรียมวิธีการตรวจสอบอุปกรณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

4.    ทักษะการปฏิบัติงาน สามารถดำเนินการตรวจสอบการทำงานของเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศตามแผนและลำดับขั้นตอนที่วางไว้ได้อย่างถูกต้อง

5.    ทักษะการคิดวิเคราะห์ในการหาสาเหตุของสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นกับระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของระบบโดยใช้ข้อมูลทางด้านเทคนิคและลำดับการดำเนินงานมาช่วยในการวิเคราะห์ และหาวิธีในการแก้ไขสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นได้

6.    ทักษะการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นขณะปฏิบัติงานได้ แต่ถ้าไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหานั้นได้ให้รายงานปัญหาแก่หัวหน้างาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้ด้านการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

2.    วิธีการตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

3.    วิธีการรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

4.    วิธีการแก้ไขปัญหาเนื่องจากการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน 

    2.    หนังสือคุณวุฒิที่เป็นที่ยอมรับ เช่น หนังสือรับการฝึกงาน หนังสือรับรองการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ ด้านประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ ด้านกระบวนการเผาไหม้ ด้านความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่เผาของเสีย (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย)

    4.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    5.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

การรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศในระดับชั้นคุณวุฒิที่ 4 นี้ ครอบคลุมตั้งแต่การระบุขั้นตอนการตรวจสอบระบบทั้งหมดอย่างเป็นระบบ การวิเคราะห์ปัญหาและสาเหตุของความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น ตลอดจนการดำเนินการตรวจสอบจริงเพื่อประเมินการทำงานของระบบ โดยผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถบ่งชี้ตัวแปรหลักที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของเตาเผา เช่น อุณหภูมิ ความดัน หรืออัตราการไหลของอากาศ พร้อมทั้งระบุวิธีการรักษาและปรับปรุงสมรรถนะของระบบให้มีความเสถียรและเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด นอกจากนี้ต้องสามารถจัดทำรายงานผลการตรวจสอบและการประเมินปัญหาได้อย่างครบถ้วน ถูกต้อง และใช้เป็นข้อมูลประกอบการพัฒนาระบบในระยะยาวได้

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการปฏิบัติงาน เช่น การตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ การดำเนินการรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการสังเกตเพื่อการตรวจสอบการทำงานอย่างละเอียด

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    การเผาของเสีย (Waste Incineration) คือ กระบวนการกำจัดของเสียที่ใช้ความร้อนสูงเพื่อเผาไหม้ส่วนประกอบที่เป็นสารอินทรีย์ในของเสีย

    2.    ระบบเตาเผาขยะมูลฝอย มี 3 แบบที่นิยมใช้แพร่หลายในการเผาขยะมูลฝอย คือ เตาเผาแบบตะกรับ (Stoker-Fired or grate-Fired Incinerator) เตาเผาฟลูอิดไดส์เบด (Fluidized Bed Incinerator) และเตาเผาชนิดควบคุมการเผาไหม้ (Controlled-Air Incinerator)

    3.    ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศ (Air Pollution Control System) จะขึ้นอยู่กับระดับสารมลพิษที่เกิดจากการกำจัดขยะมูลฝอยและที่สำคัญได้แก่ กลิ่น ฝุ่นละออง คาร์บอนไดออกไซด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ (กรณีเผาไหม้ไม่สมบูรณ์) ออกไซด์ของไนโตรเจน ออกไซด์ของซัลเฟอร์ ไฮโดรคาร์บอนไดออกซิน โลหะหนัก เถ้าหนัก เถ้าเบา และน้ำเสีย เป็นต้น

    4.    ประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ได้แก่ อุณหภูมิในระบบเตาเผา เวลาที่ใช้ในระบบเตาเผา การผสมกันระหว่างเชื้อเพลิงและอากาศ

    5.    การรักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผา ได้แก่ การปรับปรุงประสิทธิภาพการเผาไหม้ การตรวจสอบอุณหภูมิไอเสีย และการนำความร้อนทิ้งกลับมาใช้ใหม่


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2  เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย รักษาประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและระบบบำบัดมลพิษอากาศ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ