หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

บำรุงรักษาระบบเตาเผาของเสียชุมชนให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-DRQX-340A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ บำรุงรักษาระบบเตาเผาของเสียชุมชนให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานควบคุมเตาเผาของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Incinerator Controller

8189 – พนักงานเครื่องจักรในกระบวนการผลิตอื่น ๆ ที่มิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถดำเนินการบำรุงรักษาและซ่อมแซมระบบเตาเผาของเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยสามารถอ่านแผนงาน ระบุขั้นตอน และดำเนินการบำรุงรักษาตามแผนและกรณีฉุกเฉิน พร้อมทั้งปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัย บันทึกปัญหาและอุปสรรคที่พบ นอกจากนี้ยังสามารถตรวจสอบ ซ่อมแซม และทดสอบอุปกรณ์ที่ชำรุดให้กลับมาใช้งานได้ตามมาตรฐาน พร้อมบันทึกผลการดำเนินงานได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 3139 : พนักงานเตาเผากำจัดขยะ (ISCO, 2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

2.    พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

3.    พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

4.    ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดวิธีการเก็บ ทําลายฤทธิ์กําจัด ฝัง ทิ้ง เคลื่อนย้ายและการขนส่งสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2531

5.    พระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

1. อ่านและทำความเข้าใจแผนการบำรุงรักษาระบบเตาเผา

02304.01.01 234114
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

2. ระบุขั้นตอนการบำรุงรักษาระบบเตาเผา

02304.01.02 234115
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

3. ปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยและขั้นตอนการควบคุมอันตรายระหว่างการบำรุงรักษาเตาเผา 

02304.01.03 234116
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

4. ดำเนินการบำรุงรักษาระบบเตาเผา ตามตารางเวลาที่กำหนดและกรณีฉุกเฉินเมื่อระบบเตาเผาขัดข้อง (Breakdown Maintenance)

02304.01.04 234117
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

5. ดำเนินการบำรุงรักษาระบบเตาเผาตามลำดับขั้นตอนการบำรุงรักษา

02304.01.05 234118
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

6. ระบุปัญหา และอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการบำรุงรักษาเตาเผา

02304.01.06 234119
02304.01

บำรุงรักษาระบบเตาเผา

7. บันทึกและจัดทำรายงานเกี่ยวกับปัญหา และอุปสรรคที่เกิดขึ้นระหว่างการบำรุงรักษาระบบเตาเผา

02304.01.07 234120
02304.02

ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน

1. ระบุขั้นตอนการตรวจสอบและซ่อมแซมระบบเตาเผา 

02304.02.01 234121
02304.02

ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน

2. ปฏิบัติตามขั้นตอนการตรวจสอบและซ่อมแซมระบบเตาเผาตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน

02304.02.02 234122
02304.02

ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน

3. ทดสอบระบบหลังซ่อมแซมเพื่อประเมินประสิทธิภาพและความปลอดภัยก่อนนำกลับมาใช้งาน

02304.02.03 234123
02304.02

ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน

4. บันทึกผลการตรวจสอบและการซ่อมแซมระบบเตาเผาที่เสียหาย

02304.02.04 234124

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการใช้งานอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

2.    ทักษะการสังเกตเพื่อจัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ให้ถูกต้อง

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    การจำแนกประเภทของเสียของสถานที่จัดการของเสีย

2.    ประเภทของภาชนะบรรจุของเสียที่เหมาะสม

3.    วิธีการทำความสะอาดเตาเผาและอุปกรณ์

4.    ความปลอดภัยในการทำงาน

5.    การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

6.    กระบวนการทำงานของเตาเผา

7.    วิธีการหยุดการทำงานของเตาเผา


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน 

    2.    หนังสือคุณวุฒิที่เป็นที่ยอมรับ เช่น หนังสือรับการฝึกงาน หนังสือรับรองการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    4.    ผลการสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่เผาของเสีย (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

    4.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    5.    ผลการสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับบำรุงรักษาระบบเตาเผา ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน 

และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน 

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

การบำรุงรักษาระบบเตาเผาของเสียชุมชนให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานในระดับคุณวุฒิที่ 3 นี้ ครอบคลุมตั้งแต่การอ่านและทำความเข้าใจแผนการบำรุงรักษา การระบุขั้นตอนที่ชัดเจนในการดำเนินงาน ไปจนถึงการปฏิบัติงานตามมาตรการด้านความปลอดภัยและแนวทางการควบคุมอันตรายระหว่างการทำงาน เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยของบุคลากรและความต่อเนื่องของระบบ การบำรุงรักษาจะดำเนินตามตารางที่กำหนดไว้ รวมถึงในกรณีฉุกเฉินเมื่อต้องซ่อมแซมระบบที่ขัดข้อง โดยเน้นการปฏิบัติงานตามลำดับขั้นตอนอย่างถูกต้องและรัดกุม พร้อมทั้งมีการระบุและจัดการกับปัญหาหรืออุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้จะมีการจัดทำบันทึกและรายงานเพื่อการติดตามผลอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังรวมถึงขั้นตอนการตรวจสอบและซ่อมแซมระบบเตาเผา การทดสอบหลังซ่อมแซมเพื่อประเมินประสิทธิภาพและความปลอดภัยก่อนนำกลับมาใช้งาน ตลอดจนการบันทึกผลการดำเนินงานอย่างครบถ้วนและถูกต้อง

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการจัดเก็บของเสียอย่างปลอดภัย

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

    3.    ผู้เข้ารับการประเมินควรทำความเข้าใจแผนการบำรุงรักษาระบบเตาเผาอย่างละเอียด เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้ตามขั้นตอนที่กำหนดและไม่เกิดความผิดพลาด

    4.    ผู้เข้ารับการประเมินควรให้ความสำคัญในการระบุและควบคุมอันตรายที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการบำรุงรักษา เพื่อให้ผู้เข้ารับการประเมินรู้จักการระมัดระวังและป้องกันอุบัติเหตุ

    5.    ผู้เข้ารับการประเมินควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนการบำรุงรักษาและซ่อมแซมระบบเตาเผาได้อย่างถูกต้อง รวมถึงการตรวจสอบและทดสอบระบบหลังการซ่อมแซม

    6.    ผู้เข้ารับการประเมินควรมีความสามารถในการบันทึกข้อมูลและจัดทำรายงานเกี่ยวกับปัญหาหรืออุปสรรคที่เกิดขึ้นระหว่างการบำรุงรักษา เพื่อให้การติดตามผลการดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    การเผาของเสีย (Waste Incineration) คือ กระบวนการกำจัดของเสียที่ใช้ความร้อนสูงเพื่อเผาไหม้ส่วนประกอบที่เป็นสารอินทรีย์ในของเสีย

    2.    ระบบเตาเผาขยะมูลฝอย มี 3 แบบที่นิยมใช้แพร่หลายในการเผาขยะมูลฝอย คือ เตาเผาแบบตะกรับ (Stoker-Fired or grate-Fired Incinerator) เตาเผาฟลูอิดไดส์เบด (Fluidized Bed Incinerator) และเตาเผาชนิดควบคุมการเผาไหม้ (Controlled-Air Incinerator)

    3.    ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศ (Air Pollution Control System) จะขึ้นอยู่กับระดับสารมลพิษที่เกิดจากการกำจัดขยะมูลฝอยและที่สำคัญได้แก่ กลิ่น ฝุ่นละออง คาร์บอนไดออกไซด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ (กรณีเผาไหม้ไม่สมบูรณ์) ออกไซด์ของไนโตรเจน ออกไซด์ของซัลเฟอร์ ไฮโดรคาร์บอนไดออกซิน โลหะหนัก เถ้าหนัก เถ้าเบา และน้ำเสีย เป็นต้น

    4.    ตัวแปร (พารามิเตอร์) ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเผาไหม้ ได้แก่ อุณหภูมิเตาเผา ปริมาณความชื้นของของเสียที่เข้าสู่เตาเผา ประเภทของเสียที่เข้าสู่เตาเผา ระยะเวลาในการเผา ปริมาณอากาศที่เข้าสู่เตาเผา


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1 เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย บำรุงรักษาระบบเตาเผา

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2 เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบและซ่อมแซมอุปกรณ์ในระบบเตาเผาให้พร้อมใช้งาน

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ