หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

จัดการของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-SKTW-339A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ จัดการของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานควบคุมเตาเผาของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Incinerator Controller

8189 – พนักงานเครื่องจักรในกระบวนการผลิตอื่น ๆ ที่มิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านการประเมินหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถปฏิบัติงานด้านการจัดการของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาชีพและข้อกำหนดด้านความปลอดภัย โดยสามารถเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างเหมาะสม ตรวจสอบและระบุขั้นตอนการหยุดการทำงานของเตาเผาตามข้อกำหนดก่อนเปิดเตาเผาเพื่อจัดเก็บของเสีย แยกประเภทของเสียที่เกิดจากการเผาไหม้ เลือกใช้ภาชนะบรรจุให้เหมาะสมกับประเภทของเสีย ติดฉลากกำกับประเภทของเสีย พร้อมทั้งบันทึกข้อมูลอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ ยังสามารถดำเนินการทำความสะอาดเตาเผาและอุปกรณ์ ตรวจสอบความพร้อมใช้งานของเตาเผาและอุปกรณ์หลังการจัดเก็บของเสีย รวมถึงดำเนินการเคลื่อนย้ายและจัดส่งของเสียที่เกิดจากการเผาไหม้ไปกำจัดได้อย่างปลอดภัย โดยเป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนดและข้อกำหนดด้านการขนส่งของเสียอันตราย พร้อมจัดเตรียมเอกสารที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบและทำความสะอาดอุปกรณ์ขนย้ายอย่างเหมาะสมเพื่อให้สามารถนำกลับมาใช้ในกระบวนการถัดไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 3139 : พนักงานเตาเผากำจัดขยะ (ISCO, 2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

2.    พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

3.    พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

4.    ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดวิธีการเก็บ ทําลายฤทธิ์กําจัด ฝัง ทิ้ง เคลื่อนย้ายและการขนส่งสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2531

5.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

6.    ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง ระบบเอกสารกํากับการขนส่งของเสียอันตราย พ.ศ. 2547


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

1. เลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลในการจัดเก็บของเสียที่เหมาะสม 

02303.01.01 234100
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

2. ระบุขั้นตอนการหยุดการทำงานของเตาเผาตามขั้นตอนการปฏิบัติงานก่อนเปิดเตาเผาได้อย่างถูกต้อง

02303.01.02 234101
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

3. ตรวจสอบการหยุดการทำงานของเตาเผาตามขั้นตอนการปฏิบัติงานก่อนเปิดเตาเผาเพื่อเก็บของเสีย

02303.01.03 234102
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

4. แยกประเภทของเสียที่เกิดขึ้นจากการเผาไหม้

02303.01.04 234103
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

5. เลือกภาชนะบรรจุของเสียตามประเภทของของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้

02303.01.05 234104
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

6. บันทึกข้อมูลของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้และติดฉลากระบุประเภทของเสีย

02303.01.06 234105
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

7. ทำความสะอาดเตาเผาและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องหลังการจัดเก็บของเสีย

02303.01.07 234106
02303.01

จัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้

8. ตรวจสอบความพร้อมของเตาเผาและอุปกรณ์ก่อนนำกลับมาใช้งานอีกครั้ง

02303.01.08 234107
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

1. เลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคลในการขนส่งของเสียที่เหมาะสม 

02303.02.01 234108
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

2. ระบุขั้นตอนในการเคลื่อนย้ายและจัดส่งของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้เพื่อไปกำจัด 

02303.02.02 234109
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

3. จัดเตรียมเอกสารประกอบการส่งออกของเสียเพื่อไปกำจัด

02303.02.03 234110
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

4. ดำเนินการเคลื่อนย้ายของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ตามหลักการด้านความปลอดภัยในการทำงานและข้อกำหนดการขนส่ง 

02303.02.04 234111
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

5. ทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้ในการเคลื่อนย้ายของเสียตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน

02303.02.05 234112
02303.02

จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

6. ตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์เครื่อนย้ายของเสียก่อนและหลังใช้งาน

02303.02.06 234113

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะด้านเทคนิคและวิธีการที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน

2.    ทักษะการติดต่อสื่อสาร ระหว่างผู้ปฏิบัติงานหรือผู้ที่เกี่ยวข้องในการควบคุมการดำเนินงาน

3.    ทักษะการสังเกต เพื่อควบคุมการดำเนินงาน และเฝ้าระวังและสังเกตการณ์การทำงานของเตาเผา

4.    ทักษะการคิดวิเคราะห์ในการหาสาเหตุของสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นกับระบบบำบัดมลพิษอากาศที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของระบบโดยใช้ข้อมูลทางด้านเทคนิคและลำดับการดำเนินงานมาช่วยในการวิเคราะห์แก้ไขสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นได้

5.    ทักษะการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นขณะปฏิบัติงานได้ แต่ถ้าไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหานั้นได้ให้รายงานปัญหาแก่หัวหน้างาน

6.    ทักษะในการใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ และทักษะการใช้งานอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    การจำแนกประเภทของเสียของสถานที่จัดการของเสีย

2.    ประเภทของภาชนะบรรจุของเสียที่เหมาะสม

3.    วิธีการทำความสะอาดเตาเผาและอุปกรณ์

4.    ความปลอดภัยในการทำงาน

5.    การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

6.    กระบวนการทำงานของเตาเผา

7.    วิธีการหยุดการทำงานของเตาเผา


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน

    2.    หนังสือคุณวุฒิที่เป็นที่ยอมรับ เช่น หนังสือรับการฝึกงาน หนังสือรับรองการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    4.    ผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านระบบการทำงานเตาเผา ด้านหระบวนการเผาไหม้ ด้านความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่เผาของเสีย (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

    4.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    5.    ผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับจัดเก็บของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน 

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

การจัดการของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ในระดับชั้นคุณวุฒิที่ 3 นี้ ครอบคลุมถึงการเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ที่เหมาะสมในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การจัดเก็บของเสีย การหยุดการทำงานของเตาเผาตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน การตรวจสอบความถูกต้องของการหยุดระบบ ไปจนถึงการแยกประเภทของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ พร้อมทั้งคัดเลือกภาชนะบรรจุ การบันทึกและติดฉลากของเสียอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน รวมถึงการทำความสะอาดและตรวจสอบความพร้อมของเตาเผาและอุปกรณ์ก่อนนำกลับมาใช้งาน ทั้งนี้ยังครอบคลุมถึงขั้นตอนการขนส่งของเสียโดยต้องคำนึงถึงความปลอดภัยสูงสุด ได้แก่ การเลือก PPE ที่เหมาะสม การเคลื่อนย้ายของเสียตามหลักเกณฑ์การขนส่ง การจัดเตรียมเอกสารประกอบการส่งมอบของเสียเพื่อกำจัด การทำความสะอาดอุปกรณ์ขนย้าย และการตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์ก่อนและหลังใช้งาน เพื่อให้กระบวนการจัดเก็บและขนส่งของเสียเป็นไปอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และสอดคล้องกับกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการปฏิบัติงาน เช่น การบรรจุ/ลำเลียงของเสียเข้าเตาเผา

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความรู้เกี่ยวกับกฎหมาย กฎระเบียบ มาตรฐานสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง

    3.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการใช้งานเครื่องจักรอย่างปลอดภัย

    4.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    ของเสียที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้ ได้แก่ เถ้าลอย (Fly ash) และเถ้าก้นเตาหรือเถ้าหนัก (Bottom Ash)

    2.    อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) เช่น ถุงมือป้องกันสารเคมี รองเท้านิรภัย หมวกนิรภัย หน้ากากกันแก๊สพิษ

    3.    อุปกรณ์การเก็บและเคลื่อนย้ายของเสีย เช่น ถุงกรอง ภาชนะในการเก็บของเสีย รถเข็น อุปกรณ์ในการตักของเสีย 

    4.    การบันทึกผล หมายถึง การบันทึกในระบบคอมพิวเตอร์ หรือบันทึกด้วยเอกสาร หรือทั้งสองแบบ


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย จัดเก็บของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย จัดส่งของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเผาไหม้ไปกำจัด

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ