หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

เตรียมความพร้อมและตรวจสอบการใช้งานของเตาเผาก่อนเริ่มการปฏิบัติงาน

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-YFXE-338A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ เตรียมความพร้อมและตรวจสอบการใช้งานของเตาเผาก่อนเริ่มการปฏิบัติงาน

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานควบคุมเตาเผาของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Incinerator Controller

8189 – พนักงานเครื่องจักรในกระบวนการผลิตอื่น ๆ ที่มิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านการประเมินหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถตรวจสอบและเตรียมความพร้อมของเตาเผาก่อนการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยสามารถเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างเหมาะสม ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย ตรวจสอบการทำงานของเตาเผาและอุปกรณ์ประกอบ พร้อมทั้งทดสอบประสิทธิภาพการทำงานของระบบเตาเผาและบันทึกผลการตรวจสอบอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ ยังสามารถอ่านและระบุแผนการตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษา ดำเนินการตรวจสอบตามขั้นตอนที่กำหนด รวมถึงบันทึกผลการตรวจสอบสภาพของเตาเผาอย่างครบถ้วน และสามารถดำเนินการตามข้อบังคับด้านความปลอดภัยระหว่างกระบวนการบำรุงรักษาได้ ผู้ปฏิบัติงานยังสามารถระบุและเฝ้าระวังความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของระบบเตาเผา สังเกตข้อผิดปกติที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ดำเนินการบันทึกข้อมูลความเสี่ยง พร้อมจัดทำรายงานเพื่อแจ้งเตือนหรือดำเนินการแก้ไขตามขั้นตอนที่กำหนด


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 3139 : พนักงานเตาเผากำจัดขยะ (ISCO, 2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

2.    พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

3.    พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

4.    ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดวิธีการเก็บ ทําลายฤทธิ์กําจัด ฝัง ทิ้ง เคลื่อนย้ายและการขนส่งสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2531

5.    พระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

1. เลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ที่เหมาะสมสำหรับตรวจสอบการทำงานของเตาเผา 

02302.01.01 234083
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

2. ระบุขั้นตอนการตรวจสอบการทำงานของเตาเผา

02302.01.02 234084
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

3. ปฏิบัติตามข้อบังคับด้านความปลอดภัยในการทำงาน

02302.01.03 234085
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

4. ทดสอบการทำงานของอุปกรณ์เตาเผาให้พร้อมใช้งาน

02302.01.04 234086
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

5. ตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของเตาเผา 

02302.01.05 234087
02302.01

ตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา

6. บันทึกผลการตรวจสอบความพร้อมของเตาเผา

02302.01.06 234088
02302.02

ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

1. อ่านและทำความเข้าใจแผนการตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษา

02302.02.01 234089
02302.02

ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

2. ระบุขั้นตอนการตรวจสอบสภาพเตาเผาตามแผนการบำรุงรักษา

02302.02.02 234090
02302.02

ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

3. ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับการบำรุงรักษาเตาเผา

02302.02.03 234091
02302.02

ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

4. ปฏิบัติการตรวจสอบระบบเตาเผาตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน

02302.02.04 234092
02302.02

ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

5. บันทึกผลการตรวจสอบสภาพเตาเผา

02302.02.05 234093
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

1. ระบุความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นขณะดำเนินการเผาของเสีย

02302.03.01 234094
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

2. ระบุรายละเอียดของการเฝ้าระวังการทำงานของเตาเผา

02302.03.02 234095
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

3. ระบุข้อสังเกตที่ต้องเฝ้าระวังในขณะดำเนินการเผาของเสีย

02302.03.03 234096
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

4. ดำเนินการเฝ้าระวังและสังเกตการณ์ขณะดำเนินการเผาของเสีย

02302.03.04 234097
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

5. บันทึกข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นขณะดำเนินการเผาของเสีย

02302.03.05 234098
02302.03

ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

6. จัดทำรายงานความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นขณะดำเนินการเผาของเสีย

02302.03.06 234099

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะในการใช้เครื่องมือ อุปกรณ์ และ อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE)

2.    ทักษะการสังเกต เฝ้าระวังและสังเกตการณ์ขณะดำเนินการเผาของเสีย

3.    ทักษะการตรวจสอบ เพื่อตรวจสอบการทำงานของเตาเผา และความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจจะเกิดขึ้น

4.    ทักษะการเขียน บันทึก และรายงาน

5.    ทักษะการสื่อสาร สามารถสื่อสารและให้ข้อมูลทั้งในรูปแบบของการเขียนและการพูดกับบุคคลากรในระดับปฏิบัติงานและระดับหัวหน้างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

6.    ทักษะการอ่านและการนำมาใช้ สามารถนำกฎระเบียบและข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องมาใช้ได้อย่างถูกต้อง เช่น กฎระเบียบของสถานประกอบการ เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (MSDS) ข้อปฏิบัติด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ขั้นตอนการปฏิบัติกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉิน ขั้นตอนการดำเนินงาน เป็นต้น

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    กลไกการทำงานของระบบเตาเผา

2.    ความรู้ด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ระบบเตาเผา

3.    การบำรุงรักษาระบบเตาเผา

4.    ความปลอดภัยในการทำงาน

5.    กฎระเบียบของสถานประกอบการและของกรมโรงงานอุตสาหกรรม

6.    ความเสี่ยง/ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดจากกระบวนการเผาไหม้ของเสีย


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน 

    2.    หนังสือคุณวุฒิที่เป็นที่ยอมรับ เช่น หนังสือรับการฝึกงาน หนังสือรับรองการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    4.    ผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านระบบการทำงานเตาเผาและการบำรุงรักษาระบบเตาเผา ด้านความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่เผาของเสีย  (ถ้ามี) 

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

    4.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    5.    ผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับตรวจสอบความพร้อมในการใช้งานเตาเผา ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน ตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค และผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค และผลการสาธิตการปฏิบัติงาน


15. ขอบเขต (Range Statement)

เตรียมความพร้อมและตรวจสอบการใช้งานของเตาเผาก่อนเริ่มการปฏิบัติงานในระดับคุณวุฒิที่ 3 นี้ครอบคลุมการตรวจสอบ การบำรุงรักษา และการเฝ้าระวังการทำงานของเตาเผาของเสีย โดยผู้ปฏิบัติงานต้องเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ที่เหมาะสม ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย และปฏิบัติงานตามขั้นตอนที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้ การตรวจสอบเตาเผาให้ความสำคัญกับการทดสอบอุปกรณ์ให้พร้อมใช้งาน ตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงาน บันทึกผลการตรวจสอบ และดำเนินการตามแผนการบำรุงรักษาที่กำหนด เพื่อให้การทำงานของเตาเผามีความต่อเนื่องและปลอดภัย นอกจากนี้ การปฏิบัติงานต้องครอบคลุมการเฝ้าระวังความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นขณะดำเนินการเผาของเสีย โดยระบุข้อสังเกตที่สำคัญ บันทึกข้อมูลที่เกี่ยวข้อง และจัดทำรายงานผลความเสี่ยงเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการวิเคราะห์และวางมาตรการป้องกันในอนาคต 

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการปฏิบัติงานที่ถูกต้อง ครอบคลุมทั้งด้านเทคนิค ความปลอดภัย และข้อกำหนดทางสิ่งแวดล้อม

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามแผนการทำงาน มาตรฐานอาชีพ กฎหมาย ระเบียบ และคู่มือการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง

    3.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

    4.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการตรวจสอบ วิเคราะห์ และเฝ้าระวังความเสี่ยงทั้งด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งรายงานผลอย่างเป็นระบบ

    5.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องสื่อสารกับเพื่อนร่วมงานและผู้เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงจัดทำบันทึก รายงาน หรือเอกสารต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน

    6.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความตระหนักถึงผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมจากการปฏิบัติงาน

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    การเผาของเสีย (Waste Incineration) คือ กระบวนการกำจัดของเสียที่ใช้ความร้อนสูงเพื่อเผาไหม้ส่วนประกอบที่เป็นสารอินทรีย์ในของเสีย

    2.    ระบบเตาเผาขยะมูลฝอย มี 3 แบบที่นิยมใช้แพร่หลายในการเผาขยะมูลฝอย คือ เตาเผาแบบตะกรับ (Stoker-Fired or grate-Fired Incinerator) เตาเผาฟลูอิดไดส์เบด (Fluidized Bed Incinerator) และเตาเผาชนิดควบคุมการเผาไหม้ (Controlled-Air Incinerator)

    3.    ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ มลพิษอากาศ ฝุ่นละออง ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ไดออกซิน เถ้ก้นเตา (Bottom ash) เถ้าลอย (Fly ash)

    4.    การบำรุงรักษาเตาเผาของเสีย หมายถึง การดำเนินการตรวจสอบการทำงานของเตาเผาให้มีการทำงานอย่างปกติและทำการบำรุงรักษาระบบเตาเผาเป็นระยะเพื่อให้สามารถทำงานได้อย่างเป็นปกติ


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบความพร้อมใช้งานเตาเผา

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบสภาพเตาเผาสำหรับการบำรุงรักษาตามแผน

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบการสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเตาเผา

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ