อาชีพผู้ปฏิบัติงานฝังกลบของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Landfill Operator

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ และตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ โดยครอบคลุมทั้งการตรวจสอบองค์ประกอบของขยะ น้ำชะขยะ และคุณภาพอากาศ การฝังกลบดินและการปิดคลุมหลุมด้วยวัสดุที่เหมาะสม ตลอดจนการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ในพื้นที่ พร้อมทั้งสามารถบันทึกผลการตรวจสอบไว้อย่างเป็นระบบเพื่อใช้ในการติดตามและปรับปรุง รวมถึงสามารถวิเคราะห์ผลการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ จัดทำแผนกำหนดวิธีการแก้ไขปัญหาในการดำเนินการฝังกลบ รวมถึงแผนรองรับสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อให้การแก้ไขปัญหาดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยมอบหมายงานให้ผู้รับผิดชอบดำเนินการตามแผนที่วางไว้ สามารถตรวจติดตามผลการดำเนินการแก้ไขปัญหา และจัดทำรายงานผลทั้งในรายเดือนและรายปี เพื่อประเมินความก้าวหน้าและประสิทธิภาพของการแก้ไขปัญหา พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการตรวจสอบและแก้ไขปัญหาได้

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน

1.    กฎกระทรวง สุขลักษณะการจัดการมูลฝอยทั่วไป พ.ศ. 2560

2.    ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การจัดการมูลฝอย พ.ศ. 2567

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการวางแผนเพื่อจัดทำแผนการปฏิบัติงาน เช่น แผนการดำเนินการฝังกลบ แผนงานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอยภัย

2.    ทักษะการเขียนเพื่อจัดทำแผนงาน

3.    ทักษะการแก้ไขปัญหาในการทำงาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    วิธีการวางแผนงาน

2.    หลักเกณฑ์ มาตรฐาน และแนวทางในการดำเนินการฝังกลบ

3.    วิธีการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ

4.    วิธีการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวก

5.    แผนงานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

6.    มาตรการแก้ไขผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน

    2.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่ฝังกลบ (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

    4.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    5.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับควบคุมการดำเนินการฝังกลบให้เป็นไปตามหลักสุขาภิบาล ควบคุมและจัดการปัญหาสิ่งรบกวนบริเวณหลุมฝังกลบ วิเคราะห์และวางแนวทางแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดจากการฝังกลบ ตรวจติดตามผลการแก้ไขปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมในสถานที่ฝังกลบ ตรวจติดตามผลการแก้ไขปัญหาเรื่องสัตว์รบกวนและปัญหาอื่นๆ ที่เกิดขึ้นบริเวณสถานที่ฝังกลบ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค และผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

การตรวจสอบและติดตามการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนให้ถูกต้องตามหลักการการฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาลในระดับคุณวุฒิที่ 4 นี้ ครอบคลุมการตรวจสอบและควบคุมการดำเนินการฝังกลบของเสียชุมชนให้เป็นไปตามหลักสุขาภิบาลและมาตรฐานสิ่งแวดล้อม โดยเริ่มจากการตรวจสอบขั้นตอนการดำเนินงาน การฝังกลบดินและการปิดคลุมหลุมฝังกลบด้วยวัสดุที่เหมาะสม การตรวจสอบองค์ประกอบของขยะ น้ำชะขยะ และคุณภาพอากาศ รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวก เครื่องจักร และอุปกรณ์ในพื้นที่ จากนั้นบันทึกผลการตรวจสอบอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาและกำหนดแนวทางแก้ไขทั้งในเชิงเร่งด่วนและระยะยาว รวมถึงการจัดทำแผนรองรับกรณีฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้น การติดตามและแก้ไขปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อม เช่น เสียง กลิ่น ฝุ่น ก๊าซ และน้ำชะขยะ ตลอดจนการติดตามและควบคุมสัตว์รบกวน เช่น นก หนู และแมลง ต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ ปลอดภัย และสอดคล้องตามหลักวิชาการ สุดท้ายจัดทำรายงานสรุปผลการตรวจสอบและการแก้ไขปัญหามลพิษและสิ่งรบกวนอย่างสม่ำเสมอ ทั้งรายเดือนหรือรายปี 

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องเข้าใจหลักเกณฑ์ที่ใช้ในการวางแผน

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการจัดทำแผนทางด้านสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    หลักเกณฑ์ที่ใช้ในการดำเนินการฝังกลบ เป็นรูปแบบการฝังกลบของเสียที่มีการคำนึงถึงการดำเนินงานตามหลักเกณฑ์ทางวิศวกรรมและผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นในด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยอาทิเช่น การจดบันทึกปริมาณมูลฝอยที่เข้าสู่พื้นที่ การควบคุมการจัดวางเซลล์ การป้องกันมิให้ของเสียอันตรายชุมชนเข้ามากำจัดในบริเวณการจัดการก๊าซจากบ่อฝังกลบอย่างถูกสุขลักษณะ การควบคุมขนาดหน้างานฝังกลบให้เหมาะสม การบดอัดและกลบทับมูลฝอยเป็นรายวัน เป็นต้น

    2.    แผนการดำเนินการฝังกลบ ประกอบด้วย แผนการปฏิบัติงานฝังกลบรายวัน การออกแบบหรือจัดแบ่งพื้นที่ฝังกลบ ขั้นตอนปฏิบัติงานในการฝังกลบรายวัน การวางแผนปิดหลุมฝังกลบ การจัดทำระบบการบันทึกผลและรายงานผลประจำเดือน เป็นต้น

    3.    แผนการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ ประกอบด้วย การติดตามก๊าซจากหลุมฝังกลบ การติดตามการไหลของน้ำชะมูลฝอย การติดตามน้ำใต้ดิน เป็นต้น

    4.    หลักเกณฑ์ที่ใช้ในการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวก เป็นรูปแบบการตรวจสอบที่คำนึงถึงการดำเนินงานตามหลักเกณฑ์ทางวิศวกรรมและผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นในด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยอาทิเช่น ตรวจสอบสภาพแผ่นพลาสติกรองพื้นโพลีเอทธิลีนชนิดความหนาแน่นสูง (High Density Polyethylene: HDPE) ตรวจสอบความสูงและความลาดชันของหลุมฝังกลบ การตรวจสอบความเป็นระเบียบเรียบร้อยความสะอาดของสถานที่ เป็นต้น

    5.    แผนด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย หมายถึง แผนที่เกี่ยวข้องในด้านสิ่งแวดล้อม และด้านสุขภาพอนามัยของสถานที่ฝังกลบของเสีย เช่น แผนป้องกันและระงับอัคคีภัยในที่ฝังกลบของเสีย แนวทางฟื้นฟูและปรับปรุงสถานที่ฝังกลบ แผนตอบโต้ภาวะฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติงานฝังกลบ เป็นต้น

    6.    แผนป้องกันอัคคีภัย หมายถึง การดำเนินการเพื่อมิให้เกิดเพลิงไหม้ และให้หมายความรวมถึงการเตรียมเพื่อรับรองเหตุการณ์เมื่อเกิดไฟไหม้ด้วย

    7.    ไฟไหม้หลุมฝังกลบ หมายถึง การเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้บริเวณที่กำจัดมูลฝอยแบบฝังกลบ หรือเทกองกลางแจ้ง ทั้งที่เป็นลักษณะการลุกไหม้บนผิวและในส่วนลึกลงไปของกองมูลฝอย โดยเกิดขึ้นจากธรรมชาติและการกระทำของมุนษย์

    8.    แนวทางฟื้นฟูและปรับปรุงสถานที่กำจัด หมายถึง การปรับปรุงพื้นที่จัดการมูลฝอยเพื่อควบคุมป้องกันมลพิษต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น และปรับปรุงพื้นที่เพื่อให้สามารถกำจัดมูลฝอยได้ หลังจากเกิดเหตุการณ์สภาวะฉุกเฉินต่างๆ เช่น ไฟไหม้หลุมฝังกลบ น้ำท่วมหลุมฝังกลบ เกิดระเบิดในหลุมฝังกลบ เกิดการต่อต้านจากประชาชน เป็นต้น

    9.    แผนตอบโต้ภาวะฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติงานฝังกลบ หมายถึง แนวทางการจัดการ (ดําเนินการ ประสานงาน ปฏิบัติการ) กับเหตุฉุกเฉินที่เกิดขึ้น เพื่อให้สามารถระงับเหตุและลดผลกระทบได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ไฟไหม้หลุมฝังกลบ น้ำท่วมหลุมฝังกลบ เกิดระเบิดในหลุมฝังกลบ เกิดการต่อต้านจากประชาชน เป็นต้น 

    10.    มาตรการแก้ไขผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม หมายถึง มาตรการแก้ไขผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม เมื่อเกิดสภาวะฉุกเฉิน เช่น ผลกระทบทางด้านคุณภาพ ผลกระทบด้านคุณภาพน้ำ กลิ่นเหม็นรบกวน เป็นต้น

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบของเสียชุมชนให้เป็นไปตามหลักสุขาภิบาล

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน 

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วิเคราะห์และวางแนวทางแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดจากการฝังกลบ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    3.    ข้อสอบสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจติดตามผลการแก้ไขปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมในสถานที่ฝังกลบ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.4    ครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจติดตามผลการแก้ไขปัญหาเรื่องสัตว์รบกวนและปัญหาอื่นๆ ที่เกิดขึ้นบริเวณสถานที่ฝังกลบ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน