หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

กำหนดกระบวนการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนให้ถูกต้องตามหลักการการฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาล

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-ESQP-335A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ กำหนดกระบวนการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนให้ถูกต้องตามหลักการการฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาล

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานฝังกลบของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Landfill Operator



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถกำหนดแนวทางการจัดการบุคลากรภายในสถานที่หลุมฝังกลบ โดยสามารถบอกความต้องการกำลังคนในแต่ละสถานการณ์ เช่น ฤดูฝนหรือเหตุฉุกเฉิน พร้อมแบ่งหน้าที่ตามความเหมาะสม จัดแผนการฝึกอบรมทั้งประจำปีและภาคสนามในหัวข้อด้านความปลอดภัยและการควบคุมมลพิษ รวมทั้งประเมินผลงานบุคลากรจากเกณฑ์ความรับผิดชอบ ความปลอดภัย และการทำงานเป็นทีม สามารถกำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ ประกอบด้วยกำหนดหลักเกณฑ์และขั้นตอนการฝังกลบให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล พร้อมทั้งวางแผนงบประมาณด้านการดำเนินงาน การบำรุงรักษา การควบคุมสิ่งรบกวน และงบฉุกเฉิน รวมถึงกำหนดแผนการตรวจสอบและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องได้ สามารถกำหนดแนวทางการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ โดยสามารถกำหนดเกณฑ์การตรวจสอบ จัดทำขั้นตอนและแผนการติดตามสภาพสถานที่ เครื่องจักร และอุปกรณ์ เพื่อให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย สามารถกำหนดแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ ประกอบด้วยสามารถระบุเกณฑ์ ขั้นตอน และมาตรการรองรับผลกระทบ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งกำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ สามารถวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง จัดทำแผนรับมือและตั้งทีมตอบโต้ฉุกเฉิน จัดการฝึกซ้อมอย่างน้อยปีละครั้ง รวมถึงติดตามผลหลังเกิดเหตุเพื่อปรับปรุงแผนให้เหมาะสมได้


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1.    กฎกระทรวง สุขลักษณะการจัดการมูลฝอยทั่วไป พ.ศ. 2560

2.    ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การจัดการมูลฝอย พ.ศ. 2567


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02206.01

กำหนดแนวทางการจัดการบุคลากรภายในสถานที่หลุมฝังกลบ

1. บอกความต้องการกำลังคนที่จะใช้ภายในสถานที่ฝังกลบ เช่น ฤดูฝน เหตุฉุกเฉิน และแบ่งหน้าที่ให้แก่บุคลากรตามภารกิจที่เหมาะสม เช่น เวรเช้า-บ่าย

02206.01.01 234041
02206.01

กำหนดแนวทางการจัดการบุคลากรภายในสถานที่หลุมฝังกลบ

2. วางแผนส่งเสริมการฝึกอบรมบุคลากรประจำปีหรือภาคสนามร่วมกับหน่วยงานภายนอก ในหัวข้อ เกี่ยวกับความปลอดภัยใน การใช้เครื่องจักรกลหนัก การควบคุมมลพิษและสิ่งรบกวน

02206.01.02 234042
02206.01

กำหนดแนวทางการจัดการบุคลากรภายในสถานที่หลุมฝังกลบ

3. ประเมินผลงานบุคลากรตามเกณฑ์ที่เหมาะสม เช่น ความรับผิดชอบ ความปลอดภัย ความร่วมมือในทีม

02206.01.03 234043
02206.02

กำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 

1. ระบุหลักเกณฑ์ที่ใช้ในการดำเนินการฝังกลบ

02206.02.01 234044
02206.02

กำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 

2. กำหนดขั้นตอนในการปฏิบัติงานของสถานที่ฝังกลบตามหลักสุขาภิบาล

02206.02.02 234045
02206.02

กำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 

3. วางแผนและจัดทำงบประมาณสำหรับการดำเนินงาน เช่น ค่าดำเนินการประจำ ค่าอุปกรณ์ ค่าบำรุงรักษา ค่าควบคุมสิ่งรบกวน งบฝึกอบรมบุคลากรและงบฉุกเฉิน

02206.02.03 234046
02206.02

กำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 

4. กำหนดขั้นตอนของแผนการตรวจสอบเกี่ยวกับการดำเนินงานและงบประมาณภายในสถานที่ฝังกลบ

02206.02.04 234047
02206.02

กำหนดแนวทางการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนที่มีประสิทธิภาพ 

5. จัดทำแผนการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบในสถานที่ฝังกลบ

02206.02.05 234048
02206.03

กำหนดแนวทางการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ

1. ระบุหลักเกณฑ์ที่ใช้ในการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวก (สถานที่ เครื่องจักร อุปกรณ์ต่างๆ)

02206.03.01 234049
02206.03

กำหนดแนวทางการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ

2. กำหนดขั้นตอนของแผนการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวก

02206.03.02 234050
02206.03

กำหนดแนวทางการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ

3. จัดทำแผนการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกภายในสถานที่ฝังกลบ

02206.03.03 234051
02206.04

กำหนดแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ

1. ระบุหลักเกณฑ์ที่ใช้ในการจัดทำแผนด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

02206.04.01 234052
02206.04

กำหนดแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ

2. กำหนดขั้นตอนของแผนด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

02206.04.02 234053
02206.04

กำหนดแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ

3. จัดทำแผนงานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

02206.04.03 234054
02206.04

กำหนดแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ

4. จัดทำมาตรการแก้ไขผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

02206.04.04 234055
02206.05

กำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

1. วิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง พร้อมทั้งระบุประเภทของเหตุฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้น เช่น ไฟไหม้ อุบัติเหตุรุนแรงที่เกิดกับกำลังคนและเครื่องจักร เหตุภัยพิบัติทางธรรมชาติ (น้ำท่วม แผ่นดินไหว สึนามิ)

02206.05.01 234056
02206.05

กำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

2. จัดทำแผนปฏิบัติการในภาวะฉุกเฉินเพื่อรับมือ เหตุการณ์ฉุกเฉิน

02206.05.02 234057
02206.05

กำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

3. จัดตั้งทีมตอบโต้เหตุฉุกเฉินเพื่อลดความเสียหายและฟื้นฟูการดำเนินงาน

02206.05.03 234058
02206.05

กำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

4. วางแผนฝึกอบรมซ้อมและทบทวนแผนรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

02206.05.04 234059
02206.05

กำหนดแนวทางการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

5. จัดทำมาตรการรับมือ พร้อมทั้งประเมินผลการดำเนินงานหลังเกิดเหตุ และปรับปรุงแผนตามข้อบกพร่องที่พบ โดยยึดหลักความปลอดภัย

02206.05.05 234060

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการสังเกตเพื่อการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ และสถานที่จัดการของเสีย

2.    ทักษะการติดต่อประสานงาน ระหว่างผู้ปฏิบัติงานหรือผู้ที่เกี่ยวข้องในการตรวจสอบ

3.    ทักษะการวิเคราะห์ และแก้ไขปัญหา

4.    ทักษะการเขียนรายงาน เพื่อจัดทำรายงานผลการตรวจสอบและแก้ไขปัญหา

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    วิธีการดำเนินการฝังกลบ

2.    วิธีการตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ

3.    วิธีการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวก 

4.    วิธีการแก้ไขปัญหาจากการตรวจสอบ


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน เช่น ประกาศนียบัตร/เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน เอกสารตัวอย่างการเขียนโครงการ หรือผลงานของผู้ปฏิบัติงานที่เคยทำมาแล้วที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน

    3.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    4.    แฟ้มสะสมผลงาน

    5.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

    2.    ประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการฝึกอบรมให้มีความรู้ด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดหรือตามแผนการปฏิบัติการของสถานที่ฝังกลบ (ถ้ามี)

    3.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย)

    4.    ผลการสอบข้อเขียน (อัตนัย)

    5.    แฟ้มสะสมผลงาน

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

    ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับวางแผนบริหารจัดการบุคลากรภายในสถานที่ฝังกลบ วางแผนเกี่ยวกับการดำเนินงานและงบประมาณภายในสถานที่ฝังกลบ วางแผนการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ วางแผนด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในสถานที่ฝังกลบ วางแผนดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

    1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ แฟ้มสะสมผลงาน และการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค 

    2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ การสอบข้อเขียน (ปรนัย) แฟ้มสะสมผลงาน และการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

การกำหนดกระบวนการดำเนินงานฝังกลบของเสียชุมชนให้ถูกต้องตามหลักการการฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาลในระดับคุณวุฒิที่ 5 นี้ ครอบคลุมการบริหารจัดการสถานที่ฝังกลบอย่างเป็นระบบ โดยเน้นทั้งด้านบุคลากร การดำเนินงาน งบประมาณ สิ่งอำนวยความสะดวก สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และการจัดการเหตุฉุกเฉิน โดยเริ่มจากการกำหนดความต้องการกำลังคนตามสภาพงาน เช่น ฤดูฝนหรือเหตุฉุกเฉิน พร้อมแบ่งหน้าที่ตามภารกิจและกะการทำงาน วางแผนส่งเสริมการฝึกอบรมร่วมกับหน่วยงานภายนอก และประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรตามเกณฑ์ที่เหมาะสม ด้านการดำเนินงาน ต้องกำหนดหลักเกณฑ์ ขั้นตอน และงบประมาณสำหรับการฝังกลบ รวมทั้งวางแผนการตรวจสอบการดำเนินงานและสิ่งอำนวยความสะดวก เช่น เครื่องจักรและอุปกรณ์ นอกจากนี้ ต้องมีการจัดทำแผนสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย มาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น พร้อมทั้งวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง จัดทำแผนปฏิบัติการและทีมตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน รวมถึงฝึกซ้อม ทบทวน และปรับปรุงแผนอย่างต่อเนื่อง

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการปฏิบัติงาน ได้แก่ เกลี่ยและบดอัดของเสีย กลบ/ปิดหลุมฝังกลบ

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการสังเกตเพื่อการตรวจสอบการทำงานอย่างละเอียด

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    การดำเนินการฝังกลบ หมายถึง การนำของเสียมาเทกองในพื้นที่ที่จัดเตรียมไว้ โดยเริ่มจากเมื่อรถเก็บขนของเสียเทของเสียลงในบริเวณที่กำหนดแล้ว รถตัก-ดันของเสียเริ่มนำของเสียดังกล่าวมาใส่ในบริเวณที่กำหนดให้เป็นจุดฝังกลบมูลฝอย (Cell) เมื่อของเสียถูกทำมาบรรจุใส่ในเซลล์เต็มระดับที่ต้องการแล้ว จากนั้นรถบดอัดจะเริ่มดำเนินการบดอัดของเสียในเซลล์ให้แน่นและเรียบ หลังจากนั้นจึงกลบทับหน้าด้วยดิน 

    2.    การตรวจสอบการดำเนินการฝังกลบ เช่น การตรวจสอบการเทกอง การเกลี่ย การบดอัด การกลบ/ปิดคลุม เป็นต้น

    3.    การตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ เป็นการตรวจสอบสภาพขององค์ประกอบของสถานที่จัดการของเสียตามข้อกำหนดของหน่วยงาน เพื่อให้การดำเนินการฝังกลบมีประสิทธิภาพสูงสุด เช่น ตรวจสอบสภาพแผ่นพลาสติกรองพื้นโพลีเอทธิลีนชนิดความหนาแน่นสูง (High Density Polyethylene: HDPE) ตรวจสอบความสูงและความลาดชันของหลุมฝังกลบให้ถูกต้องตามแผนการปฏิบัติงานของสถานที่ฝังกลบ รวมถึงการตรวจสอบด้านความปลอดภัยของสถานที่ฝังกลบเป็นการค้นหาสาเหตุของอันตรายในสถานที่ทำงาน โดยเมื่อพบสิ่งบกพร่องต้องรีบทำการแก้ไขอย่างเร่งด่วน จะมีการเตรียมแบบตรวจสอบไว้จดบันทึกด้วย และเมื่อตรวจสอบเสร็จได้ผลประการใดแจ้งผลการตรวจสอบไปยังหัวหน้างาน เช่น การตรวจสอบความเป็นระเบียบเรียบร้อย ความสะอาดของสถานที่ อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE)  เป็นต้น

    4.    สิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ หมายถึง องค์ประกอบส่วนสำคัญต่างๆ ที่ช่วยเสริมหรือสนับสนุนการทำงานของสถานีฝังกลบให้สมบูรณ์มากยิ่งขึ้นแม้ว่าหากขาดไปการฝังกลบอาจเกิดขึ้นได้ แต่ในด้านบริหารจัดการแล้วถือว่าขาดไม่ได้ เช่น ประตูทางเข้าและป้ายแสดงความเป็นเจ้าของ เครื่องชั่ง อาคารสำนักงาน ที่ล้างล้อรถ รั้วล้อมรอบสถานี ระบบระบายและกำจัดก๊าซ ระบบบำบัดน้ำเสีย ระบบรวมรวมน้ำชะขยะ บ่อสังเกตการณ์น้ำใต้ดิน อาคารซ่อมบำรุง และอาคารจอดรถและเครื่องจักรกล เป็นต้น

    5.    การติดตามผลการแก้ไขปัญหา เป็นการตรวจสอบความก้าวหน้าของการแก้ไขปัญหานั้นว่าเป็นไปตามแผนการปฏิบัติงานหรือไม่


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1     เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วางแผนบริหารจัดการบุคลากรภายในสถานที่ฝังกลบ 

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วางแผนเกี่ยวกับการดำเนินงานและงบประมาณภายในสถานที่ฝังกลบ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วางแผนการตรวจสอบสิ่งอำนวยความสะดวกในสถานที่ฝังกลบ 

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.4    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วางแผนบริหารจัดการบุคลากรภายในสถานที่ฝังกลบ 

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.5    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย วางแผนดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินในสถานที่ฝังกลบ

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    แฟ้มสะสมผลงาน

    3.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ