หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ใช้เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการคัดแยกของเสียชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-XEWS-323A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ใช้เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการคัดแยกของเสียชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานคัดแยกของเสียชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย  Municipal Solid Waste (MSW) Separator at Solid Waste Management Facility

ISCO-08    รหัส 9612 – พนักงานคัดแยกของเสีย



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้สามารถแสดงความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ ของเครื่องจักรคัดแยกของเสียชุมชน ความอันตรายและวิธีการควบคุมอันตรายในการเดินเครื่องจักรในการคัดแยกของเสียชุมชน สามารถตรวจสอบสภาพ ความพร้อมความปลอดภัยของเครื่องจักรในเบื้องต้น ทำความสะอาดเครื่องจักรก่อนการปฎิบัติงานของเสียชุมชน ระบุภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่ผ่านการคัดแยกแล้ว พร้อมทั้งบันทึกผลการตรวจสอบสภาพเครื่องจักรเบื้องต้น สมารถเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) และเปิดใช้งานและปิดใช้งานเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยก รวมทั้งนำของเสียชุมชนเข้าเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกบรรจุของเสียชุมชนที่ผ่านการคัดแยกจากเครื่องจักร ปิดเครื่องจักรในกรณีฉุกเฉิน


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 9612 : พนักงาน/คนงานคัดแยกขยะ (ISCO,2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

1. ระบุหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ ของเครื่องจักรคัดแยก

02106.01.01 233961
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

2. ระบุความเสี่ยง และวิธีการป้องกันอันตรายในการปฏิบัติงานกับเครื่องจักรในการคัดแยกได้ตามคู่มือความปลอดภัย

02106.01.02 233962
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

3. ตรวจสอบและประเมินสภาพเครื่องจักรให้อยู่ในสภาพปลอดภัยและพร้อมใช้งาน

02106.01.03 233963
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

4. ทำความสะอาดเครื่องจักรและสายพานลำเลียงหลังการใช้งานตามขั้นตอนที่กำหนด

02106.01.04 233964
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

5. จัดเตรียมภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่คัดแยกแล้วให้เหมาะสมและพร้อมใช้งาน

02106.01.05 233965
02106.01

เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

6. บันทึกผลการตรวจสอบสภาพเครื่องจักรเบื้องต้นตามระเบียบข้อกำหนดของหน่วยงาน

02106.01.06 233966
02106.02

ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

1. ใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างถูกต้อง

02106.02.01 233967
02106.02

ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

2. เปิดและปิดใช้งานเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกได้ถูกต้องตามขั้นตอนในคู่มือการใช้งาน

02106.02.02 233968
02106.02

ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

3. นำของเสียชุมชนเข้าเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยก ตามคู่มือการใช้งานเครื่องจักร

02106.02.03 233969
02106.02

ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

4. จัดเก็บของเสียชุมชนที่ผ่านการคัดแยกจากเครื่องจักร

02106.02.04 233970
02106.02

ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

5. ปิดเครื่องจักรในกรณีฉุกเฉิน ตามคู่มือการใช้งานเครื่องจักร

02106.02.05 233971
02106.03

จัดส่งของเสียชุมชนที่ทำการคัดแยกแล้ว

1. เลือกใช้ยานพาหนะที่ใช้บรรทุกได้อย่างเหมาะสมกับประเภทของเสียและปริมาณ

02106.03.01 233972
02106.03

จัดส่งของเสียชุมชนที่ทำการคัดแยกแล้ว

2. ตรวจสอบยานพาหนะให้พร้อมใช้งานก่อนการขนส่ง

02106.03.02 233973
02106.03

จัดส่งของเสียชุมชนที่ทำการคัดแยกแล้ว

3. บรรทุกของเสียไม่เกินน้ำหนักมาตรฐานกรมการขนส่งทางบก

02106.03.03 233974
02106.03

จัดส่งของเสียชุมชนที่ทำการคัดแยกแล้ว

4. ใช้วัสดุคลุมของเสียเพื่อป้องกันการกระจายหรือหลุดร่วงระหว่างขนส่ง

02106.03.04 233975

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการปฏิบัติงานกับเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

2.    ทักษะการสังเกต เช่น สภาพการของเครื่องจักร ความสะอาดของเครื่องจักร 

3.    ทักษะการจำแนกวัตถุสิ่งของที่ปะปนกัน 

4.    ทักษะการใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ที่ใช้ทำงานร่วมกับเครื่องจักร เช่น อุปกรณ์หยิบ จับ เคลื่อนย้ายวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ เข้าและออกจากเครื่องจักร 

5.    ทักษะการ เคลื่อนย้ายสิ่งของที่มีน้ำหนัก

6.    ทักษะการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    วิธีการใช้งานเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

2.    วิธีการนำของเสียเข้าเครื่องจักร

3.    ฉลาก ป้ายสัญลักษณ์ เครื่องหมายเตือนแสดงความเป็นอันตรายของของเสียชุมชน

4.    ป้ายสัญลักษณ์ เครื่องหมายและสัญญาณเตือน แสดงความเป็นอันตรายของเครื่องจักร

5.    ข้อบังคับอาชีวอนามัย และความปลอดภัยในการทำงาน

6.    การป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นจากเครื่องจักร และการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉิน สำหรับ การเกิดเหตุฉุกเฉิน

7.    วิธีการบันทึกผลการตรวจสอบสภาพเครื่องจักรเบื้องต้นก่อนการปฏิบัติงาน


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

   1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน

   2.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

   1.    ผลการสอบผ่านข้อเขียน (ปรนัย)

   2.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

   ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับเตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร และจัดส่งของเสียชุมชนที่ทำ

การคัดแยกแล้ว โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

   1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

ขอบเขตของการใช้เครื่องจักรในการคัดแยกของเสียชุมชนในหน่วยสมรรถนะนี้ จะเริ่มด้วยการตรวจสอบสภาพการใช้งาน ความพร้อม และความปลอดภัยของเครื่องจักรในเบื้องต้น รวมถึงทำความสะอาดเครื่องจักรก่อนการใช้งาน พร้อมทั้งบันทึกผลการตรวจสอบสภาพเครื่องจักรในเบื้องต้น ผู้คัดแยกของเสียชุมชนต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ก่อนการปฏิบัติงาน โดยผู้ปฏิบัติงานต้องมีความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ ของเครื่องจักรคัดแยกของเสียชุมชน ความอันตรายและวิธีการควบคุมอันตรายในการเดินเครื่องจักรในการคัดแยกของเสียชุมชน สามารถเลือกใช้ภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่ผ่านการคัดแยกแล้ว เปิดใช้งานและปิดใช้งานเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยก และนำของเสียชุมชนเข้าเครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกบรรจุของเสียชุมชนที่ผ่านการคัดแยกจากเครื่องจักร รวมทั้งปิดเครื่องจักรในกรณีฉุกเฉิน

(ก)    คำแนะนำ

   1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับความปลอดภัยในการปฏิบัติงานกับเครื่องจักร

   2.    ผู้เข้ารับการประเมินสามารถอธิบายหน้าที่การทำงานของเครื่องจักรที่ใช้ในกระบวนการคัดแยกได้

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

   1.    เครื่องจักรที่ใช้ในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน ได้แก่ เครื่องจักรสำหรับคัดแยกของเสีย เครื่องจักรสำหรับการบดย่อยขนาดของเสีย เครื่องจักรสำหรับการบีบอัดของเสีย เครื่องจักรสำหรับล้างอัดฉีดของเสีย เครื่องจักรหรือพาหนะในการเคลื่อนย้าย เป็นต้น

   2.    เครื่องจักรสำหรับคัดแยกของเสีย หมายถึง เครื่องจักรอัตโนมัติสำหรับคัดแยกประเภทของเสียชนิดต่างๆ ที่กำหนด เช่น พลาสติก โลหะ หรือของเสียที่เป็นอินทรีย์ เป็นต้น

   3.    เครื่องจักรสำหรับบดย่อยขนาดของเสีย หมายถึง เครื่องจักรอัตโนมัติสำหรับบดย่อย ทุบ ฉีกทำลายของเสียชนิดต่างๆ ที่กำหนด ให้มีขนาดเล็กลง 

   4.    เครื่องจักรสำหรับบีบอัดของเสีย หมายถึง เครื่องจักรอัตโนมัติสำหรับบีบอัดของเสียให้มีขนาดเล็กลงหรือมีพื้นที่หน้าตัดเล็กลง หรืออัดรวมกันเป็นก้อนให้ง่ายต่อการเคลื่อนย้าย

   5.    เครื่องจักรสำหรับล้างอัดฉีดของเสีย หมายถึง เครื่องจักรอัตโนมัติสำหรับการล้างทำความสะอาดของเสีย 

   6.    เครื่องจักรหรือพาหนะในการเคลื่อนย้าย หมายถึง เครื่องยนต์หรือยานพาหนะที่ใช้ในการยกสิ่งของ เคลื่อนย้ายสิ่งของที่มีน้ำหนัก  

   7.    บันทึกผลการตรวจสอบสภาพเครื่องจักร หมายถึง สภาพความสะอาดก่อนการปฏิบัติงานอาจรวมถึง รายละเอียดเครื่องจักรที่เสียหาย รายละเอียดที่การซ่อมแซมและการบำรุงรักษา

   8.    ความเสี่ยงอันตราย หมายถึง ความเสี่ยงอันตรายในการปฏิบัติงานกับเครื่องจักร ได้แก่ อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากการใช้เครื่องจักรปฏิบัติงานก่อความเสียหายต่อร่างกายหรือทรัพย์สินของผู้ปฏิบัติงาน เช่น ผู้ปฏิบัติงานบนเครื่องจักรตกจากเครื่องจักร  

   9.    ภาชนะบรรจุของเสียที่ผ่านการคัดแยกแล้ว ได้แก่ ตะกร้า ถังเหล็ก ถุงกระสอบ ถุงพลาสติก

   10.    อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE)  เช่น ถุงมือ แว่นตา หมวก ถุงเท้า รองเท้า เสื้อผ้าสะท้อนแสง เป็นต้น


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย เตรียมความพร้อมก่อนใช้เครื่องจักรในกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนโดยการใช้เครื่องจักร

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย จัดส่งของเสียชุมชนที่ทำการคัดแยกแล้ว

    1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

    2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ