หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

คัดแยกของเสียรีไซเคิลจากของเสียไม่อันตรายจากชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-PDFQ-320A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ คัดแยกของเสียรีไซเคิลจากของเสียไม่อันตรายจากชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานคัดแยกของเสียชุมชนในสถานที่จัดการของเสีย  Municipal Solid Waste (MSW) Separator at Solid Waste Management Facility

ISCO-08     รหัส 9612 – พนักงานคัดแยกของเสีย



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถบอกเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ โดยระบุและเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างถูกต้องตามวัตถุประสงค์ของแต่ละอุปกรณ์ ระบุและเตรียมเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ สามารถเตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ โดยระบุชนิดของเสียชุมชนที่รีไซเคิลได้ พร้อมทั้ง ระบุสภาพของเสียที่ไม่เหมาะกับการนำไปรีไซเคิล และระบุความเป็นอันตราย ที่อาจเกิดขึ้นจากการคัดแยกของเสียรีไซเคิลประเภทต่างๆ พร้อมทั้งคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ โดยการอธิบายขั้นตอนการคัดแยก สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ให้ถูกต้อง และ ใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ที่เหมาะสม ในการคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ อย่างถูกประเภท และสามารถบรรจุของเสียที่คัดแยกแล้วตามประเภทลงในภาชนะบรรจุได้อย่างถูกต้อง


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 9612 : พนักงาน/คนงานคัดแยกขยะ (ISCO,2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
02103.01

บอกเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

1. ระบุและเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างถูกต้องตามวัตถุประสงค์ของแต่ละอุปกรณ์

02103.01.01 233928
02103.01

บอกเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

2. ระบุและเตรียมเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

02103.01.02 233929
02103.02

เตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

1. ระบุชนิดของเสียชุมชนที่รีไซเคิลได้

02103.02.01 233930
02103.02

เตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

2. ระบุสภาพของเสียที่ไม่เหมาะกับการคัดแยกเพื่อนำไปรีไซเคิล

02103.02.02 233931
02103.02

เตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

3. ระบุความเป็นอันตรายที่เกิดขึ้นจากการคัดแยกของเสียชุมชนที่รีไซเคิลได้ประเภทต่างๆ

02103.02.03 233932
02103.03

คัคแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

1. อธิบายขั้นตอนการคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

02103.03.01 233933
02103.03

คัคแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

2. ใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ได้อย่างถูกต้อง

02103.03.02 233934
02103.03

คัคแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

3. ใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ ในการคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

02103.03.03 233935
02103.03

คัคแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

4. คัดแยกของเสียไม่เป็นอันตรายที่รีไซเคิลได้

02103.03.04 233936
02103.03

คัคแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

5. บรรจุของเสียที่คัดแยกแล้วตามประเภท ลงภาชนะบรรจุได้อย่างถูกต้อง

02103.03.05 233937

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

02101 เตรียมความพร้อมของเครื่องมือและอุปกรณ์ ก่อนการคัดแยกของเสียชุมชน

02102 คัดแยกของเสียชุมชนประเภทที่ไม่เป็นอันตรายและที่เป็นอันตราย


13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการสังเกต เช่น สัญลักษณ์ ป้าย ฉลาก 

2.    ทักษะการจำแนกวัตถุสิ่งของที่ปะปนกัน 

3.    ทักษะการใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์สำหรับหยิบ จับ ตัด แยก เคลื่อนย้ายวัตถุ 

4.    ทักษะการเคลื่อนย้ายสิ่งของที่มีน้ำหนัก

5.    ทักษะการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ประเภท/ชนิดของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายที่รีไซเคิลได้

2.    ขั้นตอนการดำเนินการคัดแยกของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายที่รีไซเคิลได้ของหน่วยงาน

3.    วิธีการจัดเก็บของเสียชุมชนใส่ภาชนะบรรจุ

4.    ความอันตรายที่เกิดจากกระบวนการคัดแยกของเสียชุมชน

5.    ข้อบังคับอาชีวอนามัย และความปลอดภัยในการทำงาน

6.    ความหมายฉลาก ป้ายสัญลักษณ์ เครื่องหมาย แสดงประเภทของวัตถุสิ่งของ

7.    วิธีการจำแนกลักษณะ ประเภท ของเสียชุมชนที่ไม่อันตรายรีไซเคิลได้

8.    วิธีการใช้อุปกรณ์เครื่องมือในการคัดแยกของเสียชุมชนที่รีไซเคิลได้


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

   1.    หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน

   2.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

   1.    ผลการสอบผ่านข้อเขียน (ปรนัย)

   2.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

   ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับบอกเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ เตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

   1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

ขอบเขตของการปฏิบัติงานครอบคลุมการคัดแยกของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายและสามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ โดยเน้นการปฏิบัติงานที่ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาลและความปลอดภัย เริ่มจากการระบุและเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ให้เหมาะสมกับลักษณะงาน พร้อมทั้งเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และภาชนะบรรจุสำหรับการคัดแยกอย่างครบถ้วน จากนั้นดำเนินการจำแนกชนิดของเสียที่สามารถรีไซเคิลได้ ตรวจสอบสภาพของเสียที่ไม่เหมาะสมต่อการนำกลับมาใช้ใหม่ และประเมินความเสี่ยงหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการคัดแยก โดยปฏิบัติตามขั้นตอนที่หน่วยงานกำหนด ใช้อุปกรณ์และภาชนะบรรจุที่เหมาะสมในการคัดแยกและบรรจุของเสียตามประเภท เพื่อป้องกันการปนเปื้อนและรักษาคุณภาพของวัสดุรีไซเคิล

(ก)    คำแนะนำ

    1.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องสามารถระบุประเภทของเสียชุมชนที่ไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ 

    2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับ ฉลาก สัญลักษณ์ที่แสดงบนของเสีย 

    3.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องสามารถระบุอุปกรณ์และภาชนะบรรจุของเสียที่คัดแยกแล้วตามชนิดที่รีไซเคิลได้

    4.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

    1.    ของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้ ได้แก่ ของเสียชุมชนประเภทเศษพลาสติก เศษยาง เศษโลหะ เศษแก้วและเศษกระดาษ 

    2.    พลาสติกรีไซเคิล เช่น เศษพลาสติกรวม ขวดน้ำ(PET) ขวด(PVC) ถุงพลาสติก สายยางพลาสติก จุกพลาสติก รองเท้าพลาสติก(PVC)  ท่อพลาสติก เป็นต้น

    3.    โลหะรีไซเคิล เช่น เศษเหล็ก ลวดสลิง เหล็กขี้กลึง กระป๋องโลหะ สังกะสี ทองแดง ทองเหลือง เศษอะลูมิเนียม เหล็กเส้น เหล็กตะปู เหล็กแผ่น เป็นต้น 

    4.    เศษแก้วรีไซเคิล เช่น ขวดแก้วสีใส สีชา สีเขียวทุกชนิด เศษแก้วสีใส สีอื่นๆ ทุกชนิด เศษกระจก เป็นต้น

    5.    เศษกระดาษรีไซเคิล เช่น กระดาษหนังสือพิมพ์ กระดาษสมุดหนังสือ กระดาษแข็ง กระดาษย่อยโรงพิมพ์ ถุงกระดาษ  กระดาษขาว เป็นต้น

    6.    สถานะทางกายภาพของของเสีย หมายถึง ของเสียที่แห้ง ของเสียที่เปียกน้ำหรือมีความชื้นสูงต้องไปทำให้แห้งก่อน นำไปคัดแยก ของเสียที่เป็นของแข็งหรือที่เป็นของเหลว

    7.    เครื่องมือ/อุปกรณ์ในการคัดแยก ได้แก่ เลื่อย แม่เหล็ก คีมหนีบ คีมจับ มีด กรรไกร  ไม้คีบ ค้อน ประแจ เครื่องชั่ง หัวตัด รถเข็น เชือก และอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) เป็นต้น 

    8.    ภาชนะบรรจุ ได้แก่ ลังไม้ ถังเหล็ก ถังพลาสติก ถุงพลาสติก ตระกร้า ถุงกระสอบ เป็นต้น

    9.    อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE)  เช่น ถุงมือ แว่นตา หมวก ถุงเท้า รองเท้า เสื้อผ้าสะท้อนแสง เป็นต้น


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย บอกเครื่องมือ/อุปกรณ์ ภาชนะบรรจุที่ใช้คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย เตรียมความพร้อมก่อนคัดแยกของเสียไม่อันตรายที่

รีไซเคิลได้

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย คัดแยกของเสียไม่อันตรายที่รีไซเคิลได้

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ