หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียอันตรายจากชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-DOWV-307A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียอันตรายจากชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานเก็บรวบรวมและขนส่งของเสียชุมชน  Municipal Solid Waste (MSW) Collection and Transportation Worker

ISCO-08    9611 พนักงานเก็บขยะและของรีไซเคิล

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้สามารถเลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย โดยใช้ PPE ที่เหมาะสม เลือกอุปกรณ์และเครื่องมือที่ปลอดภัย ตรวจสอบความเหมาะสมของน้ำหนักและความจุยานพาหนะ และเลือกภาชนะบรรจุของเสียอันตรายให้ตรงตามลักษณะของเสีย จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย โดยแยกประเภทของเสีย และวัสดุที่เข้ากันไม่ได้ออกจากกัน ปฏิบัติตามรหัสสีหรือสัญลักษณ์ที่ระบุประเภทความเป็นอันตราย และบันทึกประเภทและปริมาณของเสีย ก่อนที่จะดำเนินการขนย้าย เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ โดยระบุประเภทของเสียอันตรายจากฉลาก/ป้ายสัญลักษณ์ และตรวจสอบความครบถ้วนของป้ายเตือนอันตราย ทบทวนและประสานขั้นตอนความปลอดภัยกับทีมงานก่อนเริ่มงาน และเตรียมและใช้อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหลหรือตกหล่นของเสียอันตรายจากยานพาหนะก่อนการขับขี่ พร้อมดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะด้วยการตรวจสอบสภาพภาชนะบรรจุให้ปลอดภัยทั้งก่อนและหลังการบรรจุ รวบรวมของเสียอันตรายใส่ในภาชนะบรรจุ และดำเนินการขนถ่าย ขึ้น-ลงยานพาหนะทั้งแบบที่ใช้และไม่ใช้เครื่องมือ จัดวางของเสียบนยานพาหนะตามประเภทความเป็นอันตราย และทำความสะอาดบริเวณจุดรวบรวมของเสียให้เรียบร้อยหลังการขนถ่ายเสร็จสิ้นได้

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 9611 : คนงานเก็บขยะ/คนงานประจำรถขยะ  (ISCO,2008)

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1. กฎกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สุขลักษณะการจัดการมูลฝอยทั่วไป พ.ศ. 2560

2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง “กำหนดมาตรการควบคุมกำกับการขนมูลฝอยทั่วไปเพื่อป้องกันการลักลอบทิ้ง พ.ศ. 2560”

3. ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง “การขนส่งวัตถุอันตรายทางบก พ.ศ. 2546”

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
01103.01

เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

1. ระบุและใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย 

 01103.01.01 233806
01103.01

เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

2. เลือกใช้อุปกรณ์ และเครื่องมือที่ใช้รวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย 

 01103.01.02 233807
01103.01

เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

3. ตรวจสอบน้ำหนักบรรทุกและความจุของยานพาหนะให้เหมาะสมกับปริมาณของเสีย

 01103.01.03 233808
01103.01

เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

4. เลือกใช้ภาชนะบรรจุของเสียที่เป็นอันตรายตามลักษณะของเสีย

 01103.01.04 233809
01103.02

จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย

1. แยกของเสียหรือวัสดุที่เข้ากันไม่ได้ออกจากกันได้

 01103.02.01 233810
01103.02

จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย

2. ปฏิบัติตามรหัสสีหรือสัญลักษณ์เพื่อแสดงประเภทความเป็นอันตรายของของสีย

 01103.02.02 233811
01103.02

จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย

3. บันทึกประเภทและปริมาณของเสียก่อนทำการขนถ่าย

 01103.02.03 233812
01103.03

เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

1. บอกประเภทของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย จากฉลาก ป้ายสัญลักษณ์ หรือเครื่องหมายเตือนแสดงความเป็นอันตรายที่ติดอยู่กับของเสียชุมชน

 01103.03.01 233813
01103.03

เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

2. ตรวจสอบว่าของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายมีการแสดงป้ายเตือนอันตรายครบถ้วน

 01103.03.02 233814
01103.03

เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

3. ทบทวนและประสานขั้นตอนความปลอดภัยกับทีมงานก่อนเริ่มงาน

 01103.03.03 233815
01103.03

เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

4. เตรียมและใช้อุปกรณ์สำหรับป้องกันการรั่วไหลหรือตกหล่นของของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายจากยานพาหนะก่อนการขับขี่

 01103.03.04 233816
01103.04

ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

1. ตรวจสอบสภาพของภาชนะบรรจุที่ใช้บรรจุของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัย ก่อนและหลังบรรจุของเสียอันตราย

 01103.04.01 233817
01103.04

ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

2. รวบรวมของเสียชุมชุนที่เป็นอันตรายใส่ภาชนะบรรจุของเสีย

 01103.04.02 233818
01103.04

ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

3. ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะด้วยวิธีที่ไม่ใช้เครื่องมือและวิธีที่ใช้เครื่องมือ

 01103.04.03 233819
01103.04

ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

4. จัดวางของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายบนยานพาหนะตามประเภทความเป็นอันตราย

 01103.04.04 233820
01103.04

ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

5. ทำความสะอาดบริเวณจุดรวบรวมของเสียหลังจากทำการขนถ่ายของเสียชุมชนเสร็จสิ้น

 01103.04.05 233821

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

01101 เตรียมความพร้อมก่อนการขนส่งของเสียชุมชน

01102 ขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงพาหนะ

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการสังเกต วัตถุ ความสะอาด สิ่งผิดปรกติ เป็นต้น

2.    ทักษะการจำแนกประเภทและลักษณะของเสียที่เป็นอันตราย 

3.    ทักษะการใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ทำความสะอาด 

4.    ทักษะการยกสิ่งของหรือบรรจุภัณฑ์ที่มีน้ำหนักขึ้นและลงยานพาหนะ

5.    ทักษะการใช้อุปกรณ์/เครื่องจักรช่วยยกสิ่งของที่มีน้ำหนัก

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    วิธีการยกหรือขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย ตามประเภทลักษณะภาชนะบรรจุขึ้นและลงพาหนะด้วยวิธีที่ไม่ใช้เครื่องมือ และวิธีที่ใช้เครื่องมือ

2.    วิธีการจัดวางภาชนะบรรจุของเสียชุมชนในพื้นที่จำกัด และการจัดวางตำแหน่งของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายตามประเภทความเป็นอันตราย

3.    วิธีการใช้งานอุปกรณ์ป้องกันส่วนอันตรายบุคคล 

4.    วิธีการใช้อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่นของเสียที่เป็นอันตราย

5.    ข้อบังคับอาชีวอนามัย และความปลอดภัยในการทำงานของหน่วยงาน

6.    ประเภทของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายและไม่อันตราย

7.    ความอันตรายจากการสัมผัสของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

8.    วิธีการแก้ปัญหาเบื้องต้นเมื่อพบการรั่วไหลของของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

   1.    ผลการสอบผ่านการสอบข้อเขียน (ปรนัย)

   2.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

   1.    ผลการสอบผ่านการสอบข้อเขียน (ปรนัย)

   2.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

   ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับเลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

   1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และ ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

15. ขอบเขต (Range Statement)

ขอบเขตในการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายในหน่วยสมรรถนะนี้ เริ่มจาก การเตรียมการ

ขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ โดยการบอกประเภท ความเป็นอันตรายของเสียชุมชน จากฉลากป้าย หรือเครื่องหมายเตือนความอันตราย อธิบายวิธีการขนถ่าย การเลือกใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ และภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายที่ใช้ในการรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะให้เหมาะสม หลังจากนั้นจะดำเนินการรวบรวมขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย ผู้ปฏิบัติงานต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคล ตรวจสอบสภาพภาชนะบรรจุที่ใช้ของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายให้ปลอดภัยก่อนเริ่มการดำเนินการ โดยทำการรวบรวมของเสียชุมชนใส่ภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่เตรียมไว้และทำการขนถ่ายของเสียชุมชนขึ้นยานพาหนะ วางจัดเรียงของเสียชุมชนที่บรรจุใส่ภาชนะบนยานพาชนะตามความอันตราย หลังจากขนถ่ายของเสียชุมชนแล้วเสร็จ ผู้ปฏิบัติงานต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันของเสียชุมชนรั่วไหล/ตกหล่นจากยานพาหนะก่อนการขับขี่ออกจากจุดรวบรวมของเสียชุมชน และทำความสะอาดจุดรวบรวมของเสียชุมชนที่ทำการขนถ่ายของเสียชุมชน

(ก)    คำแนะนำ

   1.    ผู้เข้ารับการประเมินสามารถอธิบายวิธีการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย บอกลักษณะของเสียชุมชนประเภทที่ไม่เป็นอันตรายและอันตราย วิธีการขนถ่ายของเสียชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ ด้วยวิธีการที่ไม่ใช้เครื่องมือและวิธีที่ใช้เครื่องมือได้

   2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการป้องกันไม่ให้เกิดการหกหล่นหรือปนเปื้อน ในระหว่างการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

   3.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

   1.    ของเสียอันตรายชุมชน เช่น หลอดไฟฟ้า แบตเตอรี่รถยนต์ ถ่านไฟฉาย กระป๋องบรรจุสารเคมี อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

   2.    ความเป็นอันตรายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย คือ ติดไฟได้ ระเบิดได้ กัดกร่อน เป็นพิษ แหลมคม เป็นต้น

   3.    วิธีการจัดการของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย หมายถึง การจัดการ/บำบัดของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายก่อนการขนถ่ายขึ้นลงยานพาหนะ เพื่อป้องกันการสัมผัสหรือรับความอันตรายจากของเสีย

   4.    ภาชนะที่ใช้บรรจุของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย เช่น ถุงพลาสติก กระสอบ ถังพลาสติก ถังโลหะ ลังไม้ ที่ปิดมิดชิด หรือที่ทำขึ้นพิเศษเพื่อป้องกันการรั่วไหลของสารพิษอันตราย เป็นต้น

   5.    เครื่องมือ/อุปกรณ์ที่ใช้รวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชน ประกอบด้วย ครีมจับ ที่คีบ

ไม้กวาด ที่ตักขยะ คราด จอบ เสียม กระบะใส่ของ รถเข็น เป็นต้น รวมถึงอุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่นของเสียชุมชนจากยานพาหนะ  อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) และเครื่องมือที่ใช้ในการขนถ่ายของเสียชุมชน

   6.    อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่น เช่น ผ้าใบคลุม ตะแกรง ตาข่ายกันปลิว ภาชนะรองน้ำชะขยะ เป็นต้น

   7.    อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE)  เช่น ถุงมือ รองเท้า แว่นตานิรภัย เข็มขัด หมวก เป็นต้น 

   8.    เครื่องมือที่ใช้ในการขนถ่ายของเสียชุมชน เช่น แม่แรงยก รอกยก รถยกสิ่งของ อุปกรณ์

ไฮดรอลิก เป็นต้น 

   9.    การขนถ่ายของเสียชุมชนโดยวิธีที่ไม่ใช้เครื่องมือ หมายถึง การใช้แรงงานคนยกในการขนถ่ายของเสียชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

   10.    วิธีการจัดวาง เป็นการจัดวางของเสียอันตรายชุมชนที่บรรจุในภาชนะอย่างเป็นระเบียบปลอดภัยจากความอันตรายบนยานพาหนะ รวมถึงการจัดวางในสถานที่จัดเก็บให้เป็นไปตามมาตรฐานการปฏิบัติงานที่คำนึงถึงความปลอดภัย

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือและยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตราย

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค 

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะ จัดกลุ่มและจัดการของเสียอันตราย

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะ เตรียมการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.4    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะ ดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

กลับ

ยินดีต้อนรับ