หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียไม่อันตรายจากชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

สาขาวิชาชีพสิ่งแวดล้อมและสารอันตราย


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ EVM-KWJX-306A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียไม่อันตรายจากชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

3. ทบทวนครั้งที่ 2 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานเก็บรวบรวมและขนส่งของเสียชุมชน   Municipal Solid Waste (MSW) Collection and Transportation Worker

ISCO-08   9611 พนักงานเก็บขยะและของรีไซเคิล



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ/อุปกรณ์และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย โดยใช้ PPE และเครื่องมือที่เหมาะสม ตรวจสอบความเหมาะสมของยานพาหนะกับปริมาณของเสีย และเลือกภาชนะบรรจุตามลักษณะของเสีย ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายได้ ตรวจสอบและแยกประเภทของเสียให้ถูกต้อง ระบุของเสียอันตรายหรือที่เข้ากันไม่ได้ รายงานสิ่งผิดปกติแก่หัวหน้างาน และตรวจสอบน้ำหนักกับปริมาตรให้เป็นไปตามมาตรฐาน พร้อมทั้งปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะด้วยการใช้เครื่องมือยกที่ปลอดภัย จัดวางของเสียในยานพาหนะอย่างสมดุล ใช้อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล ทำความสะอาดพื้นที่หลังขนถ่าย และบันทึกกระบวนการตามขั้นตอนหน่วยงานได้


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

กลุ่มอาชีพการจัดการของเสียชุมชน


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

รหัสอาชีพ 9611 : คนงานเก็บขยะ/คนงานประจำรถขยะ  (ISCO,2008)


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1. กฎกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สุขลักษณะการจัดการมูลฝอยทั่วไป พ.ศ. 2560

2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง “กำหนดมาตรการควบคุมกำกับการขนมูลฝอยทั่วไปเพื่อป้องกันการลักลอบทิ้ง พ.ศ. 2560”


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
01102.01

เลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ อุปกรณ์ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

1. ระบุและใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย 

01102.01.01 233792
01102.01

เลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ อุปกรณ์ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

2. เลือกใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ที่ใช้รวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

01102.01.02 233793
01102.01

เลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ อุปกรณ์ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

3. ตรวจสอบความเหมาะสมของน้ำหนักจำกัดและความจุของยานพาหนะกับปริมาณของเสียที่ต้องขนถ่าย

01102.01.03 233794
01102.01

เลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ อุปกรณ์ และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

4. เลือกใช้ภาชนะบรรจุของเสียชุมชนที่ไม่อันตรายตามลักษณะของเสีย

01102.01.04 233795
01102.02

ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

1. ตรวจสอบของเสียเพื่อยืนยันความถูกต้องตามประเภทที่กำหนด

01102.02.01 233796
01102.02

ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

2. ระบุประเภทของของเสียอันตรายหรือของเสียที่เข้ากันไม่ได้เบื้องต้นที่พบ ณ ที่แหล่งรวบรวมของเสีย  

01102.02.02 233797
01102.02

ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

3. แยกประเภทของเสียชุมชนที่ไม่อันตราย/อันตรายเบื้องต้นที่พบ ณ ที่แหล่งรวบรวมของเสียได้

01102.02.03 233798
01102.02

ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

4. รายงานของเสียที่น่าสงสัยหรืออาจเป็นอันตรายให้หัวหน้างานทราบทันที

01102.02.04 233799
01102.02

ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

5. ตรวจสอบน้ำหนักและปริมาตรของเสียให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานที่ยอมรับได้

01102.02.05 233800
01102.03

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

1. ใช้วิธีการหรือเครื่องมือยกที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการบาดเจ็บระหว่างปฏิบัติงาน

01102.03.01 233801
01102.03

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

2. จัดวางของเสียในยานพาหนะอย่างสมดุลเพื่อป้องกันการล้มเอียงหรืออุบัติเหตุระหว่างขนส่ง 

01102.03.02 233802
01102.03

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

3. ใช้อุปกรณ์ช่วยยึดหรือป้องกันการรั่วไหลของของเสียระหว่างการเคลื่อนย้าย

01102.03.03 233803
01102.03

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

4. ทำความสะอาดบริเวณจุดรวบรวมของเสียหลังจากทำการขนถ่ายของเสียชุมชนเสร็จสิ้น

01102.03.04 233804
01102.03

ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

5. จัดทำเอกสารบันทึกกระบวนการขนถ่ายตามขั้นตอนของหน่วยงาน

01102.03.05 233805

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะการสังเกต วัตถุ ความสะอาด สิ่งผิดปรกติ เป็นต้น

2.    ทักษะการจำแนกประเภทและลักษณะของเสีย 

3.    ทักษะการใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ทำความสะอาด

4.    ทักษะการยกสิ่งของหรือบรรจุภัณฑ์ที่มีน้ำหนักขึ้นและลงยานพาหนะ

5.    ทักษะการใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ช่วยยกสิ่งของที่มีน้ำหนัก

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    วิธีการยกหรือขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย ตามประเภทลักษณะภาชนะบรรจุขึ้นและลงยานพาหนะด้วยวิธีที่ไม่ใช้เครื่องมือ และวิธีที่ใช้เครื่องมือ

2.    วิธีการจัดวางภาชนะบรรจุในพื้นที่จำกัด

3.    วิธีการใช้งานอุปกรณ์ป้องกันส่วนอันตรายส่วนบุคคล 

4.    วิธีการใช้อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่นของเสียที่ไม่เป็นอันตราย

5.    ข้อบังคับอาชีวอนามัย และความปลอดภัยในการทำงานของหน่วยงาน

6.    ประเภทของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายและเป็นอันตราย

7.    ประเภทของภาชนะบรรจุที่ใช้ในการรวบรวมของเสียตามลักษณะของเสีย

8.    ประเภทของเครื่องมือ/อุปกรณ์ที่ใช้ในการรวบรวมของเสียชุมชน


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการประกอบด้วยหลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) และหลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) คำแนะนำในการประเมิน และวิธีการประเมิน ซึ่งควรจะพิจารณาร่วมกัน

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

   1.    ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

   1.    ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย)

   2.    ผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

   ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ/อุปกรณ์และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายได้ และปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

(ง)    วิธีการประเมิน

   1.    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ ผลการสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ ผลการสอบข้อเขียน (ปรนัย) และผลการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค


15. ขอบเขต (Range Statement)

ขอบเขตในการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายในหน่วยสมรรถนะนี้เริ่มจากการเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ/อุปกรณ์และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย โดยใช้ PPE และเครื่องมือที่เหมาะสม ตรวจสอบความเหมาะสมของยานพาหนะกับปริมาณของเสีย และเลือกภาชนะบรรจุตามลักษณะของเสีย ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายได้ ตรวจสอบและแยกประเภทของเสียให้ถูกต้อง ระบุของเสียอันตรายหรือที่เข้ากันไม่ได้ รายงานสิ่งผิดปกติแก่หัวหน้างาน และตรวจสอบน้ำหนักกับปริมาตรให้เป็นไปตามมาตรฐาน พร้อมทั้งปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะด้วยการใช้เครื่องมือยกที่ปลอดภัย จัดวางของเสียในยานพาหนะอย่างสมดุล ใช้อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล ทำความสะอาดพื้นที่หลังขนถ่าย และบันทึกกระบวนการตามขั้นตอนหน่วยงาน

(ก)    คำแนะนำ

   1.    ผู้เข้ารับการประเมินสามารถบอกวิธีการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย บอกลักษณะของเสียชุมชนประเภทที่ไม่เป็นอันตรายและอันตราย เป็นของแข็งหรือของเหลว วิธีการขนถ่ายขึ้นและลงยานพาหนะ ด้วยวิธีการที่ไม่ใช้เครื่องมือและวิธีที่ใช้เครื่องมือได้

   2.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญกับการป้องกันไม่ให้ของเสียชุมชนเกิดการรั่วไหล/ตกหล่น ในระหว่างการขนส่งของเสียชุมชน

   3.    ผู้เข้ารับการประเมินต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

   1.    ของเสียชุมชนที่เป็นอันตรายเบื้องต้น เช่น หลอดไฟ ภาชนะบรรจุสารเคมี แบตเตอรี่ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์(เครื่องใช้ไฟฟ้า) เป็นต้น

   2.    ภาชนะที่ใช้บรรจุของเสีย ประกอบด้วย ถุงพลาสติก ถุงกระสอบ ถังพลาสติก ถังโลหะ ลังไม้ เป็นต้น

   3.    เครื่องมือ/อุปกรณ์ที่ใช้รวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชน ประกอบด้วย ครีมจับ ที่คีบ

ไม้กวาด ที่ตักขยะ คราด จอบ เสียม กระบะใส่ของ รถเข็น เป็นต้น รวมถึงอุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่นของเสียชุมชนจากยานพาหนะ  อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) และเครื่องมือที่ใช้ในการขนถ่ายของเสียชุมชน

   4.    อุปกรณ์ป้องกันการรั่วไหล/ตกหล่น เช่น ผ้าคลุมกัน ตะแกรง ตาข่ายกันปลิว ภาชนะรองน้ำชะขยะ เป็นต้น

   5.    อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) เช่น ถุงมือ รองเท้า แว่นตานิรภัย เข็มขัด หมวก เป็นต้น 

   6.    เครื่องมือที่ใช้ในการขนถ่ายของเสียชุมชน เช่น แม่แรงยก รอกยก รถยกสิ่งของ อุปกรณ์

ไฮดรอลิก เป็นต้น 

   7.    การขนถ่ายของเสียชุมชนโดยวิธีที่ไม่ใช้เครื่องมือ หมายถึง การใช้แรงงานคนยกในการขนถ่ายของเสียชุมชนขึ้นและลงยานพาหนะ

   8.    วิธีการจัดวาง เป็นการจัดวางของเสียชุมชนที่บรรจุในภาชนะ อย่างเป็นระเบียบบนยานพาหนะไม่ให้เกิดการตกหล่นและจัดระเบียบพื้นที่การบรรจุของเสียชุมชน


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย เลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือ/อุปกรณ์และยานพาหนะที่ใช้สำหรับรวบรวมและขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตราย

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย) 

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.2    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ตรวจสอบประเภทของเสียก่อนดำเนินการขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายได้

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

18.3    เครื่องมือประเมินหน่วยสมรรถนะย่อย ปฏิบัติงานขนถ่ายของเสียชุมชนที่ไม่เป็นอันตรายขึ้นและลงยานพาหนะ

   1.    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

   2.    ข้อสอบข้อเขียน (ปรนัย)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ