หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

วิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบของกลไกตลาดคาร์บอนและมาตรการทางการค้าต่อองค์กรหรือประเทศ

สมรรถนะสนับสนุนการทำงานเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ CCL-EYIL-017

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ วิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบของกลไกตลาดคาร์บอนและมาตรการทางการค้าต่อองค์กรหรือประเทศ

3. ทบทวนครั้งที่ /

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

นักวิเคราะห์สิ่งแวดล้อม / วิศวกร / นักวิจัย / ที่ปรึกษา / ผู้ทวนสอบผลวิเคราะห์



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

    หน่วยสมรรถนะนี้ครอบคลุมความสามารถในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกตลาดคาร์บอนในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งภาคบังคับ (Compliance Market) และภาคสมัครใจ (Voluntary Market) รวมถึงมาตรการทางการค้าที่เกี่ยวข้องกับการจัดการก๊าซเรือนกระจก เช่น Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), Carbon Tax, และการซื้อขายคาร์บอนเครดิต (Carbon Trading) โดยสามารถอธิบายหลักการทำงานของตลาด วิเคราะห์บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง และประเมินผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมจากการดำเนินกลไกดังกล่าวในระดับองค์กร ระดับประเทศ และระดับสากล


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)
N/A

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1)    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

(เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม EIA และการจัดทำรายงานการติดตามตรวจสอบ)

2)    แนวทางการจัดทำบัญชีรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย

โดยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. (TGO)

3)    แนวทางของ IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change Guidelines)

สำหรับการคำนวณและจัดทำรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

4)    แนวทางการจัดทำ Carbon Footprint และ Carbon Footprint for Organization (CFO)

ซึ่งได้รับการรับรองโดย TGO และอ้างอิงตามมาตรฐานสากล เช่น ISO 14064

5)    มาตรฐาน ISO ที่เกี่ยวข้อง เช่น

•    ISO 14040 / 14044 (Life Cycle Assessment)

•    ISO 14064 (Greenhouse Gas Emissions)

•    ISO 14067 (Carbon Footprint of Products)


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
CL81

วิเคราะห์แนวโน้มมาตรการทางการค้าและภาษีคาร์บอนที่ประเทศคู่ค้ากำหนด

1. อธิบายลักษณะของมาตรการทางการค้าด้านคาร์บอน เช่น CBAM, Carbon Tax 

CL81.01 233126
CL81

วิเคราะห์แนวโน้มมาตรการทางการค้าและภาษีคาร์บอนที่ประเทศคู่ค้ากำหนด

2. วิเคราะห์ประเภทสินค้าไทยที่อาจได้รับผลกระทบจากมาตรการเหล่านี้ 

CL81.02 233127
CL81

วิเคราะห์แนวโน้มมาตรการทางการค้าและภาษีคาร์บอนที่ประเทศคู่ค้ากำหนด

3. ประเมินผลกระทบเชิงต้นทุน การแข่งขัน หรือการส่งออก 

CL81.03 233128
CL81

วิเคราะห์แนวโน้มมาตรการทางการค้าและภาษีคาร์บอนที่ประเทศคู่ค้ากำหนด

4. เสนอแนวทางการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมหรือภาครัฐ 

CL81.04 233129
CL81

วิเคราะห์แนวโน้มมาตรการทางการค้าและภาษีคาร์บอนที่ประเทศคู่ค้ากำหนด

5. เชื่อมโยงผลกระทบกับการวางแผนนโยบายการค้า/สิ่งแวดล้อมของประเทศ

CL81.05 233130
CL82

ประเมินผลกระทบของมาตรการ CBAM หรือภาษีคาร์บอนต่ออุตสาหกรรมในประเทศ

1. ระบุประเภทของอุตสาหกรรมที่อยู่ในข่ายของ CBAM เช่น เหล็ก ปูนซีเมนต์ 

CL82.01 233131
CL82

ประเมินผลกระทบของมาตรการ CBAM หรือภาษีคาร์บอนต่ออุตสาหกรรมในประเทศ

2. วิเคราะห์ภาระที่ผู้ผลิตไทยอาจเผชิญ เช่น การจัดทำ LCA, EPD, การเปิดเผยข้อมูล 

CL82.02 233132
CL82

ประเมินผลกระทบของมาตรการ CBAM หรือภาษีคาร์บอนต่ออุตสาหกรรมในประเทศ

3. เปรียบเทียบศักยภาพการตอบสนองของผู้ประกอบการไทยกับประเทศคู่แข่ง 

CL82.03 233133
CL82

ประเมินผลกระทบของมาตรการ CBAM หรือภาษีคาร์บอนต่ออุตสาหกรรมในประเทศ

4. เสนอแนวทางสนับสนุนเชิงนโยบาย เช่น เงินทุน, เทคโนโลยี, เครื่องมือ

CL82.04 233134
CL83

สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวขององค์กรต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ

1. ค้นหาแหล่งข้อมูลเชิงนโยบายและมาตรการจากประเทศที่มีข้อกำหนดเข้มงวด เช่น EU, USA, Japan 

CL83.01 233135
CL83

สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวขององค์กรต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ

2. วิเคราะห์แนวทางการปรับตัวของอุตสาหกรรมในประเทศเหล่านั้น 

CL83.02 233136
CL83

สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวขององค์กรต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ

3. สังเคราะห์แนวคิดที่สามารถนำมาใช้ปรับกับบริบทไทย 

CL83.03 233137
CL83

สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวขององค์กรต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ

4. เสนอกรอบการเปรียบเทียบที่เป็นระบบ เช่น Benchmark Matrix หรือ Policy Table 

CL83.04 233138
CL83

สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวขององค์กรต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ

5. จัดทำรายงานหรือ presentation ที่สื่อสารข้อมูลสู่กลุ่มเป้าหมาย

CL83.05 233139
CL84

วิเคราะห์โอกาสทางการตลาดของผลิตภัณฑ์ที่มีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ต่ำ

1. วิเคราะห์แนวโน้มความต้องการสินค้า carbon-neutral / low-carbon ในตลาดโลก 

CL84.01 233140
CL84

วิเคราะห์โอกาสทางการตลาดของผลิตภัณฑ์ที่มีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ต่ำ

2. ระบุเงื่อนไขการเข้าตลาด เช่น EPD, Product Label, Taxonomy 

CL84.02 233141
CL84

วิเคราะห์โอกาสทางการตลาดของผลิตภัณฑ์ที่มีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ต่ำ

3. ประเมินความสามารถในการแข่งขันของผู้ผลิตไทย 

CL84.03 233142
CL84

วิเคราะห์โอกาสทางการตลาดของผลิตภัณฑ์ที่มีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ต่ำ

4. เสนอช่องทางการสนับสนุน เช่น GPP, ฉลากสิ่งแวดล้อม, สิทธิประโยชน์ทางภาษี

CL84.04 233143
CL85

พัฒนาแนวทางเสริมศักยภาพขององค์กรหรือประเทศให้สามารถแข่งขันในตลาดการค้าที่เปลี่ยนแปลงตาม Climate Regulation ได้

1. ระบุความเสี่ยงจาก Climate Regulation ต่อภาคเศรษฐกิจและการค้าของไทย 

CL85.01 233144
CL85

พัฒนาแนวทางเสริมศักยภาพขององค์กรหรือประเทศให้สามารถแข่งขันในตลาดการค้าที่เปลี่ยนแปลงตาม Climate Regulation ได้

2. เสนอรูปแบบกลไกที่ช่วยให้องค์กรปรับตัวได้ เช่น การยกเว้นภาษี การสนับสนุนมาตรฐาน 

CL85.02 233145
CL85

พัฒนาแนวทางเสริมศักยภาพขององค์กรหรือประเทศให้สามารถแข่งขันในตลาดการค้าที่เปลี่ยนแปลงตาม Climate Regulation ได้

3. ประเมินความเป็นไปได้ของแนวทางที่เสนอ 

CL85.03 233146
CL85

พัฒนาแนวทางเสริมศักยภาพขององค์กรหรือประเทศให้สามารถแข่งขันในตลาดการค้าที่เปลี่ยนแปลงตาม Climate Regulation ได้

4. วิเคราะห์ข้อดี/ข้อจำกัดของแต่ละแนวทาง 

CL85.04 233147
CL85

พัฒนาแนวทางเสริมศักยภาพขององค์กรหรือประเทศให้สามารถแข่งขันในตลาดการค้าที่เปลี่ยนแปลงตาม Climate Regulation ได้

5. เชื่อมโยงข้อเสนอเข้ากับยุทธศาสตร์ประเทศหรือเป้าหมาย SDGs

CL85.05 233148

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

•    ทักษะในการอธิบายโครงสร้างและการทำงานของกลไกตลาดคาร์บอนในรูปแบบต่าง ๆ

•    ทักษะในการแยกแยะบทบาทของหน่วยงาน กำกับดูแล ผู้ประกอบการ และกลไกกลางทางการค้า

•    ทักษะในการวิเคราะห์ผลกระทบของมาตรการด้านคาร์บอนต่อธุรกิจ การส่งออก และการดำเนินงาน

•    ทักษะในการเชื่อมโยงข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับระบบคาร์บอนเครดิตในตลาด

•    ทักษะในการติดตาม วิเคราะห์ และสรุปแนวโน้มของนโยบายหรือมาตรการทางการค้าที่เกี่ยวข้อง

(ข) ความต้องการด้านความรู้

•    ความรู้เกี่ยวกับตลาดคาร์บอนภาคบังคับ (Compliance Market) เช่น EU ETS, CBAM

•    ความรู้เกี่ยวกับตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ (Voluntary Market) เช่น Verra, Gold Standard

•    ความรู้เกี่ยวกับบทบาทของหน่วยงานกำกับ เช่น UNFCCC, TGO, ICVCM

•    ความรู้เกี่ยวกับมาตรการทางการค้าระหว่างประเทศ เช่น Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), Carbon Tax

•    ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการรายงาน การตรวจสอบ (MRV) และการออกคาร์บอนเครดิตในระบบสากล


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

   (ก) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

•    เอกสารประกาศนียบัตรหรือหลักสูตรอบรมที่เกี่ยวกับกลไกตลาดคาร์บอน หรือมาตรการทางการค้า

•    แบบทดสอบ / แบบฝึกหัดที่แสดงความเข้าใจในระบบ ETS, CBAM หรือ Carbon Market

•    ตัวอย่างรายงานวิเคราะห์ผลกระทบของมาตรการทางการค้าด้านสิ่งแวดล้อมต่อธุรกิจ

   (ข) คำแนะนำในการประเมิน

•    ควรมีทั้งแบบทดสอบเชิงทฤษฎี และกิจกรรมวิเคราะห์กรณีศึกษา

•    ควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้จัดทำรายงานสรุป หรือแสดงความเข้าใจผ่านการอภิปราย / นำเสนอ

•    ผู้ประเมินควรมีประสบการณ์ด้านการค้าระหว่างประเทศ นโยบายสิ่งแวดล้อม หรือคาร์บอนเครดิต


15. ขอบเขต (Range Statement)

   (ก) ขอบเขต (Range Statement)

•    ครอบคลุมกลไกตลาดคาร์บอนทั้งภาคบังคับและภาคสมัครใจ

•    ครอบคลุมมาตรการทางการค้าระหว่างประเทศที่มีผลต่อการเคลื่อนย้ายสินค้าและต้นทุนธุรกิจ

•    รวมถึงความเข้าใจในแนวโน้มกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องในระดับภูมิภาค (EU, ASEAN, Asia-Pacific)

   (ข) คำแนะนำ

•    ใช้ทั้งแบบสอบข้อเขียน รายงานวิเคราะห์ การนำเสนอ และแบบฝึกสถานการณ์จำลอง

•    ควรให้ผู้เรียนสรุปหรือแสดงความคิดเห็นต่อกรณีศึกษาจริง เช่น ผลกระทบของ CBAM ต่ออุตสาหกรรมไทย

•    ควรจัดให้มีการอภิปรายร่วม (Discussion-based) เพื่อสะท้อนความเข้าใจเชิงนโยบาย

   (ค) คำอธิบายรายละเอียด

•    การประเมินต้องสะท้อนความเข้าใจเชิงระบบและผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงในภาคธุรกิจ

•    ผู้เรียนควรสามารถอธิบายบทบาทของหน่วยงาน ตลาด ผู้ประกอบการ และมาตรการกำกับได้ครบถ้วน

•    เน้นการใช้เหตุผลประกอบเชิงนโยบายและเศรษฐศาสตร์คาร์บอนที่ตรวจสอบได้


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

•    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

•    ข้อสอบปรนัย (สี่ตัวเลือก)

•    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ