หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

จัดทำข้อมูลเพื่อประกอบการจัดทำเอกสารแสดงข้อมูลสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ (EPD) ตามมาตรฐานการรายงานสิ่งแวดล้อม

สมรรถนะสนับสนุนการทำงานเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ CCL-KUHP-013

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ จัดทำข้อมูลเพื่อประกอบการจัดทำเอกสารแสดงข้อมูลสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ (EPD) ตามมาตรฐานการรายงานสิ่งแวดล้อม

3. ทบทวนครั้งที่ /

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

นักวิเคราะห์สิ่งแวดล้อม / วิศวกร / นักวิจัย / ที่ปรึกษา / ผู้ทวนสอบผลวิเคราะห์



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

   หน่วยสมรรถนะนี้ครอบคลุมความสามารถในการจัดทำรายงานประกาศข้อมูลสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ (Environmental Product Declaration: EPD) โดยอ้างอิงจากผลการประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Assessment: LCA) ตามมาตรฐานสากล เช่น ISO 14025 และ EN 15804 รวมถึงการเลือกใช้ Product Category Rules (PCR) ที่เหมาะสม เพื่อจัดทำรายงานที่แสดงข้อมูลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสามารถนำไปใช้เพื่อการสื่อสารกับผู้มีส่วนได้เสียหรือประกอบการรับรองฉลากสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศและสากล


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)
N/A

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1)    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

(เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม EIA และการจัดทำรายงานการติดตามตรวจสอบ)

2)    แนวทางการจัดทำบัญชีรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย

โดยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. (TGO)

3)    แนวทางของ IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change Guidelines)

สำหรับการคำนวณและจัดทำรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

4)    แนวทางการจัดทำ Carbon Footprint และ Carbon Footprint for Organization (CFO)

ซึ่งได้รับการรับรองโดย TGO และอ้างอิงตามมาตรฐานสากล เช่น ISO 14064

5)    มาตรฐาน ISO ที่เกี่ยวข้อง เช่น

•    ISO 14040 / 14044 (Life Cycle Assessment)

•    ISO 14064 (Greenhouse Gas Emissions)

•    ISO 14067 (Carbon Footprint of Products)


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
CL41

รวบรวมข้อมูลวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม

1. ระบุขอบเขตของวัฏจักรชีวิต (LCA boundary) ตามมาตรฐาน เช่น Cradle-to-Gate, Cradle-to-Grave 

CL41.01 233036
CL41

รวบรวมข้อมูลวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม

2. รวบรวมข้อมูล Input/Output ของแต่ละขั้นตอน เช่น การผลิต การขนส่ง การใช้งาน  

CL41.02 233037
CL41

รวบรวมข้อมูลวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม

3. ใช้แบบฟอร์มหรือเครื่องมือในการเก็บข้อมูลให้สามารถประเมินผลกระทบได้ 

CL41.03 233038
CL41

รวบรวมข้อมูลวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม

4. ตรวจสอบความครบถ้วนและความเชื่อถือได้ของข้อมูลในแต่ละขั้นตอน

CL41.04 233039
CL42

วิเคราะห์ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละขั้นตอนการผลิต

1.  วิเคราะห์ hotspot หรือขั้นตอนที่มีการปล่อยสูง 

CL42.01 233040
CL42

วิเคราะห์ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละขั้นตอนการผลิต

2. ใช้ Emission Factor ที่เกี่ยวข้องในแต่ละกิจกรรมอย่างถูกต้อง 

CL42.02 233041
CL42

วิเคราะห์ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละขั้นตอนการผลิต

3. เปรียบเทียบการปล่อยของแต่ละขั้นตอน เพื่อหาจุดปรับปรุง 

CL42.03 233042
CL42

วิเคราะห์ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละขั้นตอนการผลิต

4. สรุปค่าการปล่อยรวมของผลิตภัณฑ์พร้อมเหตุผลประกอบ

CL42.04 233043
CL43

จัดทำแบบรายงาน Environmental Product Declaration (EPD) ตามรูปแบบมาตรฐาน

1. อธิบายองค์ประกอบของ EPD ตามมาตรฐาน ISO 14025 หรือ EN 15804 

CL43.01 233044
CL43

จัดทำแบบรายงาน Environmental Product Declaration (EPD) ตามรูปแบบมาตรฐาน

2. จัดทำข้อมูลในรูปแบบที่สอดคล้องกับ PCR (Product Category Rules) 

CL43.02 233045
CL43

จัดทำแบบรายงาน Environmental Product Declaration (EPD) ตามรูปแบบมาตรฐาน

3. สรุปผลกระทบสิ่งแวดล้อมในแต่ละหมวด เช่น GWP, AP, EP อย่างถูกต้อง 

CL43.03 233046
CL43

จัดทำแบบรายงาน Environmental Product Declaration (EPD) ตามรูปแบบมาตรฐาน

4. จัดรูปแบบรายงานให้อ่านง่าย ชัดเจน และพร้อมสำหรับส่งให้หน่วยตรวจประเมิน 

CL43.04 233047
CL43

จัดทำแบบรายงาน Environmental Product Declaration (EPD) ตามรูปแบบมาตรฐาน

5. ตรวจสอบการอ้างอิงแหล่งข้อมูล LCI/LCIA ให้ครบถ้วน

CL43.05 233048
CL44

ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ประกอบการออก EPD

1. ตรวจสอบความสอดคล้องของข้อมูลกับขอบเขต LCA ที่กำหนดไว้  

CL44.01 233049
CL44

ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ประกอบการออก EPD

2. ตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูล เช่น database, สมมติฐาน 

CL44.02 233050
CL44

ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ประกอบการออก EPD

3. ตรวจทานค่าที่ใช้ เช่น unit, emission factor, impact method 

CL44.03 233051
CL44

ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ประกอบการออก EPD

4. ระบุข้อจำกัดของข้อมูลที่อาจมีผลต่อความน่าเชื่อถือของ EPD

CL44.04 233052
CL45

ใช้ข้อมูลจาก EPD เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร

1. แปลความหมายของผลลัพธ์จาก EPD ให้เข้าใจง่ายสำหรับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 

CL45.01 233053
CL45

ใช้ข้อมูลจาก EPD เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร

2. เปรียบเทียบข้อมูลจาก EPD ระหว่างสินค้าหรือวัสดุทางเลือก 

CL45.02 233054
CL45

ใช้ข้อมูลจาก EPD เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร

3. ใช้ข้อมูล EPD ประกอบการตัดสินใจจัดซื้อหรือสื่อสารต่อ Stakeholder 

CL45.03 233055
CL45

ใช้ข้อมูลจาก EPD เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร

4. เสนอแนวทางปรับปรุงผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการจากผลการวิเคราะห์ใน EPD 

CL45.04 233056
CL45

ใช้ข้อมูลจาก EPD เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร

5. สื่อสารผลการตัดสินใจโดยอ้างอิงจากข้อมูล EPD อย่างชัดเจน

CL45.05 233057

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

•    ทักษะในการกำหนดขอบเขตผลิตภัณฑ์และเลือกใช้ Product Category Rules (PCR) ที่เหมาะสม

•    ทักษะในการรวบรวมและจัดการข้อมูลวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Inventory)

•    ทักษะในการใช้ซอฟต์แวร์หรือเครื่องมือสำหรับวิเคราะห์ LCA

•    ทักษะในการจัดเรียงเนื้อหา เขียนรายงาน และนำเสนอผลในรูปแบบ EPD

•    ทักษะในการตรวจสอบความถูกต้อง ครบถ้วน และความสอดคล้องของข้อมูลในรายงาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

•    ความรู้เกี่ยวกับหลักการของการประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ (LCA) และการวิเคราะห์ผลกระทบ

•    ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น ISO 14025, EN 15804, ISO 14040, ISO 14044

•    ความรู้เกี่ยวกับโครงสร้างของรายงาน EPD และข้อกำหนดของโปรแกรมรับรอง เช่น IBU, EPD International, TGO

•    ความรู้เกี่ยวกับระบบหน่วยวัด การอ้างอิงแหล่งข้อมูล และการแสดงข้อมูลผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

   (ก) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

•    เอกสารแสดงการอบรมหรือผ่านหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับ LCA / EPD

•    แบบทดสอบหรือกิจกรรมที่แสดงความเข้าใจในการเลือกใช้ PCR และโครงสร้างรายงาน

•    แบบฝึกหัดหรือการตอบคำถามเกี่ยวกับหมวดหมู่ผลกระทบ (Impact Categories) ตาม EN 15804

   (ข) คำแนะนำในการประเมิน

•    ควรใช้การประเมินจากสถานการณ์จำลอง (Simulation) หรือกรณีศึกษา (Case Study)

•    ควรมีทั้งการประเมินความรู้ (สอบ/อธิบาย) และการประเมินผลจากรายงานจริง

•    การประเมินควรพิจารณาทั้งความถูกต้อง ความครบถ้วน และความเข้าใจในมาตรฐานที่ใช้


15. ขอบเขต (Range Statement)

   (ก) ขอบเขต (Range Statement)

•    ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ในภาคอุตสาหกรรมที่มีการใช้ LCA เช่น วัสดุก่อสร้าง บรรจุภัณฑ์ สินค้าอุปโภค

•    ครอบคลุมขั้นตอนของระบบผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ Cradle to Gate / Cradle to Grave

•    ครอบคลุมการใช้ PCR ที่หลากหลาย และสอดคล้องกับกฎข้อบังคับหรือการรับรองในแต่ละประเทศ

   (ข) คำแนะนำ

•    ใช้วิธีการประเมินหลากหลาย เช่น การวิเคราะห์รายงานจริง การสัมภาษณ์ และการนำเสนอ

•    ผู้ประเมินควรมีความเชี่ยวชาญด้าน LCA และ EPD และเข้าใจมาตรฐาน ISO ที่เกี่ยวข้อง

•    ประเมินควรครอบคลุมทั้งเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ

   (ค) คำอธิบายรายละเอียด

•    การประเมินควรแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการเลือก PCR อย่างเหมาะสม

•    ผู้เรียนต้องสามารถวิเคราะห์ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและจัดทำรายงาน EPD ได้ครบถ้วนตามมาตรฐาน

•    การสื่อสารในรายงานควรชัดเจน ตรวจสอบย้อนกลับได้ และสอดคล้องกับข้อกำหนดสากล


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

•    ข้อสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิค

•    ข้อสอบปรนัย (สี่ตัวเลือก)

•    ข้อสอบสาธิตการปฏิบัติงาน

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน



ยินดีต้อนรับ