ISCO 2133    เจ้าหน้าที่สิ่งแวดล้อม  

   บุคคลที่มีสมรรถนะในหน่วยนี้จะสามารถรวบรวม วิเคราะห์ และประเมินข้อมูลผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์หรือบริการ เพื่อนำมาใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมหรือสอดคล้องกับนโยบายด้านความยั่งยืนขององค์กร โดยเน้นการใช้ข้อมูลอย่างมีระบบ การใช้เครื่องมือหรือแนวทางที่เป็นที่ยอมรับ เช่น การวิเคราะห์วัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ (LCA) หรือฉลากสิ่งแวดล้อม เพื่อสนับสนุนการจัดซื้อจัดจ้าง การวางแผนสิ่งแวดล้อม หรือการสื่อสารด้านความยั่งยืนภายในองค์กรและต่อสาธารณะ

สิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน (Environment and Sustainability Sector)

ครอบคลุมอาชีพด้าน:

•    เจ้าหน้าที่สิ่งแวดล้อมในองค์กรภาครัฐและเอกชน

•    นักวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์

•    เจ้าหน้าที่จัดซื้อจัดจ้างที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม (GPP)

•    นักวิชาการ/ที่ปรึกษาด้านความยั่งยืนและการพัฒนาอย่างยั่งยืน

1)    พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 (และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม)

2)    กำหนดให้หน่วยงานของรัฐและเอกชนบางประเภทต้องพิจารณาผลกระทบสิ่งแวดล้อมของโครงการหรือกิจกรรมต่าง ๆ

3)    ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาระบบราชการ (ฉบับที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างอย่างยั่งยืน)

4)    สนับสนุนการนำหลักเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมมาใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ

5)    มติคณะรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green Public Procurement – GPP)

6)    กำหนดให้หน่วยงานของรัฐพิจารณาใช้เกณฑ์สิ่งแวดล้อม เช่น ฉลากเขียว หรือข้อมูลวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ในการจัดซื้อจัดจ้าง

7)    ISO 14040 และ ISO 14044

8)    เป็นมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์วัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Assessment – LCA) ซึ่งมักใช้เป็นฐานในการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

•    ทักษะการอ่าน วิเคราะห์ และตีความข้อมูลจากเอกสารด้านสิ่งแวดล้อม เช่น EPD, ฉลากเขียว หรือรายงาน LCA

•    ทักษะการเปรียบเทียบข้อมูลผลกระทบระหว่างผลิตภัณฑ์

•    ทักษะการใช้เหตุผลเชิงวิเคราะห์เพื่อประกอบการตัดสินใจ

•    ทักษะการสื่อสารผลการวิเคราะห์ในรูปแบบรายงานหรือการนำเสนอ

•    ทักษะการเชื่อมโยงข้อมูลสิ่งแวดล้อมเข้ากับนโยบายหรือเป้าหมายขององค์กร

(ข) ความต้องการด้านความรู้

•    ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Thinking / LCA)

•    ความรู้เกี่ยวกับฉลากสิ่งแวดล้อม เช่น ฉลากเขียว, Type III EPD

•    ความรู้เกี่ยวกับประเภทของผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น GHG, acidification, eutrophication

•    ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่ยั่งยืน (Sustainable Procurement / GPP)

•    ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐาน ISO ที่เกี่ยวข้อง เช่น ISO 14025, ISO 14040, ISO 14044

   (ก) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

•    แบบทดสอบ/ข้อสอบเพื่อวัดความเข้าใจในหลักการของ EPD, LCA และการจัดซื้อจัดจ้างยั่งยืน

•    เอกสารหรือสื่อการสอนที่ผู้เรียนสามารถอธิบายองค์ประกอบของฉลากสิ่งแวดล้อมและข้อมูลผลกระทบได้อย่างถูกต้อง

   (ข) คำแนะนำในการประเมิน

•    ควรใช้กรณีศึกษาที่เป็นข้อมูลจริงหรือจำลอง เพื่อให้ผู้เรียนแสดงความสามารถในการตีความ วิเคราะห์ และเสนอทางเลือกเชิงสิ่งแวดล้อม

•    ควรประเมินทั้งในรูปแบบเดี่ยว (รายบุคคล) และกลุ่ม

•    ผู้ประเมินควรเน้นกระบวนการวิเคราะห์เป็นหลัก ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์ที่ได้

   (ก) ขอบเขต (Range Statement)

•    ครอบคลุมผลิตภัณฑ์หรือบริการในหลากหลายหมวด เช่น สำนักงาน การก่อสร้าง ผลิตภัณฑ์ทั่วไป

•    ใช้ข้อมูลจาก EPD, ฉลากเขียว, หรือข้อมูล LCA อื่นๆ

•    การประเมินควรสะท้อนสถานการณ์จริงหรือใกล้เคียงการทำงานจริงในองค์กร

   (ข) คำแนะนำ

•    ควรมีทั้งการประเมินทักษะเชิงปฏิบัติ (performance-based) และการวัดความรู้เชิงทฤษฎี

•    ส่งเสริมให้ผู้เรียนจัดทำรายงานสรุปผลการวิเคราะห์ พร้อมแสดงเหตุผลและข้อเสนอแนะ

•    ให้คะแนนจากความถูกต้อง ความสมเหตุสมผล และความสามารถในการสื่อสารผลลัพธ์

   (ค) คำอธิบายรายละเอียด

•    วิธีการประเมินควรใช้หลายรูปแบบร่วมกัน ได้แก่

1.    การสังเกต: ผู้เรียนทำกิจกรรมวิเคราะห์ข้อมูลสิ่งแวดล้อม

2.    การนำเสนอผลงาน (Presentation): อธิบายการเลือกผลิตภัณฑ์จากข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม

3.    การเขียนรายงาน: สรุปผลการเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์โดยใช้ข้อมูล EPD/LCA

4.    การสัมภาษณ์/สอบถาม: ประเมินความเข้าใจในหลักการที่เกี่ยวข้อง

1)    ข้อสอบปรนัย (สี่ตัวเลือก)

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน