หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-NXVB-110A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพนักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5 นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ศึกษาศัตรูพืชสำคัญในพืชเศรษฐกิจ ได้แก่ แมลงศัตรูพืช โรคพืช และวัชพืช การสำรวจพื้นที่และเก็บข้อมูลการระบาด การวินิจฉัยสาเหตุ และการประเมินระดับความรุนแรงของศัตรูพืช หลักการและวิธีการควบคุมศัตรูพืชโดยใช้วิธีทางกายภาพ ชีวภาพ เคมี และวิธีการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (Integrated Pest Management: IPM) การใช้สารเคมีอย่างถูกต้องและปลอดภัย การประเมินความเสี่ยงและผลกระทบของสารเคมีต่อมนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการเลือกใช้วิธีป้องกันและกำจัดที่เหมาะสมโดยมีการวางแผน ดำเนินการ ติดตาม และประเมินผลเพื่อให้การป้องกันและกำจัดศัตรูพืชมีประสิทธิภาพและยั่งยืน


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

อาชีพนักเทคโนโลยีชีวภาพการเกษตร


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1. พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 ควบคุมการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้าพันธุ์พืช และคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

2. พระราชบัญญัติการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คุ้มครองสิทธิผู้ปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงพันธุ์พืชท้องถิ่นและพันธุ์พืชพื้นเมือง

3. พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ควบคุมสารเคมีทางการเกษตร เช่น ปุ๋ย ยา สารชีวภัณฑ์ รวมถึงการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์

4. พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ. 2565 สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ปุ๋ยชีวภาพ จุลินทรีย์ควบคุมโรค

5. พระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ควบคุมการใช้จุลินทรีย์ วัตถุดิบ และสารผสมในอาหารสัตว์ ซึ่งบางกรณีเป็นงานของเทคโนโลยีชีวภาพ

6. กฎกระทรวงควบคุมการปล่อย GMO ตามมติ ครม. 2542 ห้ามปล่อยสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับอนุญาต

7. อนุบัญญัติเกี่ยวกับจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ (กรมวิชาการเกษตร) ใช้ในการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์ที่ใช้ในปุ๋ยชีวภาพหรือสารชีวภัณฑ์ 

8. พระราชบัญญัติส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงสิทธิในผลงานจากเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

9. กฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและทรัพย์สินทางปัญญา (สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร) คุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยด้านพันธุกรรม จุลินทรีย์ หรือกระบวนการผลิตทางชีวภาพ


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
A-6.01

ตรวจสอบการระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่ได้อย่างถูกต้อง

1. สำรวจสถานการณ์การระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่ในปัจจุบัน

A-6.01.01 232738
A-6.01

ตรวจสอบการระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่ได้อย่างถูกต้อง

2. วินิจฉัยสาเหตุและประเมินความรุนแรงของการระบาดของศัตรูพืชได้ถูกต้อง

A-6.01.02 232739
A-6.02

ดำเนินการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

1. เลือกวิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้เหมาะสมกับสถานการณ์

A-6.02.01 232740
A-6.02

ดำเนินการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

2. ดำเนินการป้องกันและกำจัดโรคและศัตรูพืชได้อย่างถูกต้อง

A-6.02.02 232741
A-6.02

ดำเนินการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

3. ติดตามและประเมินผลการดำเนินการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชได้อย่างเป็นระบบ

A-6.02.03 232742

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

B-8     จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ


13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการสืบค้นข้อมูลการระบาดของโรคหรือศัตรูพืชในปัจจุบัน

- ทักษะในการวิเคราะห์สาเหตุการระบาดของโรคหรือศัตรูพืชและวิธีการป้องกันการระบาดของโรคหรือศัตรูพืช

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้ในการตรวจสอบการระบาดของโรคหรือศัตรูพืช

- ความรู้ในการเสนอแนวทางการป้องกันโรคหรือศัตรูพืช


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง หรือ

    4. ผลการสังเกตการณ์จากการปฏิบัติงาน

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) 

    1. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    2. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

    1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

    2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

วางแผนระบบการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชเศรษฐกิจ ซึ่งต้องมีความรู้ความเข้าใจการตรวจสอบการระบาดของศัตรูพืช ประกอบด้วย สืบค้นข้อมูลการระบาดของศัตรูพืชในปัจจุบัน และการวิเคราะห์สาเหตุการระบาดของศัตรูพืช อีกทั้งสามารถเสนอแนวทางการป้องกันศัตรูพืช ประกอบด้วย การวิเคราะห์วิธีการป้องกันการระบาดของศัตรูพืช และการติดตามผลการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

(ก) คำแนะนำ

    1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความสามารถในการวางแผนระบบการป้องกันกำจัดโรคและศัตรูพืชที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนางานด้านเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตรได้ ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

    2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

    1. ศัตรูพืช หมายถึง สิ่งมีชีวิตหรือปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสียหายหรือเป็นอันตรายต่อพืชทั้งในด้านการเจริญเติบโต ปริมาณ และคุณภาพของผลผลิต อาจทำให้พืชแคระแกร็น ตาย หรือให้ผลผลิตลดลง โดยศัตรูพืชมักรวมถึงสิ่งมีชีวิตหลายกลุ่ม เช่น แมลงศัตรูพืช โรคพืช และวัชพืช

    2. การป้องกันและกำจัดศัตรูพืช หมายถึง กระบวนการหรือวิธีการที่ใช้เพื่อควบคุม ลดจำนวน หรือกำจัดศัตรูพืชที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อพืชผลทางการเกษตร โดยมุ่งเน้นทั้งการป้องกันไม่ให้ศัตรูพืชเข้าทำลาย และการกำจัดเมื่อเกิดการระบาดเพื่อรักษาคุณภาพและปริมาณของผลผลิต


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ