2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพนักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5 นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของทรัพยากรพันธุกรรมพืช หลักการและแนวทางการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชทั้งในรูปแบบ ในแหล่ง (in situ) และนอกแหล่ง (ex situ) การจัดเก็บ และบันทึกข้อมูล การประเมินลักษณะทางพันธุกรรมของพืช ตลอดจนสามารถบริหารจัดการแหล่งพันธุกรรมพืชเพื่อการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน รวมถึงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการเก็บรักษา การจัดการฐานข้อมูลพันธุกรรม รวมถึงมีความรู้เกี่ยวกับกฎหมายหรือข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงและการแบ่งปันประโยชน์จากทรัพยากรพันธุกรรมพืช

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

อาชีพนักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

1. พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 ควบคุมการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้าพันธุ์พืช และคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

2. พระราชบัญญัติการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คุ้มครองสิทธิผู้ปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงพันธุ์พืชท้องถิ่นและพันธุ์พืชพื้นเมือง

3. พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ควบคุมสารเคมีทางการเกษตร เช่น ปุ๋ย ยา สารชีวภัณฑ์ รวมถึงการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์

4. พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ. 2565 สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ปุ๋ยชีวภาพ จุลินทรีย์ควบคุมโรค

5. พระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ควบคุมการใช้จุลินทรีย์ วัตถุดิบ และสารผสมในอาหารสัตว์ ซึ่งบางกรณีเป็นงานของเทคโนโลยีชีวภาพ

6. กฎกระทรวงควบคุมการปล่อย GMO ตามมติ ครม. 2542 ห้ามปล่อยสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับอนุญาต

7. อนุบัญญัติเกี่ยวกับจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ (กรมวิชาการเกษตร) ใช้ในการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์ที่ใช้ในปุ๋ยชีวภาพหรือสารชีวภัณฑ์ 

8. พระราชบัญญัติส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงสิทธิในผลงานจากเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

9. กฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและทรัพย์สินทางปัญญา (สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร) คุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยด้านพันธุกรรม จุลินทรีย์ หรือกระบวนการผลิตทางชีวภาพ

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

    - ทักษะในการตรวจสอบสภาพของเมล็ด

    - ทักษะในการจัดเก็บเมล็ดตามวิธีที่กำหนด

    - ทักษะในการจัดเตรียมอุปกรณ์ในการจัดเก็บเมล็ดพืชและเนื้อเยื่อ

    - ทักษะในการจัดเก็บพืชในสภาพแช่แข็ง

(ข) ความต้องการด้านความรู้

    - ความรู้ในการเก็บรักษาในสภาพของเมล็ด

    - ความรู้ในการเก็บรักษาในสภาพของเนื้อเยื่อพืช

    - ความรู้ในการเก็บรักษาพืชในสภาพแช่แข็ง

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

 (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง หรือ

    4. ผลการสังเกตการณ์จากการปฏิบัติงาน

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) 

    1. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    2. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

 (ง) วิธีการประเมิน

     1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

     2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก

ครอบคลุมความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับความสำคัญและประเภทของทรัพยากรพันธุกรรมพืช หลักการและวิธีการอนุรักษ์ทั้งในแหล่ง (in situ) และนอกแหล่ง (ex situ) การใช้เทคโนโลยีในการจัดเก็บและอนุรักษ์ เช่น การแช่แข็ง การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และการจัดการฐานข้อมูลพันธุกรรม การบันทึกและประเมินลักษณะพันธุกรรมเพื่อใช้ในการพัฒนาสายพันธุ์ การบริหารจัดการให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน รวมถึงการศึกษากฎหมายและแนวทางการเข้าถึงและแบ่งปันผลประโยชน์จากทรัพยากรพันธุกรรมพืชตามหลักสากล

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และความสามารถในการเก็บรักษาพันธุกรรมพืชแต่ละชนิดตามกระบวนการได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. เมล็ดพันธุ์ หมายถึง ส่วนของพืชสำหรับนำไปขยายพันธุ์แล้วจะได้ต้นที่เจริญงอกงามตรงตามลักษณะของพืชนั้น

   2. เนื้อเยื่อพืช หมายถึง กลุ่มของเซลล์พืชชนิดเดียวกันหรือต่างชนิดกันที่มาทำงานร่วมกันภายใต้โครงสร้างหรืออวัยวะต่างๆ ของพืช เช่น ราก ลำต้น ใบ

   3. การอนุรักษ์ในแหล่ง (in situ) หมายถึง การอนุรักษ์พันธุกรรมพืชในแหล่งกำเนิดหรือถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ โดยปล่อยให้พืชเติบโต ดำรงชีวิต และวิวัฒนาการภายใต้สภาพแวดล้อมตามธรรมชาติของตนเอง

   4. การอนุรักษ์นอกแหล่ง (ex situ) หมายถึง การอนุรักษ์พันธุกรรมพืชนอกแหล่งกำเนิดตามธรรมชาติ โดยเป็นการเก็บรักษาไว้ในสภาพแวดล้อมที่มีการควบคุม เพื่อใช้ประโยชน์ในอนาคตหรือลดความเสี่ยงจากการสูญพันธุ์ในธรรมชาติ

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก