หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ปรับปรุงพันธุ์พืช

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-MOLL-107A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ปรับปรุงพันธุ์พืช

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพนักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5 นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการและความสำคัญของการปรับปรุงพันธุ์พืช วิธีการสืบพันธุ์ของพืช และหลักพันธุศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สามารถดำเนินการปรับปรุงพันธุ์พืชทั้งแบบผสมตัวเองและผสมข้าม รวมถึงการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ การพัฒนาพันธุ์พืชเพื่อให้ต้านทานโรคและแมลง การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพในการปรับปรุงพันธุ์พืช การเก็บรักษาพันธุกรรมพืช และการรับรองพันธุ์พืช ตลอดจนสามารถประเมินผลการปรับปรุงพันธุ์พืชทั้งโดยวิธีการดั้งเดิมและเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและตอบสนองความต้องการทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

อาชีพนักเทคโนโลยีชีวภาพการเกษตร


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1. พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 ควบคุมการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้าพันธุ์พืช และคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

2. พระราชบัญญัติการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คุ้มครองสิทธิผู้ปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงพันธุ์พืชท้องถิ่นและพันธุ์พืชพื้นเมือง

3. พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ควบคุมสารเคมีทางการเกษตร เช่น ปุ๋ย ยา สารชีวภัณฑ์ รวมถึงการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์

4. พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ. 2565 สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ปุ๋ยชีวภาพ จุลินทรีย์ควบคุมโรค

5. พระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ควบคุมการใช้จุลินทรีย์ วัตถุดิบ และสารผสมในอาหารสัตว์ ซึ่งบางกรณีเป็นงานของเทคโนโลยีชีวภาพ

6. กฎกระทรวงควบคุมการปล่อย GMO ตามมติ ครม. 2542 ห้ามปล่อยสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับอนุญาต

7. อนุบัญญัติเกี่ยวกับจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ (กรมวิชาการเกษตร) ใช้ในการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์ที่ใช้ในปุ๋ยชีวภาพหรือสารชีวภัณฑ์ 

8. พระราชบัญญัติส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงสิทธิในผลงานจากเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

9. กฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและทรัพย์สินทางปัญญา (สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร) คุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยด้านพันธุกรรม จุลินทรีย์ หรือกระบวนการผลิตทางชีวภาพ


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
A-3.01

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิมได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

1. อธิบายหลักพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดทางพันธุกรรมพืช รวมถึงกระบวนการสืบพันธุ์พืช

A-3.01.01 232718
A-3.01

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิมได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

2. คัดเลือกลักษณะพันธุ์พืชที่เหมาะสมสำหรับใช้เป็นพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์

A-3.01.02 232719
A-3.01

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิมได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

3. ระบุวิธีการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิม

A-3.01.03 232720
A-3.01

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิมได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

4. ดำเนินการทดสอบและปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีการดั้งเดิม

A-3.01.04 232721
A-3.01

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิมได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

5. ประเมินลักษณะองค์ประกอบทางพันธุกรรมของพันธุ์พืชที่ได้รับการปรับปรุงได้

A-3.01.05 232722
A-3.02

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ

1. ระบุปัญหาและข้อจำกัดของการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีการดั้งเดิม

A-3.02.01 232723
A-3.02

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ

2. ระบุวิธีการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ

A-3.02.02 232724
A-3.02

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ

3. ดำเนินการทดสอบและปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีการเทคโนโลยีชีวภาพ

A-3.02.03 232725
A-3.02

ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ

4. ติดตามและประเมินลักษณะองค์ประกอบทางพันธุกรรมของพันธุ์พืชที่ได้รับการปรับปรุงด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ

A-3.02.04 232726

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

 - ทักษะในปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิม

 - ทักษะในการใช้ความรู้ด้านเทคโนโลยีชีวภาพสมัยสำหรับการปรับปรุงพันธุ์พืชตามที่กำหนด

(ข) ความต้องการด้านความรู้

 - ความรู้ในการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิม

 - ความรู้ในการใช้เทคโนโลยีชีวภาพสมัยในการปรับปรุงพันธุ์พืช


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง หรือ

    4. ผลการสังเกตการณ์จากการปฏิบัติงาน

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) 

    1. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    2. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

   1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

   2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

สามารถปรับปรุงพันธุ์พืชโดยใช้วิธีดั้งเดิมอีกทั้งมีความรู้ในการใช้เทคโนโลยีชีวภาพในการปรับปรุงพันธุ์พืช โดยสามารถอธิบายหลักทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดพันธุกรรมพืช (การสืบพันธุ์พืช) ระบุปัญหาของการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีการดั้งเดิม คัดเลือกลักษณะพันธุ์พืชที่จะใช้เป็นพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ ระบุวิธีการทดสอบ และประเมินการปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีการดั้งเดิมและวิธีการเทคโนโลยีชีวภาพ

(ก) คำแนะนำ

    1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องสามารถดำเนินการปรับปรุงพันธุ์พืชตามกระบวนการที่กำหนดได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

    2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. ปรับปรุงพันธุ์พืชด้วยวิธีดั้งเดิม หมายถึง การนำต้นพืชที่มีลักษณะที่ต้องการผสมพันธุ์กันเพื่อให้ได้ต้นพืชรุ่นลูกที่มีลักษณะดีขึ้น


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ