หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ปรับปรุงพันธุ์สัตว์

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-XZZK-106A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ปรับปรุงพันธุ์สัตว์

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนี้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสัตว์ ทั้งในลักษณะเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ สามารถคัดเลือกและการผสมพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์เศรษฐกิจที่สำคัญ วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ในประเทศไทย และกำหนดแนวทางการปรับปรุงพันธุ์สัตว์โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับคุณภาพทางพันธุกรรมของสัตว์เศรษฐกิจ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

1. พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 ควบคุมการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้าพันธุ์พืช และคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

2. พระราชบัญญัติการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คุ้มครองสิทธิผู้ปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงพันธุ์พืชท้องถิ่นและพันธุ์พืชพื้นเมือง

3. พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ควบคุมสารเคมีทางการเกษตร เช่น ปุ๋ย ยา สารชีวภัณฑ์ รวมถึงการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์

4. พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ. 2565 สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ปุ๋ยชีวภาพ จุลินทรีย์ควบคุมโรค

5. พระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ควบคุมการใช้จุลินทรีย์ วัตถุดิบ และสารผสมในอาหารสัตว์ ซึ่งบางกรณีเป็นงานของเทคโนโลยีชีวภาพ

6. กฎกระทรวงควบคุมการปล่อย GMO ตามมติ ครม. 2542 ห้ามปล่อยสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับอนุญาต

7. อนุบัญญัติเกี่ยวกับจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ (กรมวิชาการเกษตร) ใช้ในการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์ที่ใช้ในปุ๋ยชีวภาพหรือสารชีวภัณฑ์ 

8. พระราชบัญญัติส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงสิทธิในผลงานจากเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร

9. กฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและทรัพย์สินทางปัญญา (สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร) คุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยด้านพันธุกรรม จุลินทรีย์ หรือกระบวนการผลิตทางชีวภาพ


11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
A-2.01

คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม

1. อธิบายหลักพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ

A-2.01.01 232712
A-2.01

คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม

2. ระบุวิธีการคัดเลือกและประเมินความแข็งแรงของพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์

A-2.01.02 232713
A-2.01

คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม

3. วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์ได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับเป้าหมายทางการผลิต

A-2.01.03 232714
A-2.02

ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด

1. ปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามมาตรฐานกำหนด (พระราชบัญญัติปรับปรุงพันธุ์สัตว์ พ.ศ. 2550)

A-2.02.01 232715
A-2.02

ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด

2. วิเคราะห์และประเมินสมรรถภาพพันธุ์สัตว์ตามลักษณะที่ต้องการทางเศรษฐกิจ (รูปร่าง การเจริญเติบโต)

A-2.02.02 232716
A-2.02

ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด

3. จัดทำรายงานผลการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ได้อย่างครบถ้วนและถูกต้อง

A-2.02.03 232717

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการคัดเลือกพันธุ์สัตว์

- ทักษะในการประเมินความแข็งแรงของพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์

- ทักษะด้านการทดสอบสมรรถภาพการเจริญเติบโตในสัตว์รุ่นลูก

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้ในการคัดเลือกพันธุ์สัตว์

- ความรู้ในการดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการที่กำหนด


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง หรือ

    4. ผลการสังเกตการณ์จากการปฏิบัติงาน หรือ

 (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) 

    1. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    2. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

    1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

    2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ ผู้ที่ทำหน้าที่นี้ต้องมีความรู้ครอบคลุมถึงหลักพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดทางพันธุกรรมในลักษณะคุณภาพและปริมาณ ระบุวิธีการคัดเลือกและประเมินความแข็งแรงของพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์ปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามมาตรฐานกำหนด วิเคราะห์และประเมินสมรรถภาพพันธุ์สัตว์ที่มีลักษณะตามความต้องการทางเศรษฐกิจ (รูปร่าง การเจริญเติบโต) ตลอดจนรายงานผลการปรับปรุงพันธุ์สัตว์เพื่อนำไปใช้ในการวิเคราะห์ วางแผน และพัฒนาในรอบต่อไปอย่างมีประสิทธิภาพ

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องสามารถดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามกระบวนการได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. พ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ หมายถึง สิ่งมีชีวิตเพศผู้และเพศเมียที่มีลักษณะร่างกายสมบูรณ์ เหมาะแก่การนำไปผสมพันธุ์

   2. ทดสอบสมรรถภาพการเจริญเติบโต หมายถึง การทดสอบความสามารถหรือสภาพการเจริญเติบโต


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ