หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

วิเคราะห์ข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-QXKU-100A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ วิเคราะห์ข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5

นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับความหลากหลายและการจำแนกประเภทของทรัพยากรชีวภาพในสิ่งแวดล้อม ทั้งทางพืช สัตว์ และจุลินทรีย์ สามารถวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งติดตาม ตรวจสอบ และสรุปข้อมูลทรัพยากรชีวภาพได้อย่างครบถ้วน เพื่อใช้ในการวางแผนและบริหารจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพสิ่งแวดล้อม

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

สำหรับนักเทคโนโลยีชีวภาพด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Biotechnology) กฎหมายที่เกี่ยวข้องจะเน้นไปที่เรื่อง การจัดการสิ่งแวดล้อม, ความปลอดภัยทางชีวภาพ และการควบคุมมลพิษ เป็นหลัก ประกอบด้วย

1. พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เป็นกฎหมายหลักในการควบคุมการใช้เทคโนโลยีที่มีผลต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การบำบัดน้ำเสีย การจัดการของเสียชีวภาพ กำหนดให้มีการทำ รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หากโครงการมีความเสี่ยง

2. พระราชบัญญัติควบคุมมลพิษ พ.ศ. 2535 เกี่ยวกับการควบคุมการปล่อยของเสีย น้ำเสีย อากาศเสีย ที่อาจเกิดจากกระบวนการทางเทคโนโลยีชีวภาพ

3. พระราชบัญญัติความปลอดภัยทางชีวภาพ (อยู่ระหว่างการผลักดัน) เพื่อควบคุมการใช้สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs) หรือสิ่งมีชีวิตที่ผ่านการปรับแต่งพันธุกรรม (GMO) ในสิ่งแวดล้อม

4. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 เกี่ยวกับการควบคุมโรคและสุขลักษณะจากของเสียชีวภาพ ที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชน

5. กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ควบคุมการวิจัย การดัดแปลงพันธุ์พืช เพื่อคุ้มครองพันธุกรรมพื้นเมืองและพันธุ์พืชป่า

6. กฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เช่น พิธีสารการปลอดภัยทางชีวภาพแห่งคาร์ตาเฮนา (Cartagena Protocol on Biosafety) มีผลต่อการใช้/เคลื่อนย้าย GMO ที่อาจกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
E-1.01

รวบรวมข้อมูลทางด้านชีวภาพสิ่งแวดล้อมตามประเภทของงาน

1. อธิบายความหลากหลายทางชีวภาพและจำแนกประเภททรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อมได้ (เช่น พืช สัตว์ จุลินทรีย์ และแหล่งระบบนิเวศ)

 E-1.01.01 232621
E-1.01

รวบรวมข้อมูลทางด้านชีวภาพสิ่งแวดล้อมตามประเภทของงาน

2. รวบรวมและสืบค้นข้อมูลทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อมจากฐานข้อมูลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้โดยพิจารณาตามวัตถุประสงค์ของการใช้ข้อมูล (เช่น การอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ หรือการวิจัย)

 E-1.01.02 232622
E-1.02

ตรวจสอบข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

1. เลือกใช้ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ของการใช้ประโยชน์

 E-1.02.01 232623
E-1.02

ตรวจสอบข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

2. ติดตามและตรวจสอบแหล่งที่มา ปริมาณแบะสถานะของทรัพยากรชีวภาพจากพื้นที่เป้าหมายหรือฐานข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้อง

 E-1.02.02 232624
E-1.02

ตรวจสอบข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

3. สรุป วิเคราะห์และรายงานข้อมูลทางด้านทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อมได้อย่างครบถ้วน

 E-1.02.03 232625

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลวิชาการและฐานข้อมูล

- ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการวิเคราะห์ทรัพยากรชีวภาพ

- ทักษะการวิเคราะห์ข้อมูลและการสังเคราะห์เพื่อการรายงาน

- ทักษะการทำงานกลุ่ม การวางแผนงาน และการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับชนิด ประเภท และคุณค่าของทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม

- ความรู้เกี่ยวกับแหล่งข้อมูลและฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพที่เชื่อถือได้

- ความรู้เกี่ยวกับการตรวจสอบ ติดตาม และประเมินปริมาณทรัพยากร

- ความรู้เกี่ยวกับการนำทรัพยากรชีวภาพมาใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม

- ความรู้พื้นฐานด้านกฎหมายหรืออนุสัญญาที่เกี่ยวข้อง

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

 (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

    1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

    2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือกหรืออัตนัย ส่วนการประเมินทักษะการปฏิบัติงานนั้น กำหนดให้ทำการสัมภาษณ์

15. ขอบเขต (Range Statement)

การจัดกลุ่มและลักษณะของทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม การใช้ฐานข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อตรวจสอบและติดตามทรัพยากรชีวภาพทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ รวมถึงการวิเคราะห์การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน การรายงานข้อมูล และการสื่อสารผลการวิเคราะห์ในรูปแบบที่เหมาะสม

(ก) คำแนะนำ

    1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความสามารถในการจัดกลุ่มและลักษณะของทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม การใช้ฐานข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อตรวจสอบและติดตามทรัพยากรชีวภาพทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ รวมถึงการวิเคราะห์การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน การรายงานข้อมูล และการสื่อสารผลการวิเคราะห์ในรูปแบบที่เหมาะสมได้ ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

    2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

    1. ทรัพยากรชีวภาพสิ่งแวดล้อม หมายถึง สิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่มีอยู่ในธรรมชาติ และมีความเกี่ยวข้องกับระบบนิเวศ ซึ่งรวมถึงพืช สัตว์ จุลินทรีย์ และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ตลอดจนสารพันธุกรรมที่สิ่งมีชีวิตเหล่านี้มีอยู่ และสามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยมนุษย์ ไม่ว่าจะในด้านอาหาร ยา เกษตรกรรม อุตสาหกรรมหรือการวิจัยและพัฒนา

    2. เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology: IT) หมายถึง การประยุกต์ใช้เครื่องมือ อุปกรณ์ และระบบต่าง ๆ เช่น คอมพิวเตอร์ ซอฟต์แวร์ เครือข่ายอินเทอร์เน็ต และระบบฐานข้อมูลเพื่อจัดเก็บ ประมวลผล วิเคราะห์ ถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนข้อมูลหรือสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็ว

    3. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ เช่น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมทรัพยากรธรณี กรมวิชาการเกษตร กรมป่าไม้ กรมประมง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย  และสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) เป็นต้น

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบข้อเขียน 4 ตัวเลือก

กลับ

ยินดีต้อนรับ