หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

บริหารการปฏิบัติงานภายในห้องปฏิบัติการ

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-ELEE-099A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ บริหารการปฏิบัติงานภายในห้องปฏิบัติการ

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ สามารถกำหนดและบริหารจัดการมาตรฐานการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพ โดยสามารถจัดทำและปรับปรุงเอกสารมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP) ได้อย่างถูกต้อง สามารถวางแผนและควบคุมกระบวนการทำงานให้เป็นไปตามมาตรฐาน ISO/IEC17025 พร้อมทั้งสามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในการปฏิบัติงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบภายในห้องปฏิบัติการ

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
C-8.01

กำหนดมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP)

1. เลือกวิธีการทดสอบให้เหมาะสมกับตัวอย่าง และวัตถุประสงค์ของการทดสอบ

 C-8.01.01 232582
C-8.01

กำหนดมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP)

2. จัดทำเอกสารมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP) ได้อย่างถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นระบบ ตามหลักวิชาการและข้อกำหนดมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

 C-8.01.02 232583
C-8.02

กำหนดการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ

1. วางแผนกระบวนการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ มาตรฐาน และทรัพยากรที่มี

 C-8.02.02 232600
C-8.02

กำหนดการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ

2. ดำเนินการตรวจสอบกระบวนการปฏิบัติงานในแต่ละขั้นตอนอย่างเป็นระบบ รวมถึงการตรวจสอบเครื่องมือ วัสดุ และสภาพแวดล้อม

 C-8.02.03 232601
C-8.02

กำหนดการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ

3. วิเคราะห์ข้อมูลและผลการดำเนินงานเพื่อประเมินความถูกต้อง ความแม่นยำ และความสอดคล้องกับมาตรฐานที่กำหนด

 C-8.02.04 232602
C-8.02

กำหนดการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ

4. ปรับปรุงและพัฒนารูปแบบรายงานการปฏิบัติงานให้ไปสอดคล้องข้อกำหนดของระบบคุณภาพ (เช่น ISO/IEC 17025)

 C-8.02.05 232603
C-8.03

ควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด (ISO/IEC 17025)

1. อธิบายข้อกำหนดและบทบาทหน้าที่ของผู้ควบคุมการปฏิบัติตามมาตรฐาน ISO17025

 C-8.03.01 232608
C-8.03

ควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด (ISO/IEC 17025)

2. ควบคุม ดูแลพื้นที่ปฏิบัติการให้พร้อมปฏิบัติงานตลอดเวลาสอดคล้องกับข้อกำหนดของมาตรฐาน ISO/IEC 17025

 C-8.03.02 232609
C-8.04

แก้ปัญหาเฉพาะหน้าในการปฏิบัติงาน

1. วิเคราะห์ปัญหาที่พบในระหว่างการปฏิบัติงานอย่างมีเหตุผล โดยใช้ข้อมูล ข้อเท็จจริง และหลักฐานที่เกี่ยวข้อง

 C-8.04.01 232617
C-8.04

แก้ปัญหาเฉพาะหน้าในการปฏิบัติงาน

2. ประเมินจุดแข็ง จุดอ่อนของกระบวนการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับปัญหาอย่างเป็นระบบ

 C-8.04.02 232618
C-8.04

แก้ปัญหาเฉพาะหน้าในการปฏิบัติงาน

3. ลือกแนวทางแก้ไขปัญหาที่เหมาะสมกับสถานการณ์ ดำเนินการแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงาน

 C-8.04.03 232619
C-8.04

แก้ปัญหาเฉพาะหน้าในการปฏิบัติงาน

4. ติดตามและประเมินผลการแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงาน

 C-8.04.04 232620

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

B-1     จัดเตรียมและจัดเก็บเอกสารในการปฏิบัติงาน

B-2     จัดเตรียมและจัดเก็บอุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติงาน

B-3     การเก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

B-4     จัดเตรียมสารเคมีสำหรับใช้ในห้องปฏิบัติการ

B-5     การบริหารจัดการสารเคมีและของเสียจากห้องปฏิบัติการ

B-6     ตรวจสอบสมบัติทางกายภาพตัวอย่างเบื้องต้น

B-7     เก็บรักษา (Preserve) ตัวอย่างสำหรับการทดสอบ

B-8     จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- มีทักษะในการเขียนและจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP)  ได้อย่างถูกต้อง

- ทักษะการวางแผนและตรวจสอบการดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ

- ทักษะการจัดทำรายงานการทำงานให้สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO/IEC17025

- ทักษะการควบคุมและดูแลการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการตามมาตรฐาน

- ทักษะการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในกระบวนการปฏิบัติงานได้อย่างรวดเร็วและเหมาะสม

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐาน ISO/IEC17025

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการและขั้นตอนการเขียนมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP)

- ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการตรวจสอบและประเมินคุณภาพการทำงานในห้องปฏิบัติการ

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการจัดการและควบคุมพื้นที่ปฏิบัติการ

- ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในงานห้องปฏิบัติการ

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

 (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

   1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

   2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือกหรืออัตนัย

15. ขอบเขต (Range Statement)

ศึกษาวิธีการเลือกและเขียนมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP) ที่เหมาะสมกับตัวอย่างและวัตถุประสงค์การทดสอบ วางแผนและดำเนินการตรวจสอบกระบวนการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ ปรับปรุงรายงานการปฏิบัติงานตามมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025 เข้าใจข้อกำหนดและหน้าที่ผู้ควบคุมการปฏิบัติงาน รวมถึงการดูแลพื้นที่ปฏิบัติการและแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพ

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีทักษะและความสามารถในการศึกษาวิธีการเลือกและเขียนมาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP) ที่เหมาะสมกับตัวอย่างและวัตถุประสงค์การทดสอบ วางแผนและดำเนินการตรวจสอบกระบวนการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ ปรับปรุงรายงานการปฏิบัติงานตามมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025 เข้าใจข้อกำหนดและหน้าที่ผู้ควบคุมการปฏิบัติงาน รวมถึงการดูแลพื้นที่ปฏิบัติการและแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพ ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. มาตรฐานการปฏิบัติงาน (Standard Operation Procedure: SOP) หมายถึง เอกสารที่ระบุขั้นตอนการปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบและละเอียด เพื่อให้บุคลากรดำเนินงานได้อย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ และสามารถควบคุมคุณภาพของงานให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด ใช้สำหรับฝึกอบรมพนักงานใหม่ ควบคุมกระบวนการ และลดความเสี่ยงจากข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงาน

   2. มาตรฐานสากล ISO/IEC17025 หมายถึง มาตรฐานสากลที่กำหนดข้อกำหนดทั่วไปสำหรับความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ ครอบคลุมทั้งด้านการบริหารจัดการระบบคุณภาพ และด้านเทคนิค เช่น การสอบเทียบเครื่องมือ การตรวจสอบวิธีทดสอบ และการรายงานผล เพื่อให้ผลการทดสอบมีความน่าเชื่อถือ เป็นที่ยอมรับในระดับสากล

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก

กลับ

ยินดีต้อนรับ