หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ทดสอบยีน (Gene) ของสิ่งมีชีวิต

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-MWMP-093A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ทดสอบยีน (Gene) ของสิ่งมีชีวิต

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความเข้าใจในหลักการและวิธีการตรวจสอบการแสดงออกของยีน (Gene Expression) ในสิ่งมีชีวิต โดยครอบคลุมตั้งแต่การเลือกวิธีทดสอบ การดำเนินการทดสอบ การตรวจสอบคุณภาพผลของผลการทดสอบ รวมถึงการอ่านและแปรผลข้อมูลที่ได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน เพื่อใช้ประโยชน์ในการวิจัยและวิเคราะห์ทางชีววิทยาโมเลกุลได้อย่างมีประสิทธิภาพ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม            

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร 

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ 


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
C-2.01

ตรวจสอบการแสดงออกของยีนสิ่งมีชีวิต

1. อธิบายหลักการแสดงออกของยีน (Gene) ของสิ่งมีชีวิตได้

C-2.01.01 232513
C-2.01

ตรวจสอบการแสดงออกของยีนสิ่งมีชีวิต

2. เลือกวิธีการทดสอบการแสดงออกของยีน (Gene) ได้เหมาะสมกับตัวอย่างและวัตถุประสงค์

C-2.01.02 232514
C-2.01

ตรวจสอบการแสดงออกของยีนสิ่งมีชีวิต

3. ดำเนินการทดสอบการแสดงออกของยีน (Gene) ได้ตามขั้นตอนและมาตรฐานที่กำหนด

C-2.01.03 232515
C-2.01

ตรวจสอบการแสดงออกของยีนสิ่งมีชีวิต

4. ตรวจสอบคุณภาพผลการทดสอบและรายงานผลการแสดงออกของยีน (Gene) ได้อย่างครบถ้วนและถูกต้อง

C-2.01.04 232516
C-2.02

แปรผลการแสดงออกของยีน

1. อ่านและตีความผลการทดสอบการแสดงออกของยีน (Gene) ได้อย่างถูกต้อง

C-2.02.01 232517
C-2.02

แปรผลการแสดงออกของยีน

2. ประเมินผลและจัดทำรายงานผลการแสดงออกของยีน (Gene) ได้อย่างครบถ้วนและชัดเจน

C-2.02.02 232518

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

B-8     จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ 

C-1     จัดเตรียมดีเอ็นเอ (DNA) สำหรับกระบวนการเพิ่มปริมาณชิ้นส่วนพันธุกรรม


13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะการเลือกวิธีการทดสอบการแสดงออกของยีนให้เหมาะสมกับตัวอย่างและวัตถุประสงค์

- ทักษะการปฏิบัติและดำเนินการทดสอบตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง

- ทักษะการตรวจสอบและประเมินคุณภาพผลการทดสอบ

- ทักษะการอ่านและแปลผลข้อมูลการแสดงออกของยีนอย่างถูกต้อง

- ทักษะการรายงานผลการทดสอบอย่างครบถ้วนและชัดเจน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการแสดงออกของยีน (Gene Expression) ในสิ่งมีชีวิต

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการทดสอบการแสดงออกของยีน 

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการตรวจสอบคุณภาพผลการทดลอง และแปรข้อมูลทางชีววิทยาโมเลกุล

- ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการวิเคราะห์ผลและรายงานผลการทดลอง


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

 (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

    (ง) วิธีการประเมิน

      1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

      2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

ดำเนินการทดสอบการแสดงออกของยีนตามวิธีการและขั้นตอนมาตรฐาน รวมทั้งตรวจสอบคุณภาพและความถูกต้องของผลการทดลอง ฝึกอ่าน วิเคราะห์ และแปรผลข้อมูลการแสดงออกของยีน เพื่อรายงานผลอย่างครบถ้วน สามารถนำความรู้ไปใช้ในงานวิจัยและวิเคราะห์ทางชีววิทยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และสามารถดำเนินการถ่ดำเนินการทดสอบการแสดงออกของยีนตามวิธีการและขั้นตอนมาตรฐาน รวมทั้งตรวจสอบคุณภาพและความถูกต้องของผลการทดลอง ฝึกอ่าน วิเคราะห์ และแปรผลข้อมูลการแสดงออกของยีน ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

 (ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. ยีน (Gene) หมายถึง หน่วยทางพันธุกรรมที่อยู่บนดีเอ็นเอ (DNA) ซึ่งเป็นตัวกำหนดลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต โดยยีนจะทำหน้าที่ควบคุมการสร้างโปรตีนหรือโมเลกุลอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการทำงานของเซลล์และร่างกาย

   2. การแสดงออกของยีน (Gene Expression) หมายถึง กระบวนการที่ยีนถูกถอดรหัสและแปลความหมายเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ เช่น โปรตีน หรือ RNA ซึ่งแสดงถึงกิจกรรมและหน้าที่ของยีนในเซลล์ ณ เวลานั้น ๆ


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ