2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 5

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ มีความรู้เกี่ยวกับหลักการและเทคนิคการสกัดดีเอ็นเอ (DNA) จากสิ่งมีชีวิต หลากหลายชนิด ทั้งพืช สัตว์ และจุลินทรีย์ สามารถเลือกใช้สารเคมีและอุปกรณ์ที่เหมาะสมในการสกัด รวมถึงเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอด้วยเทคนิค PCR (Polymerase Chain Reaction) และวิธีการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งควบคุมปัจจัยสำคัญในการทำปฏิกิริยา ตรวจสอบคุณภาพและปริมาณดีเอ็นเอด้วยวิธีต่าง ๆ และแปรผลการทดลองได้อย่างถูกต้อง สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในด้านชีววิทยาโมเลกุล การวิจัย และการวิเคราะห์ทางพันธุกรรมได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม  

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร  

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์  

4. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านอาหาร

B-2 จัดเตรียมและจัดเก็บอุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติงาน

B-3 การเก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

B-4 จัดเตรียมสารเคมีสำหรับใช้ในห้องปฏิบัติการ

B-6 ตรวจสอบสมบัติทางกายภาพตัวอย่างเบื้องต้น

B-7 เก็บรักษา (Preserve) ตัวอย่างสำหรับการทดสอบ

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการเลือกวิธีการและสารเคมีที่เหมาะสมในการสกัดดีเอ็นเอจากตัวอย่าง

- ทักษะเตรียมและควบคุมปริมาณสารเคมีในกระบวนการสกัดดีเอ็นเอได้อย่างแม่นยำ

- ทักษะการสกัดดีเอ็นเอจากสิ่งมีชีวิตตามขั้นตอนในห้องปฏิบัติการได้อย่างถูกต้อง

- ทักษะการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอด้วยเทคนิค PCR ได้

- ทักษะวิเคราะห์ผลการสกัดและการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ 

- ทักษะการจัดทำรายงานผล

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการตรวจสอบการแสดงออกของยีน

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการและกระบวนการสกัดดีเอ็นเอจากสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด เช่น พืช สัตว์ และจุลินทรีย์

- ความรู้เกี่ยวกับชนิดและหน้าที่ของแต่ละชนิดของสารเคมีที่ใช้ในการสกัดและเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ 

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการของเทคนิค PCR และเทคนิคอื่นที่ใช้ในการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการตรวจสอบความบริสุทธิ์และปริมาณของดีเอ็นเอ เช่น gel electrophoresis และ spectrophotometry

- ความรู้เกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของการสกัดและการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ เช่น อุณหภูมิ เวลา และค่า pH

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

    (ง) วิธีการประเมิน

      1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

      2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือกหรืออัตนัย 

เลือกวิธีและดำเนินการสกัดดีเอ็นเอ (DNA) จากสิ่งมีชีวิตชนิดต่าง ๆ เช่น พืช สัตว์ และจุลินทรีย์ รวมถึงการเลือกใช้สารเคมีและเครื่องมือที่เหมาะสม การเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอด้วยเทคนิคทางอณูชีววิทยา การควบคุมเงื่อนไขในการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพ การตรวจสอบคุณภาพและปริมาณของดีเอ็นเอที่ได้

(ก) คำแนะนำ

    1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และตรวจสอบการแสดงออกของยีน รวมทั้งสามารถวิเคราะห์ผลการทดสอบยีนได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

    2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

    1. เทคนิคทางอณูชีววิทยา หมายถึง กระบวนการและวิธีการทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้ศึกษา วิเคราะห์ หรือปรับเปลี่ยนสารพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตในระดับโมเลกุล เช่น การสกัดดีเอ็นเอ การเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ การโคลนนิ่ง หรือการแก้ไขสารพันธุกรรม เพื่อประยุกต์ใช้ในงานวิจัย การแพทย์ และเทคโนโลยีชีวภาพต่าง ๆ

    2. ดีเอ็นเอ (DNA) หมายถึง สารพันธุกรรมหลักของสิ่งมีชีวิต ซึ่งประกอบด้วยลำดับของเบสไนโตรเจนที่เก็บข้อมูลทางพันธุกรรมในการสืบทอดลักษณะจากรุ่นหนึ่งไปยังอีกรุ่นหนึ่ง มีโครงสร้างเป็นเกลียวคู่ (Double Helix) ทำหน้าที่ควบคุมกระบวนการสร้างโปรตีนและการทำงานของเซลล์

    3. เทคนิค PCR (Polymerase Chain Reaction) หมายถึง วิธีการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอเฉพาะส่วนที่ต้องการในหลอดทดลองอย่างรวดเร็วและแม่นยำ โดยใช้เอนไซม์ DNA polymerase ผ่านกระบวนการทำซ้ำหลายรอบ ทำให้ได้ดีเอ็นเอจำนวนมากพอสำหรับการวิเคราะห์หรืองานวิจัยต่าง ๆ

    1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก

    2. ข้อสอบข้อเขียน