หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

วิเคราะห์คุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-FHIK-089A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ วิเคราะห์คุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 4



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้สามารถอธิบายหลักการและวิธีการจำแนกกลุ่มและชนิดของเชื้อจุลินทรีย์ ใช้เทคนิคในการคัดแยกเชื้อให้บริสุทธิ์ และทดสอบคุณสมบัติต่าง ๆ ของเชื้อจุลินทรีย์ได้ตามมาตรฐานที่กำหนด สามารถทดสอบ วิเคราะห์ผล บันทึก และรายงานผลได้อย่างถูกต้องครบถ้วน ตลอดจนประยุกต์ใช้ความรู้ในการวิเคราะห์และประเมินเชื้อจุลินทรีย์ในงานห้องปฏิบัติการได้อย่างเหมาะสม


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักเทคโนโลยีชีวภาพ


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม            

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร 

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์            

4. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านอาหาร


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
B-11.01

ทดสอบคุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

1. อธิบายหลักการจำแนกกลุ่มและชนิดของจุลินทรีย์

B-11.01.01 232366
B-11.01

ทดสอบคุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

2. แยกเชื้อจุลินทรีย์ให้บริสุทธิ์ตามวิธีการได้อย่างถูกต้อง

B-11.01.02 232367
B-11.01

ทดสอบคุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

3. ทดสอบความสามารถต่างๆ ของจุลินทรีย์ตามข้อกำหนด

B-11.01.03 232368
B-11.02

วิเคราะห์ผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์

1. แปรผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์ตามข้อกำหนด

B-11.02.01 232395
B-11.02

วิเคราะห์ผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์

2. บันทึกผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์ครบถ้วนและถูกต้อง

B-11.02.02 232396
B-11.02

วิเคราะห์ผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์

3. จัดทำรายงานผลการทดสอบคุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์

B-11.02.03 232397

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

B-2 จัดเตรียมและจัดเก็บอุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติงาน

B-3 การเก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

B-4 จัดเตรียมสารเคมีสำหรับใช้ในห้องปฏิบัติการ

B-6 ตรวจสอบสมบัติทางกายภาพตัวอย่างเบื้องต้น

B-7 เก็บรักษา (Preserve) ตัวอย่างสำหรับการทดสอบ


13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการวิเคราะห์คุณสมบัติของสารของเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด

- ทักษะในการคัดแยกสารด้วยวิธีการต่าง ๆ ของเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด

- ทักษะในการตรวจสอบการปนเปื้อนของสารของเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด

- ทักษะในการดำเนินการคัดแยกสารให้มีความบริสุทธิ์ของเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้ในขั้นตอนการคัดแยกสารด้วยวิธีการต่าง ๆ ของเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด

- ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการการจำแนกกลุ่มและชนิดของจุลินทรีย์

- ความรู้เกี่ยวกับข้อกำหนดในการทดสอบสามารถของจุลินทรีย์

- แปรผลและรายงานผลการทดสอบเชื้อจุลินทรีย์


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

    (ง) วิธีการประเมิน

      1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

      2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

จำแนกกลุ่มและชนิดของเชื้อจุลินทรีย์ การแยกเชื้อให้บริสุทธิ์ด้วยวิธีที่ถูกต้อง การทดสอบคุณสมบัติต่าง ๆ ของเชื้อจุลินทรีย์ตามข้อกำหนด เช่น ความสามารถในการย่อยสลายสาร การผลิตเอนไซม์ การสร้างกรดหรือแก๊ส ความต้านทานต่อยาปฏิชีวนะ หรือการเจริญในสภาวะเฉพาะต่าง ๆ โดยใช้วิธีการทดสอบหลากหลาย เช่น การทดสอบน้ำตาล (Sugar fermentation) การทดสอบเอนไซม์ (Enzyme activity) และการเพาะเลี้ยงในอาหารจำเพาะ เป็นต้น รวมถึงการแปรผลการทดสอบ การบันทึก และการรายงานผลอย่างครบถ้วนและถูกต้อง ก่อนการนำไปใช้ในการทดลองด้านเทคโนโลยีชีวภาพขั้นตอไป

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และสามารถวิเคราะห์คุณสมบัติของต่าง ๆ ของเชื้อจุลินทรีย์ และทำให้มีความบริสุทธิ์ปราศจากสิ่งปนเปื้อนได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้



(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. จำแนกกลุ่มและชนิดของเชื้อจุลินทรีย์ หมายถึง กระบวนการจัดประเภทจุลินทรีย์ตามลักษณะเฉพาะ เช่น รูปร่าง ลักษณะการย้อมสีแกรม (Gram stain) โครงสร้างภายใน การเจริญเติบโต สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม รวมถึงคุณสมบัติทางชีวเคมีหรือพันธุกรรม เพื่อระบุว่าเป็นจุลินทรีย์กลุ่มใด (เช่น แบคทีเรีย รา ยีสต์ ไวรัส) และชนิดใด เช่น Escherichia coli, Bacillus subtilis เป็นต้น

   2. วิเคราะห์คุณสมบัติของเชื้อจุลินทรีย์ หมายถึง กระบวนการศึกษาลักษณะเฉพาะของจุลินทรีย์แต่ละชนิด ทั้งทางสรีรวิทยา ชีวเคมี และพันธุกรรม เพื่อให้ทราบความสามารถหรือบทบาทของเชื้อ เช่น ความสามารถในการย่อยสลายสาร การผลิตเอนไซม์ การสร้างกรดหรือแก๊ส ความต้านทานต่อยาปฏิชีวนะ หรือการเจริญในสภาวะเฉพาะต่าง ๆ โดยใช้วิธีการทดสอบหลากหลาย เช่น การทดสอบน้ำตาล (Sugar fermentation) การทดสอบเอนไซม์ (Enzyme activity) และการเพาะเลี้ยงในอาหารจำเพาะ เป็นต้น


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ