หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-OVUK-086A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 4



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ มีความรู้และทักษะในการเลือกและจัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อที่เหมาะสมกับชนิดของจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด และสามารถใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยตามขั้นตอนการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเลี้ยงเชื้อ การเพาะเชื้อ และการทดลองทางจุลชีววิทยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

ผู้ควบคุมการปฏิบัติงานเทคโนโลยีชีวภาพ


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม  

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร  

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์  

4. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านอาหาร


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
B-8.01

จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อตามชนิดของจุลินทรีย์

1. เลือกใช้อาหารเลี้ยงเชื้อตามชนิดของเชื้อจุลินทรีย์ได้ถูกต้อง

B-8.01.01 232340
B-8.01

จัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อตามชนิดของจุลินทรีย์

2. เตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อตามวิธีที่กำหนด

B-8.01.02 232341
B-8.02

ใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ

1. เลือกใช้อุปกรณ์ในการเลี้ยงเชื้อตามวิธีการปฏิบัติงาน (Method) ที่กำหนด

B-8.02.01 232342
B-8.02

ใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเลี้ยงเชื้อ

2. ใช้อุปกรณ์ในการเลี้ยงเชื้อได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเป็นไปตามวิธีการปฏิบัติงาน (Method)

B-8.02.02 232343

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

B-2 จัดเตรียมและจัดเก็บอุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติงาน

B-3 การเก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

B-4 จัดเตรียมสารเคมีสำหรับใช้ในห้องปฏิบัติการ

B-5 การบริหารจัดการสารเคมีและของเสียจากห้องปฏิบัติการ


13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการเตรียมอาหารคัดแยกเชื้อจุลินทรีย์

- ทักษะในการเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ตามวิธีที่กำหนด (Method)

- ทักษะในการปฏิบัติงานเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ (Aseptic technique)

- ทักษะในการปฏิบัติงานด้วยความความละเอียดรอบคอบในการปฏิบัติงาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

 - ความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนคัดแยกหรือการเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์

 - ความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติงานเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ (Aseptic technique)

 - ความรู้ในการจัดเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อ


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

    (ง) วิธีการประเมิน

       1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

       2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

เลือกใช้อาหารเลี้ยงเชื้อชนิดต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับจุลินทรีย์เป้าหมาย การเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้ออย่างถูกต้องตามคู่มือหรือวิธีมาตรฐาน การใช้อุปกรณ์พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการ เช่น เครื่องแก้ว เครื่องมือวัด และอุปกรณ์ความปลอดภัย โดยมุ่งเน้นการใช้งานอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และสอดคล้องกับขั้นตอนที่กำหนด เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำไปใช้จริงในงานด้านจุลชีววิทยาและห้องปฏิบัติการทั่วไป

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และสามารถเลือกใช้วิธีการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ได้อย่างถูกต้องตามวัตถุประสงค์ของการทดสอบ ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. อาหารเลี้ยงเชื้อ หมายถึง อาหารซึ่งมีส่วนประกอบของสารอาหารที่เอื้ออำนวยให้จุลินทรีย์เจริญและแบ่งเซลล์เพิ่มจำนวน โดยจุลินทรีย์ต่างชนิดกัน มีความต้องการสารอาหาร ตลอดจนสภาพความเป็นกรดด่าง (pH) ของอาหารแตกต่างกัน


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ