หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

จัดการสารเคมีและของเสียจากห้องปฏิบัติการ

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-LISI-083A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ จัดการสารเคมีและของเสียจากห้องปฏิบัติการ

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 3

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความรู้และทักษะในการจัดการสารเคมี ขยะ และของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพอย่างถูกต้องและปลอดภัย ตามหลักความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories: BMBL) และข้อมูลความปลอดภัยสารเคมี (Material Safety Data Sheet: MSDS) โดยครอบคลุมการแยกประเภทของเสียชีวภาพและของเสียเคมี การจัดเก็บ การเตรียมเพื่อรอการทำลาย และการทำลายของเสียตามมาตรฐานที่กำหนด เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งส่งเสริมความรับผิดชอบในการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการอย่างปลอดภัยและยั่งยืน

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักเทคโนโลยีชีวภาพ

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม  

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร  

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์  

4. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านอาหาร

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
B-5.01

จัดการขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ

1. อธิบายหลักการปฏิบัติความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories: BMBL) และข้อมูลความปลอดภัยสารเคมี Material Safety Data Sheet (MSDS) ได้อย่างถูกต้อง

 B-5.01.01 231997
B-5.01

จัดการขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ

2. อธิบายประเภทของขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ

 B-5.01.02 231998
B-5.01

จัดการขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ

3. จัดการขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพได้อย่างถูกต้องปลอดภัย

 B-5.01.03 231999
B-5.02

เตรียมขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพเพื่อรอการทำลาย

1. แยกประเภทขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพเพื่อส่งทำลาย

 B-5.02.01 232000
B-5.02

เตรียมขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพเพื่อรอการทำลาย

2. จัดเตรียมขยะและของเสียตามข้อกำหนดและมาตรฐานความปลอดภัยเพื่อรอการทำลายอย่างถูกต้อง

 B-5.02.02 232001

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะการสื่อสารความรู้เรื่องความปลอดภัยทางชีวภาพและสารเคมีได้อย่างถูกต้อง

- ทักษะการจัดการขยะและของเสียทางชีวภาพอย่างปลอดภัยและถูกวิธี

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการความปลอดภัยทางชีวภาพ (BMBL)

- ความรู้เกี่ยวกับข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมี (MSDS)

- ความรู้เกี่ยวกับประเภทของขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ

- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการจัดการของเสีย

- ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบและความเสี่ยงจากการจัดการของเสียที่ไม่ถูกต้อง

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. เอกสาร/หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

    1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

    2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก

15. ขอบเขต (Range Statement)

การจัดการขยะและของเสียจากห้องปฏิบัติการทางชีวภาพและเคมีอย่างปลอดภัย โดยผู้เรียนจะสามารถจำแนกประเภทของขยะ เช่น ขยะชีวภาพ ขยะติดเชื้อ และสารเคมีอันตราย รวมถึงการแยก เก็บ และเตรียมขยะเพื่อรอการทำลายตามแนวทางความปลอดภัยทางชีวภาพ (BMBL) และข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมี (MSDS) ทั้งนี้รวมถึงการใช้ภาชนะและวิธีทำลายที่เหมาะสมตามมาตรฐาน เพื่อป้องกันอันตรายต่อบุคลากรและสิ่งแวดล้อม และปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และสามารถดำเนินการตรวจสอบค่าต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสมบัติทางกายภาพของตัวอย่างทดลองได้อย่างเหมาะสมและถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. ความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories: BMBL) หมายถึง แนวทางปฏิบัติ หลักการ และมาตรการควบคุมที่ใช้ในการจัดการกับจุลินทรีย์ สารชีวภาพ หรือวัสดุชีวภาพในห้องปฏิบัติการ เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นต่อบุคลากรในห้องปฏิบัติการ สิ่งแวดล้อม และชุมชนโดยรอบ

   2. ข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมี (Material Safety Data Sheet: MSDS) หมายถึง ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับสารเคมีแต่ละชนิด เพื่อช่วยให้ผู้ใช้งานทราบถึงคุณสมบัติอันตราย วิธีการจัดเก็บ การขนส่ง การใช้งานอย่างปลอดภัย รวมถึงมาตรการป้องกันและการปฐมพยาบาลหากเกิดอุบัติเหตุ 

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก

กลับ

ยินดีต้อนรับ