หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

เก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ BIT-NJQU-081A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ เก็บตัวอย่างชีวภาพเบื้องต้นเพื่อการวิเคราะห์

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

2131 นักเทคโนโลยีชีวภาพ

นักเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับ 3



6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

       ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้สามารถดำเนินการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพเพื่อการวิเคราะห์ได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ โดยครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมอุปกรณ์ที่เหมาะสมและเป็นไปตามมาตรฐาน การเก็บตัวอย่างชีวภาพขั้นพื้นฐาน เช่น เลือด ปัสสาวะ น้ำลาย หรือชิ้นเนื้อ ด้วยวิธีการที่ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ รวมทั้งสามารถบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับตัวอย่างอย่างครบถ้วน ถูกต้อง และเป็นระบบ เพื่อให้ตัวอย่างดังกล่าวสามารถนำไปใช้ในการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้มาตรฐานวิชาชีพและจริยธรรมทางวิทยาศาสตร์ชีวภาพ


7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

นักเทคโนโลยีชีวภาพ


9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

1. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม  

2. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร  

3. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์  

4. นักเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านอาหาร


10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)
รหัส PC
(จากระบบ)
B-3.01

เตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

1. ระบุอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

B-3.01.01 231983
B-3.01

เตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

2. อธิบายขั้นตอนการเก็บตัวอย่างชีวภาพตามหลักวิชาการ

B-3.01.02 231984
B-3.01

เตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

3. ระบุข้อควรระวังและข้อปฏิบัติที่สำคัญในการเก็บตัวอย่างชีวภาพ

B-3.01.03 231985
B-3.02

ดำเนินการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

1. เลือกใช้อุปกรณ์ในการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพได้อย่างถูกต้องตามขั้นตอน

B-3.02.01 231988
B-3.02

ดำเนินการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

2. เก็บตัวอย่างชีวภาพตามวิธีและขั้นตอนที่กำหนด

B-3.02.02 231989
B-3.03

บันทึกข้อมูลของตัวอย่างทางชีวภาพ

1. สังเกตและตรวรจสอบรายละเอียดของตัวอย่างอย่างรอบคอบก่อนจดบันทึกข้อมูล

B-3.03.01 231990
B-3.03

บันทึกข้อมูลของตัวอย่างทางชีวภาพ

2. บันทึกรายละเอียดข้อมูลของตัวอย่างทางชีวภาพได้ครบถ้วน ถูกต้อง และเป็นระบบ

B-3.03.02 231991

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะในการจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างทางชีวภาพได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

- ทักษะการเก็บตัวอย่างชีวภาพ

- ทักษะการใช้อุปกรณ์เก็บตัวอย่าง

- ทักษะการบันทึกข้อมูลตัวอย่าง

- ทักษะการปฏิบัติงานตามแนวทางควบคุมการปนเปื้อนและความปลอดภัยทางชีวภาพ

- ทักษะในการสังเกตสิ่งผิดปกติ

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ความรู้เกี่ยวกับประเภทของตัวอย่างชีวภาพ 

- ความรู้เกี่ยวกับหลักการและข้อควรระวังในการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

- ความรู้เกี่ยวกับการเลือกใช้อุปกรณ์ที่ใช้ในการเก็บตัวอย่าง 

- ความรู้เกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการจัดเก็บ บันทึก และวิธีการติดฉลากตัวอย่าง

- ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยในการปฏิบัติงานเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

- ความรู้เกี่ยวกับจริยธรรมในการเก็บตัวอย่างชีวภาพ


14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. หลักฐานรับรองการทำงาน หรือ

    2. หลักฐานการอบรมเชิงปฏิบัติการ หรือ

    3. เอกสาร/หลักฐานที่เกี่ยวข้อง

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1. ผลการสัมภาษณ์ หรือ

    2. ผลการทดสอบความรู้ หรือ

    3. ใบรับรองผลการศึกษา 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกสมรรถนะย่อยขอบเขตความรู้และทักษะที่กำหนดในกรณีที่ผู้รับการประเมินผ่านไม่ครบตามเกณฑ์กำหนด ผู้ประเมินต้องแจ้งหน่วยสมรรถนะและสมรรถนะย่อยที่ไม่ผ่านให้ผู้รับการประเมินไปทบทวนสมรรถนะที่ยังไม่ผ่านและสามารถกลับมาทดสอบสมรรถนะใหม่อีกครั้ง

(ง) วิธีการประเมิน

   1. การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้ จะต้องดำเนินการโดยองค์กรที่มีหน้าที่รับการรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขึ้นทะเบียนเท่านั้น

   2. การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กำหนดให้ทำการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก


15. ขอบเขต (Range Statement)

การเรียนรู้ครอบคลุมความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับชนิดของตัวอย่างชีวภาพที่ใช้ในการวิเคราะห์ รวมถึงหลักการทางชีววิทยาและจุลชีววิทยาที่เกี่ยวข้องกับการเก็บตัวอย่างอย่างถูกต้อง การเลือกและเตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างให้เหมาะสมกับลักษณะตัวอย่าง โดยคำนึงถึงความสะอาด ความปลอดภัย และการป้องกันการปนเปื้อน ฝึกทักษะในการเก็บตัวอย่างตามขั้นตอนที่ถูกต้องตามมาตรฐานวิชาชีพ พร้อมทั้งเรียนรู้การจัดการข้อมูลตัวอย่าง และการขนส่งตัวอย่างอย่างเหมาะสม ทั้งนี้ยังเน้นจริยธรรมทางวิชาชีพและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเก็บตัวอย่างทางชีวภาพ

(ก) คำแนะนำ

   1. สำหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ ต้องมีความรู้และสามารถใช้อุปกรณ์และดำเนินการเก็บตัวอย่างทดลอง รวมถึงสามารถสังเกตรายละเอียดหรือลักษณะต่างๆ ของตัวอย่างทดลองได้อย่างถูกต้อง ซึ่งผู้เข้ารับการประเมินควรเตรียมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้มาเพื่อประกอบการพิจารณาด้วย

   2. สำหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   1. ตัวอย่างชีวภาพ หมายถึง ตัวอย่างที่ได้มาจากสิ่งมีชีวิต (มนุษย์ สัตว์ พืช หรือจุลินทรีย์) ซึ่งนำมาใช้ในการวิเคราะห์ ตรวจสอบ หรือทดสอบในห้องปฏิบัติการ


16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก



ยินดีต้อนรับ