อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านการตลาดยางพาราขั้นต้น

หน่วยสมรรถนะนี้เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง (DRC) ในระบบตลาดยางพารา โดยผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ต้องมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง ขั้นตอนกระบวนการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแต่ละประเภท การใช้ประโยชน์จากค่าการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง และการขั้นตอนการเก็บรักษาน้ำยาง และมีทักษะได้แก่ สามารถวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง (DRC) ได้อย่างถูกต้อง โดยการซื้อขายน้ำยางพาราในปัจจุบันจะใช้ปริมาณเนื้อยางแห้ง (Dry Rubber Content , DRC) เป็นดัชนีในการบ่งบอกราคาการซื้อขาย หากน้ำยางนั้นมีปริมาณเนื้อยางแห้งสูงก็จะได้ราคาที่สูงกว่าน้ำยางที่มีเนื้อยางแห้งต่ำ ปัจจุบันการหาปริมาณเนื้อยางแห้งในการซื้อขายจะอาศัยวิธีมาตรฐาน มีหลายขั้นตอน และต้องใช้เวลาในการอบ 12-18 ชั่วโมง ดังนั้น ตลอดทั้งกระบวนการใช้เวลาในการวิเคราะห์นาน จึงเป็นเหตุให้เกิดความคลางแคลงใจในการซื้อขายน้ำยาง อีกทั้งยังต้องใช้สารเคมีในการวิเคราะห์ ดังนั้นการวิเคราะห์หาปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยางพาราอย่างรวดเร็ว แม่นยำและเชื่อถือได้ 

กลุ่มอาชีพเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ ผู้ปฏิบัติงานด้านเพาะปลูกยางพารา

ISCO 6112 ผู้ปฏิบัติงานด้านการปลูกไม้ยืนต้นและไม้ผล

N/A 

N/A

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1) มีทักษะในการคิดวิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์ การทดสอบ และการสรุปผลการจัดการความรู้นวัตกรรมยางพาราเพื่อเพิ่มมูลค่า

2) มีทักษะในการสังเกตเบื้องต้น  แยกความแตกต่าง ศึกษาค้นคว้า ประยุกต์ และประเมินการจัดการความรู้นวัตกรรมยางพาราเพื่อเพิ่มมูลค่า

3) มีทักษะในการสื่อสาร อธิบาย และทำความเข้าใจร่วมกับผู้ร่วมงานหรือผู้รับปฏิบัติตามแผนงานหรือแผนปฏิบัติการให้เข้าใจและปฏิบัติงานการจัดการความรู้นวัตกรรมยางพาราเพื่อเพิ่มมูลค่า

4) มีทักษะในการติดต่อประสานงานกับผู้อื่นที่ทำงานหรือต้องรับทราบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกัน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1) มีความรู้ในองค์ความรู้การวิเคราะห์เนื้อยางแห้ง (DRC)

2) มีความรู้ในการวิจัย ค้นคว้าและวิเคราะห์ข้อมูลวิจัยด้านการวิเคราะห์เนื้อยางแห้ง

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมิน และควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) ทักษะและความรู้ที่ต้องการ

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

      1) หลักฐาน/หนังสือรับรองการทำงาน หรือการผ่านงานที่ออกโดยหน่วยงานที่เชื่อถือได้

      2) ใบผ่านการฝึกอบรม หรือ ใบรับรองประสบการณ์การทำงาน (ถ้ามี)

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

      1) หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

      2) หลักฐานการผ่านการอบรม หรือการประชุมเชิงปฏิบัติการ

      3) ผลการสอบข้อเขียน

      4) ผลการทดสอบสัมภาษณ์/ปฏิบัติ

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

      1) การประเมินเป็นการใช้แบบสอบข้อเขียน และการสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือประเมินจากการปฏิบัติงานจริงประกอบกัน โดยต้องผ่านในทุกวิธีการประเมิน

      2) ผู้เข้ารับการประเมินแสดงความจำนงในการขอรับการประเมินคุณวุฒิวิชาชีพในสาขาอาชีพ และระดับชั้น ที่ประสงค์จะขอรับการประเมิน

      3) ผู้รับการประเมินจะต้องกรอกแบบยื่นคำขอรับการทดสอบสมรรถนะบุคคลตามมาตรฐานอาชีพ ระบุข้อมูลประวัติของผู้รับการประเมิน และยื่นเอกสารประกอบการยื่นขอรับการทดสอบสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพผ่านช่องทางที่กำหนด

(ง) วิธีการประเมิน

      1) การสอบสัมภาษณ์

      2) การสอบปฏิบัติ

(ก) คำแนะนำ

ขอบเขต (Range Statement) อธิบายถึงการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ระบุองค์ประกอบ ในการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการทั่วไปให้มีความเหมาะสม โดยต้องดำเนินงานเป็นไปตามกฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับ มาตรฐาน แผนการดำเนินงาน และนโยบายของเจ้าของสวนยางและผู้ประกอบการการจัดการความรู้ นวัตกรรมยางพาราเพื่อเพิ่มมูลค่า ซึ่งต้องดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

    น้ำยางสด (field latex) หมายถึง น้ำยางธรรมชาติที่ได้จากต้นยางพารา (Hevea brasilliensis) มีลักษณะเป็นเม็ดยางเล็กๆ กระจายอยู่ในน้ำ (emulsion) มีลักษณะเป็นของเหลวสีขาว มีสภาพเป็นคอลลอยด์ มีปริมาณของแข็งประมาณร้อยละ 30-40 pH 6.5-7 น้ำยางมีความหนาแน่นประมาณ 0.975-0.980 กรัมต่อมิลลิลิตร มีความหนืด 12-15 เซนติพอยส์

    ยางก้อนถ้วย (Cup Lumps) ยางก้อนถ้วย หมายถึง ยางที่ทำให้จับตัวกันเป็นก้อนในถ้วยรับน้ำยาง ยางที่ได้จึงเป็นก้อนตามลักษณะถ้วยน้ำยาง ก้อนยางที่ผลิตได้จะมีสีขาวและสีค่อยคล้ำขึ้น ความชื้นจะค่อยๆ ลดลงเมื่อทิ้งไว้หลายวัน ลักษณะของยางก้อนถ้วย 

    1) ยางก้อนถ้วยสด มีอายุของยางก้อน 1 – 3 วัน DRC อยู่ที่ระดับ 45 – 55% ผิวของก้อนยางมีสีขาวจนถึงสีขาวขุ่น เมื่อกดหรือสัมผัสจะมีความนุ่มและคืนตัวได้เร็ว และยางคงมีของเหลวหรือน้ำเซรั่มไหลออกจากก้อนยาง 

    2) ยางก้อนถ้วยหมาด มีอายุของยางก้อน 4 – 7 วัน DRC อยู่ที่ระดับ 55 – 65% ผิวของก้อนยางมีสีขาวขุ่นจนถึงสีน้ำตาล อ่อน เมื่อกดหรือสัมผัสจะมีความนุ่มเล็กน้อยจนถึงกึ่งแข็ง ก้อนยางเริ่มแห้งโดยไม่มีของเหลวไหลออกมา 

    3) ยางก้อนถ้วยแห้ง มีอายุของยางก้อนมากกว่า 15 วันขึ้นไป DRC มากกว่า 65% ผิวของก้อนยางมีสีน้ำตาลเข้ม มีความ แห้งและแข็ง

    ปริมาณเนื้อยางแห้ง (Dry Rubber Content, DRC) หมายถึง ปริมาณของส่วนที่เป็นเนื้อยางทั้งหมดใน น้ำยาง ซึ่งได้จากการทำให้น้ำยางจับตัวด้วยกรดอะซิติกภายใต้การควบคุมสภาวะการจับตัว ปริมาณเนื้อยาง แห้งมีความสำคัญในการซื้อขายและการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ยาง เนื่องจากการออกสูตรน้ำยางผสมสารเคมี จะคำนวณจากปริมาณสารต่อปริมาณเนื้อยางแห้ง 

การหาปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยางสด

น้ำยางเป็นของเหลวสีขาวถึงขาวปนเหลือง มีส่วนประกอบหลัก 2 ส่วน คือ ส่วนที่เป็นเนื้อยาง กับส่วนที่ไม่ใช่ยาง ปกติในน้ำยางจะมีเนื้อยางแห้งประมาณ 25-45 เปอร์เซ็นต์ การจำหน่ายน้ำยางสดจะคิดราคาซื้อขายจากปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยาง หรือการนำน้ำยางสดไปแปรรูปต่างๆ จำเป็นต้องทราบปริมาณเนื้อยางแห้งที่มีอยู่ในน้ำยางก่อน จึงจะสามารถคำนวณปริมาณการใช้สารเคมีได้อย่างถูกต้องแม่นยำ การตรวจหาปริมาณเนื้อยางแห้งสามารถกระทำได้หลายวิธี แต่ที่นิยมกันอยู่ในปัจจุบันมี 2 วิธี ดังนี้

1. การใช้เมโทรแลค (Metrolac)

                เมโทรแลคเป็นเครื่องมือวัด  โดยอาศัยค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำยาง  เมโทรแลคมีทั้งชนิดที่ทำจากโลหะและแก้ว  มีส่วนประกอบที่สำคัญ  2  ส่วน  คือ  ส่วนก้าน  และส่วนกระเปาะ  ที่ส่วนก้านจะมีสเกลขีดกำหนดค่าเนื้อยางแห้งไว้  โดยมี  2  มาตรา  คือ มาตราอังกฤษ  ซึ่งบอกค่าเป็นปอนด์ต่อแกลลอน  และมาตราเมตริก  ซึ่งจะบอกค่าเป็นกรัมต่อลิตร (เป็นมาตราที่นิยมใช้  เนื่องจากสามารถคำนวณค่าเป็นกิโลกรัมได้ง่าย) 

                เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยางจะมีค่าผกผันกับค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำยาง  กล่าวคือ ค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งจะสูงขึ้นแต่ค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำยางจะลดลง  ในทางกลับกันค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งจะต่ำลงแต่ค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำยางจะเพิ่มขึ้น  ดังนั้น  ถ้าเมโทรแลคจมลงในน้ำยางมาก ก็หมายความว่าน้ำยางมีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งมาก  สเกลบอกค่าด้านล่างของเมโทรแลคที่ใกล้กระเปาะจึงเป็นค่าต่ำ  ส่วนด้านบนเป็นค่าสูง 

ตารางเปรียบเทียบค่าของเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งกับความถ่วงจำเพาะ 

เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง    ความถ่วงจำเพาะ

25                                    0.992

26                                    0.990

27                                    0.989

28                                    0.988

29                                    0.987

30                                    0.986

31                                    0.984

32                                    0.983

33                                    0.982

34                                    0.981

35                                    0.980

36                                    0.979

37                                    0.978

38                                    0.976

39                                    0.975

40                                    0.974

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในการวัด

ขั้นตอนการวัดดำเนินการดังนี้

วิธีการคำนวณ

                ค่าที่อ่านได้จากก้านเมโทรแลค  เท่ากับ  100  ตามมาตราวัดในระบบเมตริก

                วิธีคำนวณ                        100 x  3        =    300 กรัมต่อลิตร (1,000  ซี.ซี.)

                คิดเป็นเปอร์เซ็นต์                                  =    300 กรัม        x        100

                                                                                    1,000    ซี.ซี.

                                                                                =    30%

หมายความว่า  ในน้ำยางสด  1  ลิตร  เมื่อนำมาทำให้แห้งแล้วจะมีเนื้อยางแห้ง  จำนวน  300  กรัม

 เนื่องจากการใช้งานเมโทรแลคจะเกิดความคลาดเคลื่อนได้ง่าย  ดังนั้น  จึงควรปฏิบัติตามขั้นตอนโดยใช้ความละเอียดในเรื่องเหล่านี้ คือ                

        1. ไม่เจือปนสิ่งอื่นใดลงในน้ำยางสดก่อนนำมาวัด

        2. ไม่ทำให้น้ำยางมีอุณหภูมิผิดไปจากปกติ (อุณหภูมิต่ำลงค่าที่อ่านได้จะมากขึ้น  อุณหภูมิสูงขึ้นค่าที่อ่านได้จะลดลง)                

        3. ผสมน้ำยางในอัตราที่ถูกต้องแม่นยำ

        4. ทำความสะอาดเมโทรแลคก่อนใช้งานทุกครั้ง พร้อมปรับอุณหภูมิให้เป็นปกติเสมอ

        5. อ่านค่าด้วยความละเอียดแม่นยำ ปาดฟองให้หมดมองในระดับสายตา 

2.  การหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งโดยวิธีการอบตัวอย่างแห้ง

เป็นวิธีที่นิยมใช้ในงานวิจัยและในงานควบคุมคุณภาพที่ต้องการความถูกต้องแม่นยำสูง  โดยจะต้องใช้เวลาดำเนินการประมาณ  1-2  วัน ซึ่งมีขั้นตอนการปฏิบัติ  ดังนี้

  1.  ทำการสุ่มตักน้ำยางตัวอย่างมา  ประมาณ  50  กรัม

  

2.  เทน้ำยางตัวอย่างลงในจานอะลูมิเนียม  จานละประมาณ  10  กรัม  และนำไปชั่งจดบันทึกน้ำหนักโดยละเอียด

  

3.  เติมน้ำกลั่นลงในจานบรรจุน้ำยางจานละ  10-20  ซี.ซี.  

4.หยดสารละลายอะซิติค 2% โดยปริมาตร ลงจานละ 15-20 ซี.ซี หมุนช้าๆเพื่อให้มีการผสมเข้ากันจนทั่ว



5.วางทิ้งไว้ให้ยางจับตัวประมาณ 30 นาที



6. นำชิ้นยางออกจากจานไปทำการรีดให้เป็นแผ่นบาง โดยให้มีความหนาไม่เกิน 2 มม.



7.ล้างแผ่นยางให้สะอาดและนำไปอบในตู้อบอุณหภูมิประมาณ 70 องศาเซลเซียส นานประมาณ 16-20 ชั่วโมงจนกระทั่งแผ่นยางแห้งโดยจะเห็นแผ่นยางเป็นแผ่นใส ไม่มีจุดขาว

  

8.นำแผ่นยางไปทิ้งให้เย็นในโหลดูดความชื้น

9.ทำการชั่งน้ำหนักแผ่นยางและจดบันทึก

10.ทำการคำนวณหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งโดยใช้สูตร

        เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง(%)      =    น้ำหนักแผ่นยางแห้ง  x    100

                                                     น้ำหนักยางสด

ตัวอย่างเช่น  น้ำยางสดตัวอย่างหนึ่งหนัก 10 กรัม เมื่อทำเป็นแผ่นและอบแห้งแล้ว ชั่งน้ำหนักได้ 2.8 กรัม อยากทราบว่าน้ำยางสดตัวอย่างนั้นมีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งเท่าใด

วิธีคิด

             เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง(%)      =    น้ำหนักแผ่นยางแห้ง  x    100

                                                      น้ำหนักยางสด

                                 =   2.8x100

                                          10                  

นั่นคือน้ำยางสดตัวอย่างนั้นมีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง 28%     

N/A

N/A

1) ประเมินโดยการสัมภาษณ์ตามแบบทดสอบที่กำหนดไว้

2) ประเมินโดยการสอบปฏิบัติ

3) ประเมินจากหลักฐานอื่น ๆ เช่น หนังสือรับรอง เอกสารรับรองการผ่านการอบรม หนังสือรับรองการทำงาน/ผ่านงาน โดยต้องดำเนินการควบคู่กับการสัมภาษณ์