หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ปฏิบัติการตามแผนซ่อมบำรุงเครื่องจักรในกระบวนการชุบโลหะด้วยไฟฟ้า

สาขาวิชาชีพอุตสาหกรรมผลิตเครื่องจักรกลและโลหะการ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ MAH-LIZL-059A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ปฏิบัติการตามแผนซ่อมบำรุงเครื่องจักรในกระบวนการชุบโลหะด้วยไฟฟ้า

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)
N/A
1 1321 ผู้จัดการด้านการผลิต

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

สามารถเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่จำเป็นสำหรับการซ่อมบำรุงตามแผนและดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงานได้อย่างปลอดภัย

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

อุตสาหกรรมผลิตเครื่องจักรกลและโลหะการ

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

อาชีพนักจัดการในกระบวนการชุบโลหะด้วยไฟฟ้า ระดับ 4

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
E3021

เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่จำเป็นสำหรับการซ่อมบำรุงตามแผนได้อย่างถูกต้อง

1. จัดทำรายการเครื่องมือ อุปกรณ์ และอะไหล่ที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุงได้อย่างถูกต้องตามแผน

 E3021.01 232502
E3021

เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่จำเป็นสำหรับการซ่อมบำรุงตามแผนได้อย่างถูกต้อง

2. ตรวจสอบชิ้นส่วนหรืออะไหล่ตามรหัสอะไหล่ในเอกสารแผนงานซ่อมบำรุงได้อย่างถูกต้อง

 E3021.02 232503
E3021

เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่จำเป็นสำหรับการซ่อมบำรุงตามแผนได้อย่างถูกต้อง

3. เตรียมอุปกรณ์ PPE และเครื่องมือพิเศษที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุงได้อย่างถูกต้อง

 E3021.03 232504
E3022

ดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงานได้อย่างปลอดภัย

1. ตรวจสอบแผน PM และระยะเวลาที่กำหนดของเครื่องจักรแต่ละรายการได้อย่างถูกต้อง

 E3022.01 232505
E3022

ดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงานได้อย่างปลอดภัย

2. ดำเนินการซ่อมบำรุงตามคู่มือและขั้นตอนมาตรฐานของผู้ผลิตหรือคู่มือเครื่องจักรแต่ละรุ่นได้อย่างถูกต้อง

 E3022.02 232506
E3022

ดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงานได้อย่างปลอดภัย

3. ตรวจสอบประสิทธิภาพของเครื่องจักรหลังการซ่อมบำรุงได้อย่างถูกต้อง

 E3022.03 232507
E3022

ดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงานได้อย่างปลอดภัย

4. บันทึกผลการซ่อมบำรุงเครื่องจักรได้อย่างถูกต้อง

 E3022.04 232508

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1. ทักษะตรวจสอบชิ้นส่วนหรืออะไหล่ตามรหัสอะไหล่ในเอกสารแผนงานซ่อมบำรุง

2. ทักษะซ่อมบำรุงตามคู่มือและขั้นตอนมาตรฐานของผู้ผลิตหรือคู่มือเครื่องจักรแต่ละรุ่น

3. ทักษะการตรวจสอบประสิทธิภาพของเครื่องจักรหลังการซ่อมบำรุง

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1. ความรู้เกี่ยวกับการจัดทำรายการเครื่องมือ อุปกรณ์ และอะไหล่ที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุง

2. ความรู้เกี่ยวกับการตรวจสอบชิ้นส่วนหรืออะไหล่ตามรหัสอะไหล่ในเอกสารแผนงานซ่อมบำรุง

3. ความรู้เกี่ยวกับการอุปกรณ์ PPE และเครื่องมือพิเศษที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุง

4. ความรู้เกี่ยวกับการตรวจสอบแผน PM และระยะเวลาที่กำหนดของเครื่องจักรแต่ละรายการ

5. ความรู้เกี่ยวกับการซ่อมบำรุงตามคู่มือและขั้นตอนมาตรฐานของผู้ผลิตหรือคู่มือเครื่องจักรแต่ละรุ่น

6. ความรู้เกี่ยวกับการตรวจสอบประสิทธิภาพของเครื่องจักรหลังการซ่อมบำรุง

7. ความรู้เกี่ยวกับการบันทึกผลการซ่อมบำรุงเครื่องจักร

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน ( Performance Evidence )

1. เอกสารรับรองการฝึกอบรม

2. แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) 

3. เอกสารรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 

4. เอกสารรับรองผลงานจากผู้ประกอบการ 

5. เอกสารรับรองอื่นๆ ที่ออกจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ 



(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

1. เอกสารรับรองการฝึกอบรม

2. แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) 

3. เอกสารรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 

4. เอกสารรับรองผลงานจากผู้ประกอบการ 

5. เอกสารรับรองอื่นๆ ที่ออกจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ 



(ค) คำแนะนำในการประเมิน

หลักฐานที่ต้องการเพื่อแสดงถึงสมรรถนะในส่วนนี้ ต้องมีความสำคัญ ตรงตามสมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน โดยต้องแสดงถึง

1. ความรู้และทักษะที่เกี่ยวข้อง

2. วิธีการปฏิบัติงานในสถานที่ทำงานและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

3. ขอบเขตด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง



(ง) วิธีการประเมิน    

พิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

15. ขอบเขต (Range Statement)

(ก) คำแนะนำ 

1. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถจัดทำรายการเครื่องมือ อุปกรณ์ และอะไหล่ที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุง

2. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถตรวจสอบชิ้นส่วนหรืออะไหล่ตามรหัสอะไหล่ในเอกสารแผนงานซ่อมบำรุง

3. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถเตรียมอุปกรณ์ PPE และเครื่องมือพิเศษที่จำเป็นตามแผนซ่อมบำรุง

4. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถตรวจสอบแผน PM และระยะเวลาที่กำหนดของเครื่องจักรแต่ละรายการ

5. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถซ่อมบำรุงตามคู่มือและขั้นตอนมาตรฐานของผู้ผลิตหรือคู่มือเครื่องจักรแต่ละรุ่น

6. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถตรวจสอบประสิทธิภาพของเครื่องจักรหลังการซ่อมบำรุง

7. ผู้เข้ารับการประเมินสามารถบันทึกผลการซ่อมบำรุงเครื่องจักร



(ข) คำอธิบายรายละเอียด

1. การเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่จำเป็นสำหรับการซ่อมบำรุงตามแผน

การเตรียมความพร้อมก่อนดำเนินงานซ่อมบำรุงถือเป็นขั้นตอนที่ต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ มีองค์ประกอบหลักดังนี้

1.1 ศึกษารายการแผน PM และคู่มือเครื่องจักร: พิจารณารายการตรวจสอบตามแผน PM ประจำวัน/สัปดาห์/เดือน ที่จัดทำโดยฝ่ายวิศวกรรมซ่อมบำรุง โดยอ้างอิงจากคู่มือผู้ผลิตและข้อกำหนดทางเทคนิคของเครื่องจักรแต่ละประเภท เช่น ถังชุบ, แหล่งจ่ายไฟฟ้า, ระบบกรอง, ปั๊มหมุนเวียน, ระบบระบายความร้อน เป็นต้น

1.2 จัดเตรียมเครื่องมือช่าง: เครื่องมือที่ต้องเตรียม เช่น ไขควง ประแจ ประแจปอนด์ คีม เวอร์เนียคาร์ลิปเปอร์ มัลติมิเตอร์ ปืนลม หรือเครื่องมือเฉพาะอื่น ๆ ต้องอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน และผ่านการสอบเทียบ (Calibration) หากเป็นเครื่องมือวัดที่มีผลต่อความแม่นยำ

1.3 จัดหาอะไหล่และวัสดุสิ้นเปลืองล่วงหน้า: อะไหล่ที่ต้องเปลี่ยนตามรอบ เช่น ซีลปั๊ม แผ่นกรอง น้ำมันหล่อลื่น สายไฟ รีเลย์ หรือขั้วไฟฟ้า ต้องเตรียมให้พร้อมเพื่อไม่ให้เกิดการล่าช้าระหว่างปฏิบัติงาน

1.4 จัดเตรียมอุปกรณ์ความปลอดภัย: เช่น ถุงมือ แว่นตานิรภัย หน้ากากกันไอสารเคมี หรืออุปกรณ์ป้องกันการลื่น เพื่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน

2. การดำเนินการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันตามระยะเวลาที่กำหนดในแผนงาน

การดำเนินงานซ่อมบำรุงต้องเป็นไปตามแผนอย่างมีระบบและปลอดภัย โดยมีแนวทางดังนี้

2.1 ปิดระบบหรือหยุดเครื่องอย่างปลอดภัย: ปฏิบัติตามขั้นตอน Lockout/Tagout (LOTO) เพื่อให้มั่นใจว่าเครื่องไม่มีไฟฟ้าหรือแรงดันตกค้าง และไม่ก่อให้เกิดอันตรายระหว่างซ่อมบำรุง

2.2 ดำเนินการตรวจสอบและเปลี่ยนชิ้นส่วน: ดำเนินการตามรายการ PM เช่น การเปลี่ยนไส้กรอง ตรวจรอยรั่ว ตรวจสายไฟ ตรวจระบบควบคุมไฟฟ้า ตรวจการสึกหรอของขั้วไฟฟ้า หรือทำความสะอาดอุปกรณ์ต่าง ๆ ตามรายการที่กำหนด

2.3 บันทึกข้อมูลการตรวจสอบ: บันทึกผลการซ่อมบำรุงในแบบฟอร์มที่กำหนด เช่น วันที่ตรวจสอบ รายการที่ดำเนินการ อะไหล่ที่เปลี่ยน และข้อเสนอแนะสำหรับรอบถัดไป เพื่อใช้ในการวิเคราะห์แนวโน้มการชำรุด (Predictive Maintenance)

2.4 ทดสอบระบบหลังการซ่อมบำรุง: เมื่อดำเนินการเสร็จแล้ว ต้องทำการทดสอบระบบให้ทำงานตามปกติ ตรวจสอบค่าต่าง ๆ เช่น แรงดันไฟฟ้า อุณหภูมิ ปริมาณการไหล หรือความเสถียรของการทำงาน เพื่อยืนยันความพร้อมใช้งานของเครื่องจักร

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)

N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)

N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

เครื่องมือประเมิน 

1. การสอบข้อเขียน

2. การสอบสัมภาษณ์

ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

กลับ

ยินดีต้อนรับ