ผู้ให้คำแนะนำด้านอาหารและโภชนาการ (Food and Nutrition Communicator)

ISCO 2265 ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับอาหารเพื่อสุขภาพและนักโภชนาการ

 

เป็นผู้มีความรู้และทักษะในการจัดเตรียมเนื้อหาด้านอาหารและโภชนาการ ได้แก่ การคัดเลือกและประมวลเนื้อหาด้านอาหารและโภชนาการสำหรับกลุ่มสุขภาพปกติตามกลุ่มวัยและสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการและเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมายและวัตถุประสงค์การสื่อสาร

ผู้ให้คำแนะนำด้านอาหารและโภชนาการ (Food and Nutrition Communicator)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1) ทักษะการวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายตามกลุ่มวัย

2) ทักษะการเลือกและจัดเรียงเนื้อหาโภชนาการให้เหมาะสม

3) ทักษะการสื่อสารเชิงโภชนาการ

4) ทักษะการออกแบบและจัดทำสื่อเบื้องต้น

5) ทักษะการทำงานร่วมกับทีมสุขภาพหรือชุมชน

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1) โภชนาการพื้นฐานตามช่วงวัย

2) พฤติกรรมการบริโภคในแต่ละช่วงวัย 

3) แนวทาง/คู่มือโภชนาการ เช่น คู่มือการส่งเสริมโภชนาการตามกลุ่มวัย ของกรมอนามัย หลักโภชนาการ 5 หมู่และสัดส่วนอาหาร และเกณฑ์แนะนำปริมาณสารอาหารที่ควรได้รับประจำวัน (DRIs) เป็นต้น

4) การออกแบบเนื้อหาเพื่อการเผยแพร่ หลักการเขียนและเรียบเรียงข้อความให้ชัดเจน กระชับ เข้าใจง่าย การจัดทำเนื้อหาให้เหมาะกับสื่อ เช่น แผ่นพับ อินโฟกราฟิก คลิปสั้น หลักการใช้ภาพประกอบ สี ขนาดตัวอักษร และเลย์เอาต์ให้เหมาะกับกลุ่มวัย

5) ช่องทางเผยแพร่ที่เหมาะสมในแต่ละบริบท เช่น เด็กเรียนรู้ดีผ่านเกมหรือนิทาน วัยรุ่นชอบสื่อออนไลน์ ผู้ใหญ่หรือสูงอายุอาจเข้าถึงได้ผ่านเสียงตามสาย วิทยุ หรือการสื่อสารโดยตรง เป็นต้น

6) ภาวะทุพโภชนาการและปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะทุพโภชนาการ

7) โภชนาการสำหรับการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

8) กับพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยง

    - เข้าใจลักษณะนิสัยการบริโภคและการใช้ชีวิตของกลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง

    - การประเมินความรู้ ทัศนคติ และความพร้อมในการเปลี่ยนพฤติกรรม

    - ความแตกต่างในบริบท เช่น วัยทำงานในเมือง กับผู้สูงอายุในชนบท

        หลักฐานที่ต้องการจะกําหนดข้อแนะนําเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required skills and knowledge)

       (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

1) เอกสารรับรองการปฏิบัติงานหรือประวัติการทํางาน

2) แฟ้มสะสมผลงาน (portfolio) เช่น การให้คำแนะนำด้านโภชนาการในกลุ่มต่าง ๆ

       (ข) หลักฐานความรู้(Knowledge Evidence)

1) ผลทดสอบความรู้จากการสอบข้อเขียน (การวิเคราะห์กรณีศึกษา)

       (ค) คําแนะนําในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินต้องผ่านการประเมินที่ครอบคลุมในทุกขอบเขตความรู้และทักษะที่กําหนดในทุกสมรรถนะย่อย

       (ง) วิธีการประเมิน

ผู้ประเมินดําเนินการประเมินความรู้และทักษะของผู้เข้ารับการประเมินโดยใช้แบบทดสอบข้อเขียน (การวิเคราะห์กรณีศึกษา) และแฟ้มสะสมผลงาน โดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐาน

ที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านปฏิบัติงาน และหลักฐานด้านความรู้

         จัดเตรียมเนื้อหาด้านอาหารและโภชนาการ โดยคัดเลือกเนื้อหาด้านอาหารและโภชนาการที่เหมาะสมตามกลุ่มวัยและเหมาะสมสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

        (ก) คําแนะนํา

            ผู้เข้ารับการประเมินต้องสามารถ

1) จัดเตรียมเนื้อหาทางโภชนาการให้ถูกต้องเหมาะสมตามกลุ่มวัย เช่น วัยเด็ก วัยผู้ใหญ่ วัยผู้สูงอายุ ฯลฯ 

2) จัดเตรียมเนื้อหาทางโภชนาการให้ถูกต้องเหมาะสมสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

3) เลือกเนื้อหาทางโภชนาการที่สอดคล้องกับความต้องการของร่างกายตามช่วงวัย เช่น เด็กเล็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ โดยอิงจากหลักโภชนาการที่เชื่อถือได้ เช่น ตารางสารอาหารที่แนะนำต่อวัน แนวทางการบริโภคอาหารตามวัยของกรมอนามัย และพฤติกรรมการบริโภคของแต่ละกลุ่มวัยอย่างเหมาะสม

4) เรียบเรียงเนื้อหาให้อยู่ในรูปแบบที่เหมาะกับการใช้จริง เช่น สไลด์บรรยาย ใบปลิว อินโฟกราฟิก โดยคำนึงถึงระดับความรู้ ความเข้าใจ และสื่อที่เหมาะสมกับกลุ่มวัยนั้น เช่น เด็กใช้ภาพการ์ตูน ผู้สูงอายุใช้ตัวอักษรขนาดใหญ่และภาพประกอบที่ชัดเจน

5) คัดกรองเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันหรือชะลอการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้อย่างเหมาะสม เช่น การลดบริโภคหวาน มัน เค็ม การเพิ่มการกินผักผลไม้ และการเลือกอาหารตามฉลากโภชนาการ โดยอ้างอิงจากแนวทางของกรมอนามัย สสส. หรือองค์การอนามัยโลก

6) ประมวลเนื้อหาเชิงโภชนาการสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการ โดยรวบรวมและจัดทำข้อมูลให้เป็น สื่อหรือเครื่องมือที่ใช้งานได้จริง เช่น สื่อประชาสัมพันธ์ คลิปสั้น แผ่นพับ หรือชุดความรู้ เพื่อใช้ในชุมชน สถานบริการสุขภาพ หรือกลุ่มเสี่ยง เช่น กลุ่มวัยทำงานหรือผู้มีภาวะน้ำหนักเกิน พร้อมทั้งเลือกวิธีสื่อสารให้เหมาะสมกับระดับความรู้และบริบทพื้นที่

        (ข) คําอธิบายรายละเอียด

1) โภชนาการตามกลุ่มวัย หมายถึง โภชนาการที่เหมาะสมกับช่วงวัยและภาวะสุขภาพต่าง ๆ ได้แก่ วัยเด็ก วัยรุ่น วัยผู้ใหญ่ วัยผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และหญิงให้นมบุตร

2) ภาวะทุพโภชนาการ หมายถึง ภาวะที่ร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ หรือได้รับมากเกินไป หรือได้รับอย่างไม่สมดุล จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ การเจริญเติบโต และการทำงานของร่างกาย โดยภาวะทุพโภชนาการแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ได้แก่ ภาวะทุพโภชนาการจากการได้รับสารอาหารน้อยเกินไป (Under-nutrition) ภาวะทุพโภชนาการจากการได้รับสารอาหารมากเกินไป (Over-nutrition)

3) พฤติกรรมด้านโภชนาการ หมายถึง รูปแบบหรือวิธีการบริโภคอาหารของบุคคลหรือกลุ่มบุคคล ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การเลือกอาหาร การเตรียมอาหาร การกินอาหาร ไปจนถึงความถี่ ปริมาณ และทัศนคติที่มีต่อการบริโภคอาหาร

4) หลักวิชาการ หมายถึง แนวทาง ข้อกำหนด หรือความรู้ที่อิงอยู่บนพื้นฐานของการศึกษา การวิจัย และการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ มีเหตุผล มีหลักฐานรองรับ และเป็นที่ยอมรับในวงการวิชาการ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานหรือแก้ไขปัญหาอย่างถูกต้อง แม่นยำ และน่าเชื่อถือ

18.1 เครื่องมือประเมิน (จัดเตรียมเนื้อหาที่ถูกต้องเหมาะสมสำหรับกลุ่มสุขภาพปกติตามกลุ่มวัย)

        1) แบบทดสอบข้อเขียน 

        2) เครื่องคิดเลข

18.2 เครื่องมือประเมิน (จัดเตรียมเนื้อหาที่ถูกต้องเหมาะสมสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการ)

        1) แบบทดสอบข้อเขียน 

        2) เครื่องคิดเลข