9332  ควาญช้าง

      หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบไปด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นในการจัดการที่อยู่อาศัยของช้าง โดยสามารถเตรียมพื้นที่พักอาศัยของช้าง และเลือกที่พักอาศัยให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของช้างได้

ควาญช้าง คนเลี้ยงช้าง คนดูแลช้าง

1.  พรบ ป้องกันการทารุณกรรมและจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557

2.  พรบ วิชาชีพการสัตวแพทย์ พ.ศ. 2545

3.  พรบ. สัตว์พาหนะ พ.ศ. 2482

4.  พรบ. ควบคุมโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558

5.  ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง การจัดสวัสดิภาพช้างในปางช้าง พ.ศ. 2563

6.  ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง มาตรฐานปาง (แคมป์) ช้างของประเทศไทย พ.ศ. 2545

7.  มาตรฐานการจัดกิจกรรมปางช้างเพื่อการท่องเที่ยว

8.  การปฏิบัติที่ดีสำหรับปางช้าง  สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกษ. 6413)

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

-    ทักษะในการสรรหาและเลือกที่พักอาศัยให้ช้าง

-    ทักษะในการเลือกทำเลในการผูกล่ามช้าง

-    ทักษะในการกำหนดระยะห่างตามระยะปลอดภัย

-    ทักษะในการผูกล่ามช้างที่ถูกต้อง

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

-    ความรู้เกี่ยวกับการเลือกที่พักอาศัยให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของช้าง

-    ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยของช้างที่สัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมที่ช้างอยู่อาศัย

-    ความรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์และวิธีการผูกล่ามช้างที่ถูกต้องเหมาะสม

 

(ก)  หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

  -    เอกสาร/หลักฐานรับรองการทำงาน

  -    แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน

(ข)  หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

  -    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา    (ถ้ามี)

  -    แบบบันทึกผลการอบรม    (ถ้ามี)

(ค)  คำแนะนำในการประเมิน

   เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะการจัดการที่อยู่อาศัยของช้าง โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้

(ง) วิธีการประเมิน

   พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ การสอบสัมภาษณ์และสอบปฏิบัติ

 

      ขอบเขตการปฏิบัติงานในการจัดการที่อยู่อาศัยของช้าง เริ่มตั้งแต่ เตรียมพื้นที่พักอาศัยของช้าง โดยเลือกที่พักให้เหมาะสมกับช้างแต่ละเชือก เลือกสภาพวัสดุ พื้นผิว มิติของที่พักอาศัย โรงเรือน ที่ปลอดภัยสำหรับช้าง เลือกสภาพพื้นที่ทำเลในการผูกล่ามช้างได้อย่างปลอดภัย ดูแลความสะอาดของของพื้นที่อยู่อาศัยของช้าง และเลือกที่พักอาศัยให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของช้าง โดยกำหนดระยะห่างตามระยะปลอดภัย และเลือกที่พักให้เหมาะสมกับช้างแต่ละประเภท รวมทั้งตระหนักถึงความปลอดภัยของช้างที่สัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมที่ช้างอยู่อาศัยได้ ตลอดจนวิธีการในการเลือกหลักล่ามช้าง อุปกรณ์ และวิธีการผูกล่ามช้างที่ถูกต้องเหมาะสม แข็งแรง โดยไม่ก่อให้เกิดอัตรายต่อตัวช้าง รวมถึงการปรับและแก้ไขปัญหาในเหตุเฉพาะการณ์ที่เกิดขึ้นในกรณีที่หลักผูกช้างหรืออุปกรณ์เกิดปัญหาขึ้น

(ก)  คำแนะนำ 

    ผู้เข้ารับการประเมินต้องจัดการที่อยู่อาศัยของช้างโดยเตรียมพื้นที่พักอาศัยของช้างและเลือกที่พักอาศัยให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของช้าง

(ข)  คำอธิบายรายละเอียด

    1.  ที่อยู่อาศัยของช้าง หมายถึง สถานที่อยู่และพักอาศัยของช้าง ทั้งระหว่างทำงาน ระหว่างวันและช่วงพักกลางคืน เช่น โรงเรือนช้าง ลานโล่งมีหลักผูกช้าง ชายป่ามีหลักผูกหรือมัดตามต้นไม้ใหญ่ คอก  

    2.  ทำเลในการผูกล่ามช้าง หมายถึง สถานที่ที่เหมาะสมต่อการผูกล่ามหรือให้ช้างพักอาศัย โดยคำนึงถึงความปลอดภัยทั้งต่อตัวช้างและมนุษย์ ได้แก่ พื้นที่ที่มีร่มเงา ช้างสามารถเข้าถึงแหล่งน้ำและอาหารได้ ระบายของเสียได้ง่าย อากาศถ่ายเทได้สะดวก ไม่อยู่ใกล้ทางสัญจรของประชาชน ไม่อยู่ใกล้แหล่งน้ำธรรมชาติที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนปฏิกูล ไม่อยู่ใกล้แหล่งสารเคมีที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อตัวช้าง ไม่อยู่ใกล้แหล่งสัตว์มีพิษ ไม่อยู่ในพื้นที่สูงชัน ไม่อยู่ในบริเวณที่เสี่ยงต่ออุบัติเหตุจากภัยธรรมชาติ เป็นต้น

    3.  ที่พักอาศัยที่ปลอดภัยกับช้าง หมายถึง สถานที่ที่ให้ช้างพักอาศัยที่เสี่ยงต่ออันตรายน้อยที่สุด เช่น ไม่อยู่ในพื้นที่สูงหรือลาดชันเกินไป ไม่อยู่ใกล้หรืออยู่ในลำห้วยที่เสี่ยงต่อการเกิดน้ำป่าไหลหลาก ไม่อยู่ในพื้นที่ป่าที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่า ไม่อยู่ในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อการเกิดภัยธรรมชาติเช่นฟ้าผ่า พายุถล่ม อากาศหนาว อากาศร้อน ห่างไกลจากสัตว์มีพิษ เช่นรังต่อ รังผึ้ง รังมดหรือสัตว์มีพิษอื่น ไม่อยู่ในพื้นที่ที่เสี่ยงจากสิ่งที่มนุษย์ทำขึ้น เช่น สารเคมี สิ่งก่อสร้าง เป็นต้น

   4.  ระยะห่างตามระยะปลอดภัย หมายถึง ระยะห่างที่ช้างแต่ละเชือกอยู่อาศัยต้องพิจารณาจากประเภทและนิสัยหรือพฤติกรรมของช้างนั้นๆ เช่นช้างเพศผู้ที่ไม่ถูกกัน หรือช้างที่ผูกล่ามใกล้กันต้องมีระยะที่ไม่สามารถสัมผัสกันได้ ระยะโซ่ต้องไม่ทำให้ช้างมาพัวพันจนอาจจะเกิดอันตรายได้ โดยเฉพาะช้างตกมันจะมีความพิเศษเนื่องจากมีพฤติกรรมที่ก้าวร้าวขึ้น กลิ่นน้ำมันอาจจะดึงดูดหรือกระตุ้นให้ช้างเพศผู้อื่นๆ เข้ามาหาจนอาจจะเกิดอันตรายได้ถ้าอยู่ในระยะที่ใกล้จนเกินไป

   5.  การผูกล่ามช้างที่ถูกต้อง หมายถึง การผูกช้างกับหลักผูกหรือมัดช้างที่เหมาะสม แข็งแรง ทนต่อแรงช้างได้ ทั้งหลักตามธรรมชาติ อย่างเช่นต้นไม้ใหญ่ หรือหลักที่ทำขึ้น เช่น หลักเสา หลักปูน หลักหมุด เลือกอุปกรณ์และวิธีการผูกล่ามช้างที่ถูกต้องเหมาะสม แข็งแรง ที่เหมาะกับช้างแต่ละประเภท โดยที่ไม่ก่อให้เกิดอัตรายต่อตัวช้าง ซึ่งคำนึงถึงหลักการสวัสดิภาพ ตัวอย่างเช่น ชนิดและขนาดของโซ่ที่ใช้ อุปกรณ์ล๊อคและต่อโซ่ หรือวัสดุอื่นที่เทียบเคียงโซ่ รวมถึงการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าหรือเฉพาะการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้นเกิดขึ้นในกรณีที่หลักผูกช้างหรืออุปกรณ์เกิดปัญหาขึ้น เช่น การผูกโซ่แน่น โซ่บิด โซ่เกยทับกัน โซ่ตาย โซ่บาด โซ่ขาด ช้างเล่นโซ่

 

      เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะของผู้เข้ารับการประเมินด้วยเครื่องมือประเมินความรู้และทักษะ ให้ ครอบคลุมเกณฑ์การปฏิบัติงาน ทักษะและความรู้ที่ต้องการของหน่วยสมรรถนะ ได้แก่ 

    18.1 สอบสัมภาษณ์

    18.2 สอบสาธิตการปฏิบัติงาน

     ดูรายละเอียดจากคู่มือการประเมิน