ผู้ปฏิบัติงานด้านพฤติกรรมและพัฒนาการเด็ก (5321)

หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบไปด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นต่อการดูแลสุขภาวะของเด็กอย่างเหมาะสมตามช่วงวัย โดยส่งเสริมกิจกรรมตามพัฒนาการในเด็ก และรวบรวมข้อมูลด้านพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กเพื่อรายงานข้อมูลพฤติกรรมของเด็กให้กับนักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญที่กำกับดูแล

ผู้ประกอบวิชาชีพด้านจิตวิทยาพัฒนาการเด็ก

พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก ปีพุทธศักราช 2546

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

-    ทักษะการสื่อสารทางบวกกับเด็กและผู้ปกครอง

-    ทักษะการปรับพฤติกรรมเด็กเบื้องต้น

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

-    ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับพัฒนาการเด็กแต่ละช่วงวัย

-    ความรู้เกี่ยวกับการปรับพฤติกรรมเด็กเบื้องต้น

 

14.1.    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

-    เอกสาร/หลักฐานรับรองการปฏิบัติงาน

-    ผลการสาธิตการปฏิบัติงาน/สอบสัมภาษณ์

14.2.    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

-    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

-    แบบบันทึกผลการอบรม

-    แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน

14.3.    คำแนะนำในการประเมิน

          เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะดูแลพัฒนาการของเด็กอย่างเหมาะสมตามช่วงวัย โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้

14.4.    วิธีการประเมิน

-    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ การสอบข้อเขียน แบบบันทึกผลการอบรม และประกาศนียบัตรที่เกี่ยวข้อง

-    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ หนังสือรับรองการปฏิบัติงาน การสัมภาษณ์และผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

 

           ขอบเขตการปฏิบัติงานดูแลพัฒนาการและสุขภาวะของเด็กอย่างเหมาะสมตามช่วงวัย โดยเริ่มจากส่งเสริมกิจกรรมตามพัฒนาการในเด็ก ตั้งแต่การอธิบายพัฒนาการที่เหมาะสมของเด็กในแต่ละช่วงอายุ ให้ความช่วยเหลือกิจวัตรประจำวันของเด็ก และสอนให้เด็กทำกิจวัตรประจำวันที่จำเป็นได้ด้วยตนเอง และรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเด็ก โดยบันทึกข้อมูลพฤติกรรมเด็กในแต่ละวัน สอบถามข้อมูลพฤติกรรมของเด็กนอกพื้นที่ปฏิบัติงานจากผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็ก เช่น พฤติกรรมของเด็กเมื่ออยู่กับครอบครัว และ รายงานข้อมูลพฤติกรรมของเด็กให้กับนักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญที่กำกับดูแลทราบ

           15.1.  คำแนะนำ

                     ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความรู้ครอบคลุมในทุกมิติที่กำหนดไว้ และแสดงความรู้ผ่านการสอบข้อเขียนและการสัมภาษณ์

           15.2.  คำอธิบายรายละเอียด

                 1. พัฒนาการเด็ก หมายถึง กระบวนการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องทางร่างกาย สติปัญญา อารมณ์และสังคมทั้งในด้านโครงสร้าง หน้าที่ และพฤติกรรมของเด็กตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 9 ปี อันเกิดจากอิทธิพลของพันธุกรรม สิ่งแวดล้อมและการเลี้ยงดู โดยอาจเป็นผลจากที่เด็กได้รับมาตั้งแต่เป็นตัวอ่อนในครรภ์ โดยพัฒนาการเด็ก สามารถแบ่งเป็น 3 ด้านหลัก ดังนี้

                   1.1 พัฒนาการด้านร่างกาย หมายถึง ความสามารถในการควบคุมและประสานการทำงานของกล้ามเนื้อมัดใหญ่และกล้ามเนื้อมัดเล็ก การเคลื่อนไหวร่างกายที่ประสานกับประสาทสัมผัสต่าง ๆ รวมถึงการเคลื่อนไหวร่างกายที่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น และการเจริญเติบโตที่เปลี่ยนแปลงไปตามช่วงวัย

                   1.2 พัฒนาการด้านสติปัญญา หมายถึง ความสามารถในการรับรู้และเข้าใจสิ่งรอบตัวผ่านประสาทสัมผัส การมีประสบการณ์กับสิ่งต่าง ๆ และการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น มีความสามารถในการสร้างภาพในสมอง (mental representation) มีความสามารถในการให้ความสนใจและเปลี่ยนความสนใจ จดจำข้อมูลและยับยั้งพฤติกรรมของตนเอง สามารถเรียนรู้ภาษาและวิธีการสื่อสาร ทั้งในรูปแบบวัจนภาษาและอวัจนภาษา รู้จักการใช้เหตุผลอย่างง่าย โดยมีพื้นฐานอยู่บนความเป็นรูปธรรมของสิ่งรอบตัว

                   1.3 พัฒนาการด้านอารมณ์และสังคม หมายถึง ความสามารถในการรับรู้ เข้าใจอารมณ์พื้นฐานต่าง ๆ และอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับสังคมทั้งของตนเองและผู้อื่น และแสดงออกได้อย่างเหมาะสม สามารถกำกับ ควบคุมและจัดการพฤติกรรมทางอารมณ์และพฤติกรรมทางสังคมของตนเอง มีความสามารถในการสร้างและรักษาความสัมพันธ์ทางสังคมกับคนรอบข้าง

▪    สอบข้อเขียน

▪    สาธิตการปฏิบัติงาน

▪    การสัมภาษณ์