หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ตรวจประเมินพัฒนาการในเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

สาขาวิชาชีพบริการสุขภาพ


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ HLT-ZPWD-798A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ตรวจประเมินพัฒนาการในเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2568

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

นักจิตวิทยาพัฒนาการเด็ก (2634)

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบไปด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นในการตรวจประเมินทางด้านพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษโดยสามารถรวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กด้วยการสังเกตและการใช้เครื่องมือ และรายงานผลการประเมินพร้อมข้อเสนอแนะต่อผู้ปกครองหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็ก 

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

ผู้ประกอบวิชาชีพด้านจิตวิทยาพัฒนาการเด็ก

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)
N/A

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

1. ประเมินปัญหาเบื้องต้นโดยการสังเกตพฤติกรรมของเด็ก

 10102.1.01 229786
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

2. คัดเลือกเครื่องมือการประเมินที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์

 10102.1.02 229787
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

3. จัดเตรียมอุปกรณ์/บุคลากรให้พร้อมต่อการประเมิน

 10102.1.03 229788
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

4. ดำเนินการตามขั้นตอนในการประเมินพัฒนาการเด็กดังที่ระบุไว้ในคู่มือ

 10102.1.04 229789
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

5. ปรับเปลี่ยนแผนการดำเนินการตามความเหมาะสมเพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า

 10102.1.05 229790
10102.1

รวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

6. บ่งชี้ความแตกต่างของการประเมินพัฒนาการในเด็กปกติ และเด็กกลุ่มเสี่ยง เด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรม และเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

 10102.1.06 229791
10102.2

รายงานผลการประเมินพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

1. บันทึกข้อมูลการประเมินลงในแบบฟอร์มมาตรฐานหรือที่ออกแบบไว้อย่างเหมาะสม

 10102.2.01 229792
10102.2

รายงานผลการประเมินพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

2. ตีความผลการประเมินตามคู่มือการใช้มาตรวัด/เครื่องมือได้ถูกต้อง

 10102.2.02 229793
10102.2

รายงานผลการประเมินพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

3. อธิบายผลการประเมินทางวาจาให้ผู้ปกครองหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กอย่างชัดเจน ถูกต้อง และเข้าใจง่าย

 10102.2.03 229794
10102.2

รายงานผลการประเมินพัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

4. เขียนรายงานผลการประเมินพร้อมข้อเสนอแนะต่อผู้ปกครองหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็ก

 10102.2.04 229795

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

-    ทักษะในการวัดและประเมินผลทางจิตวิทยาพัฒนาการในเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยใช้เครื่องมือและรูปแบบการประเมินที่เหมาะสมตามวัย

-    ทักษะในการสร้างสัมพันธภาพกับเด็กและครอบครัว

-    ทักษะในการสื่อสารข้อมูลเชิงวิชาการได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน และเหมาะสมกับผู้รับสาร

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

-    ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการเด็กทุกด้านทั้งที่เกี่ยวกับเด็กปกติ เด็กกลุ่มเสี่ยง และเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

-    ความรู้ในการวัดและการประเมินพัฒนาการเด็กในกรณีที่เด็กกลุ่มเสี่ยง เด็กมีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ

-    ความรู้เกี่ยวกับเครื่องมือประเมินพัฒนาการเด็กในกรณีที่เด็กกลุ่มเสี่ยง เด็กมีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษที่ใช้อย่างแพร่หลายในวงการวิชาการ เช่น Thai Early Developmental Assessment for Intervention (TEDA4I), Hawaii Early Learning Profile (HELP), Developmental Surveillance and Promotion Manual (DSPM)

 

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

14.1.    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

-    เอกสาร/หลักฐานรับรองการปฏิบัติงาน

-    แบบบันทึกผลการสาธิตการปฏิบัติงาน

-    แฟ้มสะสมผลงาน

14.2.    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

-    หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

-    แบบบันทึกผลการอบรมการใช้เครื่องมือประเมินทางพัฒนาการ (ถ้ามี)

-    แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน

14.3.    คำแนะนำในการประเมิน

     เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะการตรวจประเมินทางด้านพัฒนาการในเด็กกลุ่มเสี่ยง หรือเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรม และเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้ 

14.4.    วิธีการประเมิน

-    พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน ได้แก่ การสาธิตการปฏิบัติงาน

-    พิจารณาตามหลักฐานความรู้ ได้แก่ การสอบข้อเขียน การสัมภาษณ์ แบบบันทึกผลการอบรม และประกาศนียบัตรที่เกี่ยวข้อง

15. ขอบเขต (Range Statement)

        ขอบเขตการปฏิบัติงานในการตรวจประเมินทางด้านพัฒนาการในเด็กวัยแรกเกิดจนถึงอายุ 9 ขวบ ทั้งในเด็กปกติ เด็กกลุ่มเสี่ยง และเด็กที่มีอาการหรือสัญญาณของความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เริ่มจากการรวบรวมข้อมูลและประเมินพฤติกรรมและพัฒนาการเด็ก ตั้งแต่การสังเกตพฤติกรรม การรวบรวมข้อมูลเชิงลึกจากผู้เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินในเบื้องต้น และการประเมินด้วยเครื่องมือ การคัดเลือกเครื่องมือ จัดเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ และบุคลากรในการประเมิน และดำเนินการตามขั้นตอนเพื่อประเมิน และปรับเปลี่ยนแผนการดำเนินการตามความเหมาะสม สามารถตีความผลจากการประเมิน และรายงานผลทั้งทางวาจาและเขียนรายงานได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม 

      15.1.  คำแนะนำ

                ผู้เข้ารับการประเมินต้องตรวจประเมินทางด้านพัฒนาการเด็กจากการสังเกตพฤติกรรม รู้จักและสามารถใช้เครื่องมือที่ได้มาตรฐานที่ใช้ในการตรวจประเมินทางด้านพัฒนาการเด็กโดยทั่วไปที่ใช้ในประเทศไทยทั้งในเด็กที่มีพัฒนาการปกติและเด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ พร้อมทั้งรายงานผลการประเมินให้กับบุคคลที่เกี่ยวข้องในรูปแบบต่างๆได้อย่างเหมาะสม

      15.2.  คำอธิบายรายละเอียด

                เด็กกลุ่มเสี่ยง หมายถึง เด็กที่เผชิญกับการเปลี่ยนแปลงบางอย่างทั้งภายนอกหรือภายใน อันจะกระทบต่อพัฒนาการที่เหมาะสมตามวัย สามารถมองมิติของความเสี่ยงได้ 3 ด้าน คือ

                - ความเสี่ยงทางกายภาพ เช่น การมีโรคประจำตัวตั้งแต่กำเนิด หรือการมีร่างกายที่แตกต่างไปจากเด็กคนอื่น

                - ความเสี่ยงทางจิตใจและการรู้คิด เช่น เด็กที่มีประวัติพบเจอความรุนแรงในครอบครัว ถูกทำร้าย หรือพบเจอเหตุสะเทือนขวัญ

                - ความเสี่ยงทางสังคม เช่น เด็กมีฐานะยากจน หรืออยู่ในสังคมที่ความยุกของสารเสพติดสูง เด็กที่มีความล่าช้า/มีปัญหาทางพัฒนาการหรือปัญหาทางพฤติกรรมและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ หมายถึง เด็กที่มีพัฒนาการไม่เหมาะสมกับช่วงวัย ซึ่งอาจได้รับอิทธิพลมาจากพันธุกรรม หรือสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการพัฒนาการที่เหมาะสม เช่น ภาวะดาวน์ซินโดรม ภาวะออทิสติก (ASD) ภาวะสมาธิสั้น (ADHD) ปัญหาการพูดล่าช้า ปัญหาการเรียนรู้ (LD) ปัญหาการควบคุมอารมณ์ (Emotional dysregulation)  

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

▪    สอบข้อเขียน

▪    สาธิตการปฏิบัติงาน

▪    การสัมภาษณ์

▪    แฟ้มสะสมงาน

กลับ

ยินดีต้อนรับ