3153 นักบินและผู้ประกอบวิชาชีพอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

                 หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นในการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติภารกิจบิน UAS โดยพิจารณาจากปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม ข้อจำกัดของระบบ UAS และความเสี่ยงทางเทคนิค เพื่อกำหนดแนวทางป้องกันและลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อความปลอดภัยของบุคลากร ทรัพย์สิน และภารกิจ โดยรวมถึงการจัดทำรายงานความเสี่ยง การจำลองสถานการณ์ และการสื่อสารกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในกรณีที่ต้องมีการแก้ไขหรือยกระดับมาตรการความปลอดภัย ทั้งนี้ต้องสามารถจัดลำดับความเสี่ยงตามระดับความรุนแรงและโอกาสเกิดได้อย่างเหมาะสม

ผู้ควบคุมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน

1.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม

2.    ประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เรื่อง หลักเกณฑ์การอนุญาตและการปฏิบัติงานของอากาศยานไร้คนขับ

3.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560

4.    พระราชบัญญัติการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)

5.    ข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)

6.    มาตรฐานของ ICAO, EASA, และแนวทางของ FAA

7.    ข้อกำหนดของกองทัพและหน่วยงานความมั่นคง

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะในการวิเคราะห์และจำแนกความเสี่ยงจากสภาพแวดล้อมและระบบ UAS

2.    ทักษะในการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ความเสี่ยง เช่น ตารางความรุนแรง-โอกาส (Risk Matrix)

3.    ทักษะในการกำหนดและจัดทำแนวทางลดความเสี่ยงให้สอดคล้องกับภารกิจ

4.    ทักษะในการฝึกซ้อมและวางแผนรับมือเหตุฉุกเฉิน

5.    ทักษะในการจัดทำรายงานการประเมินและแนวทางลดความเสี่ยง

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้เกี่ยวกับหลักอุตุนิยมวิทยาที่ส่งผลต่อการบิน UAS

2.    ความรู้เกี่ยวกับระบบสื่อสาร UAS และปัจจัยที่ส่งผลต่อสัญญาณ

3.    ความรู้ด้านข้อจำกัดทางเทคนิคของ UAS และข้อกำหนดของกฎหมาย

4.    ความรู้ในการจัดการทรัพยากรพลังงานและบุคลากรในภารกิจ

5.    ความรู้ในการวางแผนและตอบสนองต่อเหตุการณ์ไม่คาดคิด

6.    ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายและข้อกำหนดการบินของหน่วยงาน เช่น CAAT, EASA

7.    ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานและข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในอุตสาหกรรม UAS

8.    ความรู้เกี่ยวกับวิธีการประเมินผลภารกิจ UAS โดยใช้ข้อมูลการบิน

9.    ความรู้เกี่ยวกับซอฟต์แวร์และเครื่องมือสำหรับการวางแผนเส้นทางบิน UAS

10.  ความรู้ด้านสมรรถนะของ UAS เช่น ระยะบิน แบตเตอรี่ ระบบควบคุม

11.  ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของปัจจัยสภาพแวดล้อมต่อเส้นทางบิน

 

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

o    หนังสือการขึ้นทะเบียนรับรองขั้นพื้นฐาน (Basic Certificate) หรือหนังสือการขึ้นทะเบียนขั้นสูง  (Advanced Level 1 Certificate) จากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย 

o    เอกสาร/ข้อมูล สรุปจำนวนชั่วโมงการบิน

o    หนังสือรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

o    แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) (ถ้ามี)

o    แบบบันทึกการสังเกตการณ์ภาคปฏิบัติ

o    แบบบันทึกการสอบสัมภาษณ์

o    แผนการประเมินความเสี่ยงที่แสดงรายการปัจจัยเสี่ยงสำคัญ และการวิเคราะห์ความรุนแรง-โอกาส (Risk Matrix) (ถ้ามี)

o    เอกสารแนวทางหรือมาตรการลดความเสี่ยงที่นำไปใช้ในการจำลองภารกิจหรือสถานการณ์จริง (ถ้ามี)

o    รายงานสรุปการตอบสนองต่อสถานการณ์ที่มีความเสี่ยง พร้อมแนบข้อมูลเชิงวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี)

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

o    ประกาศนียบัตร/วุฒิบัตร การอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี)

(ค) คำแนะนำในการประเมิน (Assessment Guidelines)

o    เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะ  ประเมินความเสี่ยงของปฏิบัติการบิน UAS โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้ ประกอบการพิจารณาเข้าสู่กระบวนการประเมินสมรรถนะ

o    การประเมินควรใช้สถานการณ์จำลองที่อ้างอิงบริบทการบินจริง เช่น การบินในพื้นที่ควบคุมหรือสภาพอากาศไม่แน่นอน

(ง) วิธีการประเมิน (Assessment Method)

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration) 

o    การสอบสัมภาษณ์ (Oral Interview)

 

(1) คำแนะนำ: 

            การประเมินความเสี่ยงในภารกิจ UAS ครอบคลุมการวิเคราะห์ปัจจัยภายนอก เช่น สภาพอากาศ สิ่งกีดขวาง ความหนาแน่นของพื้นที่บิน และปัจจัยภายใน เช่น พิสัยบิน แบตเตอรี่ ระบบควบคุม และการรับส่งสัญญาณ ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถจัดทำแผนลดความเสี่ยงได้ทั้งในระดับก่อนและระหว่างภารกิจ รวมถึงจัดลำดับความสำคัญของความเสี่ยงที่มีผลกระทบสูง โดยการประเมินอาจเกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมแบบจำลองหรือภาคสนาม และต้องอ้างอิงแนวปฏิบัติตามข้อกำหนดของหน่วยงานควบคุมความปลอดภัยในพื้นที่การบิน

(2) คำอธิบายรายละเอียด

            o    การระบุและวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อความปลอดภัยในการบิน UAS เช่น สภาพอากาศ สิ่งกีดขวาง ภูมิประเทศ และความไม่แน่นอนของระบบสื่อสาร

            o    ข้อจำกัดทางเทคนิคของ UAS เช่น ระยะเวลาการบิน ความจุแบตเตอรี่ และพิสัยของระบบควบคุม

            o    การประเมินระดับความรุนแรงและความน่าจะเป็นของความเสี่ยง เพื่อจัดลำดับความสำคัญในการจัดการ

            o    การกำหนดมาตรการลดความเสี่ยง เช่น การเปลี่ยนเส้นทางบิน การใช้ซอฟต์แวร์แจ้งเตือนล่วงหน้า หรือการเพิ่มเวลาบินสำรอง

            o    การวางแผนด้านความปลอดภัยร่วมกับทีมภาคพื้นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดความเข้าใจตรงกันก่อนปฏิบัติภารกิจ

 

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration) 

o    การสอบสัมภาษณ์ (Oral Interview)