3153 นักบินและผู้ประกอบวิชาชีพอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

         หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นในการปรับตั้งค่าระบบควบคุมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (UAS) ให้เหมาะสมกับลักษณะภารกิจและสภาพแวดล้อมที่ปฏิบัติงาน ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถกำหนดค่าความไวในการควบคุม การตั้งค่ากล้องหรือเซ็นเซอร์ รวมถึงขอบเขตการบินได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย รวมทั้งทดสอบการทำงานของระบบอัตโนมัติ เช่น ระบบ RTH (Return to Home) และการบินตามพิกัด GPS เพื่อให้ UAS สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน พร้อมทั้งจัดเก็บข้อมูลการตั้งค่าเพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงและปรับปรุงในภารกิจครั้งถัดไป

ผู้ควบคุมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน

1.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม

2.    ประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เรื่อง หลักเกณฑ์การอนุญาตและการปฏิบัติงานของอากาศยานไร้คนขับ

3.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560

4.    พระราชบัญญัติการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)

5.    ข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)

6.    มาตรฐานของ ICAO, EASA, และแนวทางของ FAA

7.    ข้อกำหนดของกองทัพและหน่วยงานความมั่นคง

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะในการปรับค่าความไวของการควบคุม UAS ให้เหมาะกับภารกิจ

2.    ทักษะในการตั้งค่ากล้องหรือเซ็นเซอร์ให้ตรงตามความต้องการ

3.    ทักษะการกำหนดระดับความสูงและขอบเขตการบินอย่างปลอดภัย

4.    ทักษะในการทดสอบการตั้งค่าก่อนการบินจริง

5.    ทักษะในการตั้งค่า Return to Home และระบบอัตโนมัติอื่น ๆ

6.    ทักษะในการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมเพื่อปรับค่าการบินให้เหมาะสม

7.    ทักษะในการบันทึกค่าการตั้งค่าเพื่อใช้ในภารกิจครั้งต่อไป

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้เกี่ยวกับโหมดการบิน UAS (Manual, GPS, Altitude, Auto)

2.    ความรู้เกี่ยวกับกล้องถ่ายภาพและเซ็นเซอร์ UAS

3.    ความรู้เกี่ยวกับการตั้งค่าระบบ RTH, Fail-safe และ Geofence

4.    ความรู้เรื่องผลกระทบของสิ่งแวดล้อมต่อระบบการบินอัตโนมัติ

5.    ความรู้เรื่องความแม่นยำของ GPS และระบบนำทาง

6.    ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยในการบิน UAS

7.    ความรู้เกี่ยวกับการจัดเก็บข้อมูลและการอ้างอิงค่า Config ที่ตั้งไว้

 

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

o    หนังสือการขึ้นทะเบียนรับรองขั้นพื้นฐาน (Basic Certificate) หรือหนังสือการขึ้นทะเบียนขั้นสูง  (Advanced Level 1 Certificate) จากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย 

o    เอกสาร/ข้อมูล สรุปจำนวนชั่วโมงการบิน

o    หนังสือรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

o    แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) (ถ้ามี)

o    แบบบันทึกการสังเกตการณ์ภาคปฏิบัติ

o    เอกสาร Checklist การตั้งค่าก่อนบิน (ถ้ามี)

o    บันทึกค่าพารามิเตอร์ที่ตั้งไว้จริง (ถ้ามี)

o    เอกสารสรุปผลการทดสอบระบบหลังการตั้งค่า (ถ้ามี)

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

o    ความรู้จะพิจารณาจากพฤติกรรมในการปฏิบัติจริง และคำอธิบายระหว่างการดำเนินภารกิจ เช่น เหตุผลในการตั้งค่าความสูง การเปิด/ปิด RTH 

o    ประกาศนียบัตร/วุฒิบัตร การอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี)

(ค) คำแนะนำในการประเมิน (Assessment Conditions)

o    เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะ ปรับตั้งค่าการควบคุม UAS ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้ ประกอบการพิจารณาเข้าสู่กระบวนการประเมินสมรรถนะ 

o    ผู้สอบต้องมี UAS และรีโมตควบคุมที่สามารถตั้งค่าได้จริง

o    สถานที่ต้องรองรับการทดสอบระบบอัตโนมัติ (สนามเปิด/สนามฝึกบินจำลอง)

o    ใช้ แบบฟอร์ม Checklist มาตรฐาน สำหรับบันทึกการตั้งค่า

o    ผู้ประเมินต้องสามารถซักถามเพื่อประเมิน “หลักคิด” ที่อยู่เบื้องหลังการตั้งค่า

(ง) วิธีการประเมิน (Assessment Method)

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration) 

(1) คำแนะนำ: 

            การตั้งค่าการควบคุม UAS ให้เหมาะสมกับภารกิจและสภาพแวดล้อมในการบินครอบคลุมถึงการกำหนดพารามิเตอร์ของระบบควบคุม การตั้งค่าเซ็นเซอร์ กล้อง ระบบนำทาง และระดับความปลอดภัยต่างๆ ทั้งในโหมดการควบคุมด้วยมือและอัตโนมัติ ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถประเมินและปรับค่าระบบให้สอดคล้องกับลักษณะภารกิจ สภาพแวดล้อมจริง และข้อจำกัดพื้นที่ เช่น ความแรงของสัญญาณ GPS ลม หรือพื้นที่เสี่ยง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยในการบิน

(2) คำอธิบายรายละเอียด

      o    การปรับตั้งค่าการควบคุม UAS ได้แก่ การตั้งค่าความไวในการตอบสนอง ความเร็ว ความสูง และพื้นที่บินให้เหมาะสมกับประเภทภารกิจ เช่น การถ่ายภาพ การบินสำรวจ หรือการลาดตระเวน

      o    การตั้งค่าเซ็นเซอร์หรือกล้องถ่ายภาพ ได้แก่ การตั้งค่าความละเอียด มุมกล้อง หรือโหมดการทำงาน ให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของการใช้งาน

      o    ระดับความสูงและขอบเขตการบินที่เหมาะสม หมายถึง....การกำหนดขอบเขตของความสูงที่ UAS (อากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน) ควรบินในแต่ละภารกิจ และพื้นที่ที่ได้รับอนุญาตให้ปฏิบัติการบิน โดยต้องพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่:

      o    ลักษณะของภารกิจ เช่น การถ่ายภาพทางอากาศ การสำรวจ หรือการลาดตระเวน

      o    ข้อจำกัดทางพื้นที่ เช่น เขตควบคุมการบิน เขตห้ามบิน พื้นที่เมือง หรือพื้นที่ที่มีประชาชนอาศัยอยู่

      o    ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและกฎหมาย ของหน่วยงานกำกับดูแล เช่น CAAT หรือ ICAO

      o    สภาพแวดล้อมจริง เช่น ลมแรง ความสูงของสิ่งกีดขวาง หรือระยะการมองเห็นของผู้ควบคุม

      o    ประสิทธิภาพของระบบควบคุมอัตโนมัติ เช่น GPS, RTH, ระบบ geofencing และเซ็นเซอร์หลบหลีกสิ่งกีดขวาง

      o    RTH หรือ Return to Home หมายถึง ฟังก์ชันที่ทำให้โดรนบินกลับไปยัง "จุดเริ่มต้น" หรือ "ตำแหน่งที่ตั้งไว้เป็น Home Point" โดยอัตโนมัติ ซึ่งระบบนี้ออกแบบมาเพื่อความปลอดภัย เช่น แบตเตอรี่ใกล้หมด สัญญาณควบคุมขาดหาย และผู้ควบคุมสั่งการเอง (กดปุ่ม RTH)

      o    ประเภทของ RTH แบ่งเป็น Smart RTH – ผู้ควบคุมกดสั่งเอง Low Battery RTH – ระบบสั่งกลับเมื่อแบตต่ำ และ Failsafe RTH – ระบบสั่งกลับเมื่อโดรนสูญเสียการติดต่อกับรีโมต

 

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration)