3153 นักบินและผู้ประกอบวิชาชีพอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

           หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็นในการตรวจสอบความพร้อมของอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (UAS) และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องก่อนเริ่มปฏิบัติภารกิจบินอย่างเป็นระบบ ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถตรวจสอบสภาพทางกายภาพของ UAS เช่น ตัวลำ ใบพัด แขนพับ รวมถึงความสมบูรณ์ของเซ็นเซอร์ กล้อง และอุปกรณ์เสริมต่างๆ ให้มีสภาพใช้งานได้อย่างปลอดภัย นอกจากนี้ต้องสามารถทดสอบระบบควบคุม ระบบนำทาง GPS การเชื่อมต่อสื่อสาร และสถานีควบคุมได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน พร้อมยืนยันความพร้อมของระบบก่อนเริ่มภารกิจ เพื่อป้องกันความล้มเหลวหรืออุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการบิน และยกระดับความปลอดภัยในการดำเนินงาน UAS ทั้งในภารกิจเชิงพาณิชย์หรือภารกิจสาธารณะ

ผู้ควบคุมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน

1.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม

2.    ประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เรื่อง หลักเกณฑ์การอนุญาตและการปฏิบัติงานของอากาศยานไร้คนขับ

3.    พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560

4.    พระราชบัญญัติการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)

5.    ข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)

6.    มาตรฐานของ ICAO, EASA, และแนวทางของ FAA

7.    ข้อกำหนดของกองทัพและหน่วยงานความมั่นคง

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1.    ทักษะในการตรวจสอบสภาพโครงสร้าง UAS อย่างละเอียด

2.    ทักษะการตรวจสอบความพร้อมของเซ็นเซอร์ กล้อง และอุปกรณ์เสริม

3.    ทักษะในการทดสอบระบบควบคุม UAS และรีโมตคอนโทรล

4.    ทักษะในการตรวจสอบสถานะแบตเตอรี่และระบบจ่ายพลังงาน

5.    ทักษะในการตรวจสอบระบบ GPS และการล็อกตำแหน่ง

6.    ทักษะในการตรวจสอบและทดสอบการเชื่อมต่อสื่อสารกับสถานีควบคุม

7.    ทักษะในการจัดทำ Checklist และยืนยันความพร้อมของ UAS อย่างเป็นระบบ

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้เกี่ยวกับองค์ประกอบหลักของ UAS (ตัวลำ, ใบพัด, แขนพับ ฯลฯ)

2.    ความรู้เกี่ยวกับเซ็นเซอร์และกล้อง UAS รวมถึงการบำรุงรักษาเบื้องต้น

3.    ความรู้เกี่ยวกับแบตเตอรี่ UAS ประเภทต่างๆ และวิธีตรวจสอบสถานะ

4.    ความรู้เกี่ยวกับระบบควบคุม UAS และรีโมตคอนโทรล

5.    ความรู้เกี่ยวกับระบบนำทาง GPS และการทดสอบความแม่นยำ

6.    ความรู้เกี่ยวกับระบบสื่อสาร UAS และสถานีควบคุม

7.    ความรู้เกี่ยวกับแนวปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยก่อนบิน UAS

 

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

o    หนังสือการขึ้นทะเบียนรับรองขั้นพื้นฐาน (Basic Certificate) หรือหนังสือการขึ้นทะเบียนขั้นสูง  (Advanced Level 1 Certificate) จากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย 

o    เอกสาร/ข้อมูล สรุปจำนวนชั่วโมงการบิน

o    หนังสือรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

o    แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) (ถ้ามี)

o    แบบบันทึกการสังเกตการณ์ภาคปฏิบัติ

o    แบบฟอร์ม Checklist การตรวจสอบ UAS และอุปกรณ์ที่กรอกอย่างครบถ้วนและถูกต้อง (ถ้ามี)

o    บันทึกผลการทดสอบ ระบบควบคุม รีโมต ระบบ GPS และระบบสื่อสาร (ถ้ามี)

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

o    ความรู้จะพิจารณาจากการแสดงออกผ่านการปฏิบัติจริง เช่น การเรียงลำดับขั้นตอน, การเลือกใช้อุปกรณ์, และการอธิบายเหตุผลขณะตรวจสอบ

o    ประกาศนียบัตร/วุฒิบัตร การอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี)

(ค) คำแนะนำในการประเมิน (Assessment Conditions)

o    เจ้าหน้าที่สอบประเมินสมรรถนะ ตรวจสอบความพร้อมของ UAS และอุปกรณ์ก่อนการควบคุม UAS โดยพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานด้านการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้ ประกอบการพิจารณาเข้าสู่กระบวนการประเมินสมรรถนะ 

o    ต้องจัดพื้นที่ประเมินในสนามฝึกจริง หรือสถานการณ์สมมติที่มี UAS และอุปกรณ์ครบชุด

o    ต้องมีแบบฟอร์ม Checklist มาตรฐาน และ แบบสังเกตพฤติกรรม สำหรับใช้ประเมิน

(ง) วิธีการประเมิน (Assessment Method)

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration) 

 

(1) คำแนะนำ: 

             การตรวจสอบความพร้อมของ UAS และอุปกรณ์ก่อนการบินรวมถึงการตรวจสภาพโครงสร้างภายนอก ชิ้นส่วนหลัก ระบบพลังงาน ระบบสื่อสาร ระบบนำทาง และอุปกรณ์เสริม เช่น กล้องหรือเซ็นเซอร์ ผู้ปฏิบัติงานต้องสามารถดำเนินการตรวจสอบเชิงเทคนิคเบื้องต้น การทดสอบระบบ และยืนยันความพร้อมทั้งหมดก่อนการเริ่มภารกิจ UAS โดยให้สอดคล้องกับคู่มือการใช้งานของผู้ผลิตและแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย

(2) คำอธิบายรายละเอียด

      o    โครงสร้างภายนอกของ UAS ได้แก่ ใบพัด แขนพับ กล้อง เซ็นเซอร์ และอุปกรณ์เสริม 

      o    การทดสอบระบบการทำงานของ UAS ได้แก่ การทดสอบระบบควบคุม UAS การตอบสนองของรีโมตคอนโทรล และการทำงานของระบบนำทาง เช่น GPS, IMU และระบบล็อกตำแหน่ง

      o    การตรวจสอบความเสถียรของระบบสื่อสารและสถานีควบคุมภาคพื้น หมายถึง การประเมินและทดสอบระบบการเชื่อมต่อระหว่าง อากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (UAV) กับ สถานีควบคุมภาคพื้น (Ground Control Station – GCS) เพื่อให้มั่นใจว่า สัญญาณสื่อสารมีความต่อเนื่อง เสถียร ปลอดภัย และตอบสนองได้รวดเร็ว เพียงพอต่อภารกิจที่กำลังดำเนินอยู่

      o    การยืนยันความพร้อมของระบบทั้งหมดก่อนบิน หมายถึง การจัดทำ Checklist หรือ Logbook เพื่อแสดงผลการตรวจสอบอย่างมีระบบ         

 

o    การประเมินภาคปฏิบัติ (Practical Demonstration)