อาชีพผู้ปฏิบัติงานทดสอบสมบัติยางกลางน้ำ

ISCO-08    1311 หัวหน้าแผนกผลิตผลิตภัณฑ์ยาง/ผู้จัดการโรงงานผลิตยางแผ่น

                  2145 ผู้เชี่ยวชาญเทคโนโลยียาง

 

หน่วยสมรรถนะนี้เกี่ยวข้องกับอาชีพผู้ปฏิบัติงานทดสอบสมบัติยางกลางน้ำ โดยผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเตรียมสารเคมีสำหรับการทดสอบยางแท่งตามมาตรฐานการทดสอบยางแท่งกำหนด ทั้งขั้นตอนการทดสอบตามมาตรฐาน การเตรียมและการใช้อุปกรณ์และเครื่องมือในการทดสอบยางได้อย่างถูกต้อง

กลุ่มวิชาชีพผลิตภัณฑ์ยางพารา สาขาแปรรูปผลิตภัณฑ์ยางพารา

1) คู่มือมาตรการยางเอสทีอาร์ สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร

2) ISO 2000 Natural Rubber (NR) Specifications

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1) มีทักษะการเตรียมสารเคมีสำหรับการทดสอบสมบัติยางแท่ง

2) มีทักษะการใช้อุปกรณ์วิทยาศาสตร์

3) มีทักษะเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ทดสอบ

4) มีทักษะทางด้านการสื่อสาร

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1) มีความรู้เรื่องมาตรฐานการทดสอบยางแท่งตามมาตรฐาน

2) มีความรู้เรื่องการใช้อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ตามหลักการ

3) มีความรู้เรื่องการใช้เครื่องมือวิเคราะห์และทดสอบสมบัติของยาง

 

 หลักฐานที่ต้องการจะเป็นแนวทางในการกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรใช้เป็นเอกสารประกอบการประเมินร่วมกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) ทักษะและความรู้ที่ต้องการ

    (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

1) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

2) หลักฐาน/หนังสือรับรองการทำงาน หรือผ่านงานที่ออกโดยหน่วยงานที่เชื่อถือได้

3) แฟ้มสะสมงาน (ถ้ามี)

4) เอกสารรับรองการผ่านการอบรม หรือ เอกสารรับรองประสบการณ์ทำงาน

    (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

1) หลักฐานคุณวุฒิการศึกษา

2) หลักฐานการผ่านการอบรม หรือการประชุมเชิงปฏิบัติการ

3) ผลการสอบข้อเขียน

4) ผลการสอบสัมภาษณ์/ปฏิบัติ

    (ค) คำแนะนำในการประเมิน

1) ผู้ประเมินจะต้องดำเนินการตรวจประเมินความรู้เกี่ยวกับหน่วยสมรรถนะย่อยที่รับการพิจารณา

2) หลักฐานที่ต้องการเพื่อแสดงถึงหน่วยสมรรถนะนี้ต้องมีความสัมพันธ์กับข้อกำหนดของหน่วยสมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงานในหน่วยสมรรถนะนี้ โดยหลักฐานต้องแสดงถึง

    - ความรู้และทักษะที่เกี่ยวข้อง

    - วิธีการปฏิบัติงานในกระบวนการผลิต กฎหมาย กฎเกณฑ์ และระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

    - ขอบเขตด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

    (ง) วิธีการประเมิน

1) การสอบข้อเขียน

2) การสอบสัมภาษณ์

3) การสอบปฏิบัติ

 

     อธิบายถึงการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยสมรรถนะนี้ระบุการเก็บตัวอย่าง การทดสอบสมบัติ และการรายงานผลการทดสอบสมบัติของยางแท่งเอสทีอาร์ หรือ Standard Thai Rubber (STR) ตามมาตรฐานที่กำหนดโดยกองการยาง กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่มีการจัดเกรดยางแท่งตามมาตรฐานเอสทีอาร์แบ่งออกเป็น 8 ชั้น ได้แก่ STR XL  STR 5L  STR 5 STR 5CV  STR 10  STR 10CV  STR 20 และ STR 20CV มีการทดสอบสมบัติยางแท่งตามมาตรฐานที่ประกอบไปด้วย การเตรียมตัวอย่าง การทดสอบปริมาณสิ่งสกปรก การทดสอบปริมาณเถ้า การทดสอบปริมาณสิ่งระเหย การทดสอบปริมาณไนโตรเจน การทดสอบดัชนีความอ่อนตัว การทดสอบสี การทดสอบความหนืด รวมไปถึงการเตรียมสารเคมี และการหาความเข้มข้นของสารละลายมาตรฐานที่ใช้ในการทดสอบ โดยมีคำนิยามของสมบัติต่าง ๆ ดังนี้

    1. การเตรียมตัวอย่าง (Sample Preparation) หมายถึง การนำตัวอย่างยางมาบดผสมเป็นเนื้อเดียวกัน (Homogenization) โดยการบดผ่านเครื่องบดยาง 2 ลูกกลิ้ง เพื่อให้ตัวอย่างมีคุณภาพสม่ำเสมอทั้งชิ้นทดสอบ ก่อนที่จะนำตัวอย่างยางไปตัดแบ่ง เพื่อทดสอบสมบัติต่าง ๆ ตามมาตรฐาน

    2. การทดสอบปริมาณสิ่งสกปรก (Dirt Content) หมายถึง ปริมาณของสารที่ได้จากการกรองด้วยตัวกรองที่มีแผ่นตะแกรงขนาด 325 เมช (Mesh) หรือ 44 ไมครอน (Micron) ปริมาณและชนิดของสิ่งสกปรกมีผลต่อกระบวนการแปรรูปยาง หากยางมีปริมาณสิ่งสกปรกสูงจะมีผลกระทบต่อกระบวนการแปรรูปและคุณภาพของผลิตภัณฑ์ยาง ดังนั้น จึงต้องมีการควบคุมการผลิตให้มีปริมาณสิ่งสกปรกน้อยที่สุด

    3. การทดสอบปริมาณเถ้า (Ash Content) หมายถึง ปริมาณสารอนินทรีย์ที่มีอยู่ในยาง หลังจากที่เผาสารอินทรีย์หมดแล้ว    ประกอบด้วย                  เกลืออนินทรีย์ (Inorganic Salt) ประเภทคาร์บอเนต ออกไซด์ และฟอสเฟตของโพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียม โซเดียม และแร่ธาตุอื่น ๆ นอกจากนี้ เถ้าอาจเป็นซิลิกา หรือซิลิเกตที่มีอยู่ในยางเองหรือปะปนมาจากภายนอก ซึ่งปริมาณเถ้าเป็นตัวบ่งชี้ปริมาณแร่ธาตุที่มีอยู่ในยางดิบ และเป็นการบ่งชี้ของการเติมสารตัวเติม (Filler) ลงไปในยางธรรมชาติ

    4. การทดสอบปริมาณสิ่งระเหย (Volatile Matter Content) หมายถึง ปริมาณความชื้นในยางธรรมชาติรวมถึงปริมาณสารชนิดอื่นในยางที่ระเหยได้ที่อุณหภูมิ 100°C การจำกัดปริมาณความชื้นเป็นการป้องกันไม่ให้มีความชื้นในยางมากเกินไป รวมถึงป้องกันการปนเปื้อนของตัวทำละลายจากกระบวนการแปรรูปยาง

    5. การทดสอบปริมาณไนโตรเจน (Nitrogen Content) หมายถึงการทดสอบปริมาณไนโตรเจนในยางดิบ ส่วนใหญ่อยู่ในรูปโปรตีน การหาปริมาณไนโตรเจนในตัวอย่างสามารถใช้บ่งบอกคุณภาพของตัวอย่างยาง ดังนั้นปริมาณไนโตรเจนจึงเป็นตัวบ่งชี้ว่าในยางดิบมีปริมาณโปรตีนมากน้อยเพียงใด โดยการกำหนดขีดจำกัดของปริมาณไนโตรเจนในยางแท่งเพื่อป้องกันไม่ใช้ผู้ผลิตนำหางน้ำยาง (Skim Latex) ซึ่งมีปริมาณไนโตรเจนสูงมาผลิตยางแท่ง เพราะมีผลทำให้ยางเกิดการคงรูปเร็วขึ้น

    6. การทดสอบดัชนีความอ่อนตัว (Plasticity Retention Index) หมายถึง อัตราส่วนของค่าความอ่อนตัว หลังจากการใช้ความร้อนที่อุณหภูมิ 140°C เป็นเวลา 30 นาที ต่อค่าความอ่อนตัวก่อนการให้ความร้อน ซึ่งค่าดัชนีความอ่อนตัวนี้จะบอกถึงความต้านทานต่อการแตกหักของโมเลกุลที่อุณหภูมิสูง หรือความต้านทานต่อการเกิดออกซิเดชันของยาง ยางที่มีดัชนีความอ่อนตัวสูง แสดงว่ามีความต้านทานต่อการเกิดการแตกหักของโมเลกุลสูง หรือต่อการเกิดออกซิเดชันสูง

    7. การทดสอบสี (Color) เป็นสมบัติของยางแท่งที่ผลิตจากน้ำยาง เมื่อเปรียบเทียบสีของตัวอย่างยางกับสีมาตรฐาน Lovibond ต้องอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อประโยชน์ในการนำยางไปทำผลิตภัณฑ์ที่ต้องการความใส หรือมีสีต่าง ๆ

    8. การทดสอบความหนืด (Viscosity) เป็นสมบัติความต้านทานการไหลหรือการเปลี่ยนแปลงรูปร่างของยางโดยค่าความหนืดสัมพันธ์โดยตรงกับน้ำหนักโมเลกุล ยางที่มีความหนืดสูง หมายความว่า ยางนั้นมีน้ำหนักโมเลกุลมากและมีลักษณะค่อนข้างแข็ง เมื่อนำไปใช้งานต้องใช้เวลานานในการบดยางให้นิ่ม หรือทำให้ยางมีความหนืดลดลง เมื่อยางมีค่าความหนืดตามต้องการแล้วจึงจะสามารถผสมสารเคมีต่าง ๆ และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้

    นอกจากนี้ยังรวมไปถึงการเตรียมสารเคมีและสารละลายมาตรฐานที่ใช้ในการทดสอบสมบัติของยางแท่ง หลักการทดสอบของเครื่องมือที่ใช้ทดสอบสมบัติต่าง ๆ ตามที่ได้กล่าวมาแล้ว

 

1)    ประเมินโดยใช้แบบทดสอบเขียน

2)    ประเมินโดยการสัมภาษณ์ตามแบบทดสอบที่กำหนดไว้