อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านการบำรุงรักษาหม้อไอน้ำ ระดับ 5

ISCO-08      3122 หัวหน้าแผนกหม้อไอน้ำ

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ สามารถบำรุงรักษาภาชนะรับแรงดัน ควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tank ควบคุมงาน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel รวมถึงควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ  Hydrostatic Test ได้

พลังงานและพลังงานทดแทน สาขางานระบบผลิตไฟฟ้า

10.1    กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. 2551

10.2    กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร  จัดการ  และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ.  2558

10.3    กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร  จัดการ  และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย พ.ศ.  2556

10.4    กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร  ปั้นจั่น  และหม้อน้ำ พ.ศ.  2552

10.5    กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหารจัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานในที่อับอากาศ พ.ศ. 2547

10.6    กฏหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและตรวจทดสอบหม้อไอน้ำ

10.7    มาตรฐานการดำเนินการและการทดสอบ เช่น ASME  AWS  ISO 

10.8    กฏหมายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1.    ทักษะการวางแผนการทำงานและจัดกำลังคนในงานบำรุงรักษาระบบ Pressure Vessel 

2.    ทักษะการควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel

3.    ทักษะการแยกแยะลักษณะความเสียหายของอุปกรณ์เบื้องต้นได้  โดย Visual Inspection

4.    ทักษะการควบคุมงาน ซ่อมบำรุงและแก้ไข  อุปกรณ์ที่พบความเสียหาย

5.    ทักษะการควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ Hydrostatic Test

6.    ทักษะการประเมินความเสี่ยงและควบคุมในการทำงานได้อย่างปลอดภัยทั้งด้านทรัพย์สินและ

บุคคล

7.    ทักษะการจัดทำรายงานการตรวจสภาพ การซ่อมแก้ไข และสรุปผลได้

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

8.    ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น (Team Working)

9.    ทักษะนำเสนอผลงาน

10.    ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการปฏิบัติงาน

11.    ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงาน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้ด้านหลักการของงานบำรุงรักษา (Maintenance Concept)

2.    ความรู้ด้านมาตฐานการออกแบบอุปกรณ์และระบบหม้อไอน้ำ เบื้องต้น

3.    ความรู้ด้านหน้าที่และหลักการทำงานของ Pressure Vessel

4.    ความรู้ด้านการอ่านแบบ และวงจรการทำงานอุปกรณ์ หม้อไอน้ำ

5.    ความรู้ด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานบำรุงรักษาหม้อไอน้ำ

6.    ความรู้ด้านวัสดุ (Material) อุตสาหกรรม และมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง

7.    ความรู้เกี่ยวกับลักษณะความเสียหาย (Failure Mode) ของ Pressure Vessel และการแก้ไข

8.    ความรู้ในการวางแผนงานบำรุงรักษา

9.    ความรู้ด้านงานเชื่อมโลหะเบื้องต้น

10.    ความรู้ด้านการใช้เครื่องมือกล เครื่องมือวัดละเอียด

11.    ความรู้ด้านวิธีการทดสอบวัสดุ แบบทำลายและไม่ทำลาย

12.    ความรู้ด้านการใช้คู่มือการทำงาน(WI) และขั้นตอนการทำงาน (WP)

13.    มีความรู้ด้านการตรวจสอบและทดสอบอุปกรณ์

14.    ความรู้ด้านการประเมินความเสี่ยงและการควบคุมความปลอดภัยในลักษณะงานเฉพาะ

15.    คำศัทพ์ภาษาอังกฤษทางเทคนิคในการปฏิบัติงาน

16.    ความรู้ความสามารถด้านการใช้โปรแกรมเอกสารบนคอมพิวเตอร์

   (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

2.    แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

3.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงานการปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

4.    หลักฐานการอบรมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม (ถ้ามี) โดยไม่ต้องประเมินในหน่วยสมรรถนะ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม

   (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1.    หลักฐานการศึกษา

2.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

3.    แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี)

4.    แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี)  

5.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) การปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

   (ค) คำแนะนำในการประเมิน

ประเมินเข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน check-list รายการ

   (ง) วิธีการประเมิน

1.    พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น ใบรับรองฯ

2.    พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน แสดงหลักฐานการผ่านการอบรม/ใบรับรองจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะในการดำเนินการบำรุงรักษาภาชนะรับแรงดัน (Pressure Vessel) ได้แก่ Steam Drum และ Tank พร้อมทั้งอุปกรณ์ประกอบต่าง ๆ

   (ก) คำแนะนำ

ผู้เข้ารับการประเมินจะต้องปฏิบัติการบำรุงรักษาอุปกรณ์ Pressure Vessel โดยต้องทราบถึงหลักของการดำเนินการของงานบำรุงรักษา การบันทึกข้อมูลและจัดทำรายงานอย่างครบถ้วน

   (ข) คำอธิบายรายละเอียด

1.    ส่วนประกอบ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tankประกอบด้วย Shell , Cap, Water Seperator ท่อเติมสารเคมี  ท่อระบาย (Blow Down) ท่อ Riser ท่อ Downcomer ท่อระบายน้ำทิ้ง (Drain)

2.    เครื่องมือ เช่น เครื่องมือที่ใช้ในการเข้าถึงพื้นที่ต่างๆ เครื่องมือทำความสะอาด เครื่องเจียร เครื่องมือลมต่างๆ  และเครื่องมือวัด เช่นเครื่องวัดความหนา เป็นต้น

3.    วิธีการตรวจสภาพอุปกรณ์ ได้แก่การตรวจสภาพโดยพินิจ หรือโดยใช้สายตา และการตรวจสภาพโดยไม่ทำลาย เช่นการตรวจสอบแนวเชื่อมโดย Penetrant Testing (PT)  Ultrasonic Testing  (UT) และ Magnetic Testing (MT)

4.    ลักษณะความเสียหายที่เกิดขึ้นกับ  Pressure Vessel เช่น การสึกกร่อน(Erosion) การกัดกร่อน (Corrosion) การบวม (Swelling) การเสียรูป (Deform) การแตก (Crack) ความเสียจากความร้อน (Thermal Damage) การล้า (Fatigue) เป็นต้น 

5.    จัดหาและเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือและอะไหล่ คือสามารถเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ที่เหมาะสมในการตรวจสภาพ ตามลักษณะความเสียหายที่คาดว่าจะพบ และจัดเตรียมอะไหล่ในการแก้ไขหากพบความเสียหายได้ถูกต้อง

6.    ประเมินความเสี่ยงในการทำงาน ต้องสามารถเข้าใจวิธีการทำงาน และประเมินแหล่งกำเนิดอันตรายจากการทำงาน โอกาสในการเกิด และผลกระทบหากเกิดอันตรายนั้นๆ และสามารถควบคุม หรือกำจัดความเสี่ยงนั้นๆ ได้

7.    จัดหาและเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือสำหรับการปฏิบัติงานทดสอบ คือสามารถเตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์ที่เหมาะสมในการทดสอบ เช่นหากทำการเชื่อมต้องรู้ว่าจะตรวจสอบแนวเชื่อมในเรื่องใดบ้าง รวมถึงกำหนดวิธีการ และเครื่องมืออย่างไร

8.    งานควบคุมการตรวจสภาพ ตรวจสภาพ Pressure Vessel หมายถึงการปฏิบัติงานในการตรวจสภาพผู้ควบคุมงานจะต้องอ่าน P&ID และ Boiler Sectional Drawing ของระบบหม้อไอน้ำได้และดำเนินวางแผนจัดลำดับขั้นตอนการทำงาน และเลือกวิธีการตรวจสภาพอุปกรณ์ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และสามารถนำผลจากการรวจสอบบันทึกและรายงาน พร้อมเตรียมงานแก้ไขได้ตามลำดับ

9.    งานควบคุมงานตัดเปลี่ยน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel ที่พบความเสียหาย หมายถึงการวางแผนจัดลำดับขั้นตอนการซ่อมแก้ไข จัดหาและเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือและอะไหล่ก่อนดำเนินการตรวจสอบ Boiler Tube และ Header ตามแผนที่กำหนด หากพบความเสียหายเพิ่มสามารถประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขยายผลการตรวจสอบความเสียหาย และปรับแผนซ่อมบำรุงได้อย่างเหมาะสม

10.    การควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ Hydrostatic Test หมายถึงการวางแผนการดำเนินการทำ  Hydrostatic Test ตามลำดับขั้นตอนตามคู่มือกำหนด ในการจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์เครื่องมือสำหรับการปฏิบัติงานก่อนทดสอบต้องมีการประเมินความเสี่ยงในการทำงาน เพื่อการทดสอบที่จะต้องมีความปลอดภัยทุกครั้ง ประสานงานผู้เกี่ยวข้องในการดำเนินการ  บันทึกผลการทดสอบและจัดทำรายงานให้สอดคล้องกับความต้องการของโรงไฟฟ้าและสอดคล้องกับมาตรฐานและกฎหมายที่กำหนด

18.1   เครื่องมือประเมิน การควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tank

   (1)   ข้อเขียนแบบปรนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tank

   (2)   ข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tank

   (3)   การสัมภาษณ์ เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมการตรวจสภาพ Pressure Vessel ได้แก่ Steam Drum และ Tank โดยมีแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) ประกอบการสัมภาษณ์

18.2   เครื่องมือประเมิน การควบคุมงาน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel

   (1)   ข้อเขียนแบบปรนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมงาน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel 

   (2)   ข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมงาน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel

   (3)   การสัมภาษณ์ เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงาน ซ่อมแก้ไข Pressure Vessel โดยมีแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) ประกอบการสัมภาษณ์

18.3   เครื่องมือประเมิน การควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ  Hydrostatic Test

   (1)   ข้อเขียนแบบปรนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ Hydrostatic Test

   (2)   ข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น การปฏิบัติงานควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ Hydrostatic Test

   (3)   การสัมภาษณ์ เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมการทดสอบอุปกรณ์ด้วยการทำ Hydrostatic Test โดยมีแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) ประกอบการสัมภาษณ์