หน่วยสมรรถนะ

หน่วยสมรรถนะ

ตรวจสอบและบำรุงรักษามอเตอร์ทั่วไป (General motor inspection and maintenance)

สาขาวิชาชีพพลังงานและพลังงานทดแทน


รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ


1. รหัสหน่วยสมรรถนะ GPW-BKUA-863A

2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ ตรวจสอบและบำรุงรักษามอเตอร์ทั่วไป (General motor inspection and maintenance)

3. ทบทวนครั้งที่ 1 / 2567

4. สร้างใหม่ ปรับปรุง

5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification)

อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้า ระดับ 5

ISCO-08       7412 ช่างซ่อมมอเตอร์

6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ สามารถตรวจสอบเกี่ยวกับความปลอดภัยของงานบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป โดยการอธิบายอุปกรณ์ไฟฟ้าและหลักการทำงานของระบบไฟฟ้า สามารถตรวจสอบและบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป โดยการอ่านแบบทางไฟฟ้าและคู่มือถอด ประกอบ และเปลี่ยนชิ้นส่วนมอเตอร์ สามารถวัดค่าทางกลและวิเคราะห์ผล รวมทั้งสรุป เสนอแนะข้อมูลสำหรับการวางแผนบำรุงรักษา บันทึกผล และรายงานผล

7. สำหรับระดับคุณวุฒิ
1 2 3 4 5 6 7 8

8. กลุ่มอาชีพ (Sector)

พลังงานและพลังงานทดแทน สาขางานระบบผลิตไฟฟ้า

9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)
N/A

10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

มาตรฐานการตรวจสอบมอเตอร์ เช่น มาตรฐาน IEC 34-1, IEC34-2, IEEE Std 43-2000 เป็นต้น

11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)
หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รหัส PC
(ตามเล่มมาตรฐาน)		 รหัส PC
(จากระบบ)
PGS-MC04-5-008-01

ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

1. อธิบายอุปกรณ์ไฟฟ้าและหลักการทำงานของระบบไฟฟ้าที่มีความเกี่ยวข้องกับมอเตอร์ไฟฟ้าได้อย่างถูกต้อง

 PGS-MC04-5-008-01.01 223438
PGS-MC04-5-008-01

ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

2. อ่านแบบทางไฟฟ้าและคู่มือประกอบได้อย่างถูกต้อง

 PGS-MC04-5-008-01.02 223439
PGS-MC04-5-008-01

ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

3. ตรวจสอบ ทำความสะอาดและซ่อมแซม ส่วนที่เป็น Rotor Stator และ Bearing ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

 PGS-MC04-5-008-01.03 223440
PGS-MC04-5-008-01

ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

4. วัดค่าทางไฟฟ้าและทางกล ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

 PGS-MC04-5-008-01.04 223441
PGS-MC04-5-008-01

ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

5. ตรวจสอบการหล่อลื่นใน Bearing ได้อย่างถูกต้อง

 PGS-MC04-5-008-01.05 223442
PGS-MC04-5-008-02

บำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

1. ถอด ประกอบ และเปลี่ยนชิ้นส่วนมอเตอร์ ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

 PGS-MC04-5-008-02.01 223443
PGS-MC04-5-008-02

บำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

2. อบฉนวน ไล่ความชื้น Rotor และ Stator ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

 PGS-MC04-5-008-02.02 223444
PGS-MC04-5-008-02

บำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

3. ตรวจสอบและทดสอบ Pre-test/Post-test ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

 PGS-MC04-5-008-02.03 223445
PGS-MC04-5-008-02

บำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

4. สรุป นำเสนอข้อมูลสำหรับการวางแผนบำรุงรักษา บันทึกผล และรายงานผล

 PGS-MC04-5-008-02.04 223446

12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

1.    ความรู้เกี่ยวกับโครงสร้าง และหลักการทำงานของมอเตอร์ไฟฟ้า ลักษณะต่าง ๆ

13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1.    การใช้เครื่องมือในการตรวจสอบและบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าและอุปกรณ์ประกอบ

2.    ทักษะในการอ่านแบบทางกล (Mechanical Drawing) ของมอเตอร์ไฟฟ้า

3.    ทักษะในการอ่านแบบทางไฟฟ้า (Electrical Schematic Diagram) ของมอเตอร์ไฟฟ้า

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

1.    ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น (Team Working)

2.    ทักษะความเป็นผู้นำ (Leadership)

3.    ทักษะการสอนงานเบื้องต้น

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ข้อมูลจำเพาะทางเทคนิคสำหรับการวิเคราะห์ผลการทดสอบมอเตอร์ไฟฟ้า

2.    ค่าพารามิเตอร์ที่จำเป็นที่ได้จากการวัดในการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าและอุปกรณ์ประกอบ 

3.    หลักการคำนวณพื้นฐานทางด้านไฟฟ้าและทางกลที่เกี่ยวข้อง เช่น การคำนวนหาค่ากระแสที่พิกัดค่าแรงบิดที่พิกัด

4.    ความรู้สำหรับเครื่องมือที่ใช้ในการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้า วิธีการใช้เครื่องมือในการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้า 

5.    การเก็บ บำรุง รักษา เครื่องมือทั่วไปและเครื่องมือพิเศษ

14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

   (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

2.    แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

3.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงานการปฏิบัติงาน (ถ้ามี) 

   (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1.    หลักฐานการศึกษา

2.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

3.    แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี)

4.    แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี)  

5.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (PortFolio) การปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

   (ค) คำแนะนำในการประเมิน

ประเมินเข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน check-list รายการ

   (ง) วิธีการประเมิน

1.    พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น ใบรับรองฯ

2.    พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน แสดงหลักฐานการผ่านการอบรม/ใบรับรองจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

15. ขอบเขต (Range Statement)

ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะในการดำเนินการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้า

   (ก) คำแนะนำ

ผู้เข้ารับการประเมินจะต้องตรวจสอบ และบำรุงรักษามอเตอร์ ได้ โดยคำนึงถึงมาตรฐานในการตรวจสอบ และบำรุงรักษามอเตอร์

   (ข) คำอธิบายรายละเอียด    

1.    ตรวจสอบมอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

   1.1    ตรวจสอบ ทำความสะอาดและซ่อมแซม Rotor Stator และ Bearing ของมอเตอร์ไฟฟ้า

   -    ตรวจสอบ ทำความสะอาดและซ่อมแซม Rotor Stator และ Bearing ของมอเตอร์ไฟฟ้าได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยการเลือกใช้สารเคมีที่เหมาะสมกับการใช้ทำความสะอาดที่เหมาะสมกับอุปกรณ์ (ไม่ทำลายผิวหรือซึมตกค้างในเนื้อ Insulation และไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้ใช้และสิ่งแวดล้อม) กระบวนการป้องกันผลกระทบรอบข้างในระหว่างการฉีดล้างทำความสะอาด การดำเนินการเลือกใช้ Material ที่ถูกต้องตาม Specification กระบวนการซ่อมแซมที่ถูกต้องตาม Work Instruction พร้อมทั้งกระบวนการ Inspect หลังจากการซ่อมแก้ไขแล้วเสร็จ

   -    ตรวจสอบ ทำความสะอาดและซ่อมแซม ส่วนสนับสนุนมอเตอร์ไฟฟ้า (Motor Auxiliary) ได้แก่ ระบบระบายความร้อนมอเตอร์ไฟฟ้า (Motor Cooling System) , ระบบหล่อลื่นมอเตอร์ไฟฟ้า (Motor Lubrication System) , อุปกรณ์ Instrument & Valve 

   1.2    วัดค่าทางไฟฟ้า และทางกลได้อย่างถูกต้อง โดยจะต้องมีความรู้ด้านเทคนิค ในการวัดค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้า ทั้งทางไฟฟ้า และเครื่องกล

   1.3    ตรวจสอบการหล่อลื่นใน Bearing ได้อย่างถูกต้อง โดยจะต้องมีความรู้ด้าน Function Control & Interlocking การจัดทำหัวข้อการทดสอบ การปรับแต่งอุปกรณ์ ค่าควรระวังทางไฟฟ้าและทางกลระหว่างการทดสอบในระบบ  

2.    บำรุงรักษามอเตอร์ไฟฟ้าทั่วไป

   2.1    ถอด ประกอบ และเปลี่ยนชิ้นส่วนมอเตอร์ได้อย่างถูกต้อง

   -    ดำเนินการถอด ประกอบ ระบบระบายความร้อนมอเตอร์ไฟฟ้า (Motor Cooling System) ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยต้องมีความรู้เรื่องระบบ Cooling System & Control และขั้นตอนการดำเนินการปิด-เปิด Valve จาก PI Diagram เพื่อทำการ Block Line ต่างๆ การถอดประกอบอุปกรณ์ Instrument & Valve

   -    ดำเนินการถอด ประกอบ แบริ่ง (bearing) ของมอเตอร์ไฟฟ้าได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยต้องมีความรู้เรื่องระบบ Lubrication System & Control ขั้นตอนการดำเนินการปิด-เปิด Valve จาก PI Diagram เพื่อทำการ Block Line ต่างๆ การถอดประกอบอุปกรณ์ Instrument และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง การยึดโยงและการยกอุปกรณ์ในที่แคบ

   -    การถอด และประกอบ Motor Terminal Connection ของมอเตอร์ไฟฟ้าได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยการดำเนินการเลือกเครื่องมือและการปลอก Insulation ที่ห่อหุ้ม Main Lead กับ Star Point ได้อย่างปลอดภัยและไม่ทำให้ Conductor เกิดความเสียหาย การประกอบ Lead โดยการเลือกใช้ประแจที่ถูกต้องกับขนาด พร้อมทั้งแรงที่ทำการกวดอัด Bolt ที่ถูกต้องตามที่กำหนด และการห่อหุ้ม Insulation ของ Main Lead กับ Star Point ได้อย่างเรียบร้อยและปลอดภัยโดยไม่เกิดโพรงอากาศใน Lead ที่ดำเนินการพัน

   2.2    อบฉนวน ไล่ความชื้น Rotor และ Stator ของมอเตอร์ไฟฟ้าได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยจะดำเนินการดำเนินการภายใต้กฎความปลอดภัย การดำเนินการห่อหุ้มและปิดกั้นบริเวณที่จะทำการอบฉนวน (ผลกระทบจากความร้อนหรือสนามแม่เหล็ก) การจัดผู้ที่ทำการติดตามและตรวจวัดค่าการอบ การให้ความรู้ในการระงับเหตุจากความร้อนหรือเพลิงใหม้หากเกิดความผิดปกติระหว่างการอบ

   2.3    ตรวจสอบและทดสอบ Pre-test/Post-test ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยจะดำเนินการปิดกั้นบริเวณพร้อมป้ายแจ้งเตือน และผู้เฝ้าระวังระหว่างการทดสอบ มาตรฐานการทดสอบความปลอดภัยทางไฟฟ้าและทางกล ข้อกำหนดความปลอดภัยของอุปกรณ์และค่าควรระวังสำหรับการทดสอบทางไฟฟ้าและทางกล

16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A

17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)
N/A

18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

18.1       ข้อสอบข้อเขียน

18.2       ข้อสอบสัมภาษณ์

กลับ

ยินดีต้อนรับ