รหัส ISCO  

3152 กัปตันเรือเดินทะเล/เจ้าพนักงานเดินเรือ (ปฏิบัติงาน ชำนาญงาน) นักเดินเรือ (ปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ)/นักเดินเรือ 

6222 ชาวประมงชายฝั่งทะเล/ผู้ปฏิบัติงานด้านการประมงน้ำจืดและประมงชายฝั่งทะเล/ชาวประมงพื้นบ้าน/ประมงขนาดเล็ก 

6223 ไต้ก๋งเรือ/ผู้ปฏิบัติงานด้านการประมงทะเลน้ำลึก/ไต๋เรือ 

   ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ จะสามารถระบุความสำคัญของโครงสร้างเรือประมงต่าง ๆ ได้ จำแนกประเภทของเรือประมงประเภทต่าง ๆ ได้ สามารถวิเคราะห์คุณลักษณะการทรงตัวของเรือ และมีทักษะในการรักษาการทรงตัวของเรือ 

ผู้ประกอบอาชีพประมงชายฝั่ง อุตสาหกรรมการเดินเรือประมงพาณิชย์ 

- พระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช 2456 

- พระราชบัญญัติป้องกันเรือโดนกัน ปี พ.ศ. 2522   

- ข้อบังคับกรมเจ้าท่าว่าด้วยการสอบความรู้ผู้ปฏิบัติการบนเรือ ฝ่ายเดินเรือ พ.ศ. 2557

- ข้อบังคับกรมเจ้าท่า ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการออกใบสำคัญรับรองการตรวจเรือเพื่ออนุญาตให้ใช้เรือและใบสำคัญแสดงการตรวจเรือเพื่อจดทะเบียนเรือไทยสำหรับเรือประมง พ.ศ. 2561  

- ผู้ที่ผ่านหลักสูตรฝึกอบรมพื้นฐานของผู้ปฏิบัติการบนเรือตามระเบียบกรมเจ้าท่า 

- เป็นผู้ผ่านการประเมินคุณวุฒิวิชาชีพ อาชีพต้นกลเรือประมง ระดับ 4 และต้องมีประสบการณ์ในตำแหน่งระดับ 4 ไม่น้อยกว่า 12 เดือน (สำหรับอาชีพต้นกลเรือประมง) 

- ผู้ที่ผ่านเกณฑ์การประเมินคุณวุฒิวิชาชีพ อาชีพผู้ควบคุมเรือประมง ระดับ 4 และมีประสบการณ์ใน การปฏิบัติงานระดับ 4 อย่างน้อย 12 เดือน (สำหรับอาชีพผู้ควบคุมเรือประมงระดับ) 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

- ทักษะพื้นฐานการย้ายน้ำหนักบรรทุกบนเรือ 

- ทักษะการจัดเก็บสัตว์ที่จับมาได้ 

- ทักษะในการใช้เครื่องมือยกกว้าน

(ข) ความต้องการด้านความรู้

- ประเภทและชนิดของเรือประมง

- โครงสร้างของเรือ และหลักการทรงตัวของเรือเบื้องต้น เช่น การทรงตัวของเรือทางขวาง การทรงตัว ของเรือทางตามยาว การควบคุมน้ำทะลุเข้าเรือ รวมทั้งการแบ่งระวางภายในเรือ

- ความรู้เกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของเรือ

- ความรู้เรื่องน้ำหนักในการบรรทุก เช่น ระวางขับน้ำ กรอสตัน แนวน้ำบรรทุก

- ความรู้เรื่องการจัดวางสัตว์น้ำในพื้นที่จัดเก็บ 

- ความรู้เรื่องระบบยกและขนย้าย 

- ความรู้เรื่องการทรงตัวของเรือ 

- มาตรฐานสุขลักษณะการดูแลรักษาสัตว์น้ำหลังการจับและการขนส่ง

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

   - หนังสือคนประจำเรือ (SEAMAN Book) 

   - หนังสือคนประจำเรือ (SEA Book) สำหรับแรงงานต่างด้าว 

   - แบบบันทึกรายการผลจากก

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) 

   - ประกาศนียบัตรแสดงความรู้ความสามารถของผู้ทําการในเรือ ฝ่ายเดินเรือ จากกรมเจ้าท่า

   - เอกสารรับรองผลการเรียนหรือผลการอบรมที่เกี่ยวข้อง  (ถ้ามี)

(ค) คำแนะนำในการประเมิน 

   - ผู้ประเมินตรวจประเมินพิจารณาจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานการปฏิบัติงานและด้านความรู้ 

(ง) วิธีการประเมิน

   -  สอบสัมภาษณ์

   -  การสอบข้อเขียน

   - แฟ้มสะสมผลงาน 

   การรักษาการทรงตัวของเรือ เป็นสถานะการทรงตัวสถิตยของเรือในน้ำนิ่งอยางปลอดภัย โดยตัวแปรสําคัญในการพิจารณาคือ โมเมนตตั้งตรง (Righting Moment) ซึ่งก็คือแรงลอยตัวกับน้ำหนักเรือและแขนของโมเมนตตั้งตรง (Righting Moment Arm) หรือระยะระหว่างแรงลอยตัวกับแรงเนื่องจากน้ำหนัก  

   การบรรทุกและการขนย้ายสัตว์น้ำภายใต้หน่วยสมรรถนะนี ้ มีขอบเขตครอบคลุมตั ้งแต่การจับสัตว์น้ำ การขนย้ายสัตว์น้ำที่จับมาได้ขึ ้นบนเรือ การขนย้าย/บรรทุกระหว่างอยู่บนเรือ การขนย้าย/บรรทุกออกจากเรือเพื่อขึ้นท่าเรือ รวมไปจนถึงการใช้แรงงาน/ ลูกเรือประมง และการใช้เครื่องมือ/เครื่องจักรอุปกรณ์ในการขนย้าย/บรรทุกที่จำเป็น 

(ก) คำแนะนำ   

   - ศึกษาจากคู่มือควบคุมการทรงตัวของเรือนั้นๆ (Stability booklet)  

   - ทำความเข้าใจแบบแปลนและโครงสร้างเรือ  

   - ใช้ทักษะและความรู้ตามข้อ 13 (ก) และ (ข)

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

   - หลักการทรงตัวของเรือเป็นศาสตร์ที่ผู้ทำงานบนเรือต้องเข้าใจ ซึ่งพิจารณาไดจากขนาดโมเมนตแรงคู่ควบระหว่างแรงลอยตัว (ทิศทางขึ้นขางบน) กับน้ำหนักเรือ (ทิศทางกระทําลงลาง) หรือที่เรียกว่าเป็น “โมเมนตตั้งตรง” (Righting Moment) ระยะระหว่างแรงลอยตัวกับแรงเนื่องจากน้ำหนักคือ แขนของโมเมนตตั้งตรง (Righting Moment Arm) ซึ ่งโมเมนตตั ้งตรงและแขนของโมเมนตตั้งตรง

จะเปนตัวแปรสําคัญในการพิจารณาการทรงตัวของเรือ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตําแหน่งการกระทําของแรงลอยตัวและแรงเนื่องจากน้ำหนักเรือ ตราบใดที่ตําแหนงทั้งสองกอใหเกิดโมเมนตชวยพยุงเรือกลับตั้งตรง เรือจะยังคงสามารถทรงตัวไดอยางปลอดภัย

   - คู่มือควบคุมการทรงตัวของเรือ (Stability booklet) เป็นหนังสือแสดงความทรงตัวของเรือในภาวะปกติ (Intact stability booklet) ต้องระบุรายละเอียดถังสินค้าหรือห้องโดยสาร ถังน้ำมันเชื้อเพลิงถังอับเฉา และถังน้ำจืด โดยมีการกําหนดความหนาแน่นของสินค้าหรือจํานวนคนโดยสารในสภาพการบรรทุกต่างๆ และต้องเปรียบเทียบค่าความทรงตัวที่คํานวณได้กับหลักเกณฑ์ความทรงตัวมาตรฐาน 

- การสอบข้อเขียน (เฉพาะอาชีพผู้ควบคุมเรือประมง) 

  ดูรายละเอียดจากคู่มือการประเมิน     

- การสัมภาษณ์ 

  ดูรายละเอียดจากคู่มือการประเมิน      

- การสาธิตการปฏิบัติงาน 

  ดูรายละเอียดจากคู่มือการประเมิน     

- แฟ้มสะสมผลงาน 

  ดูรายละเอียดจากคู่มือการประเมิน