ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้จะสามารถสำรวจชุดข้อมูล ระบุชุดข้อมูล จำแนกข้อมูล และกำหนดหมวดหมู่ของข้อมูลให้เป็นไปตามธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ พร้อมทั้งจัดทำคำอธิบายข้อมูล (Meta Data) พจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary) และบริหารคุณภาพข้อมูลได้ 

ข้าราชการและบุคลากรภาครัฐ

-    มาตรฐาน ISO/IEC 11179-5: 2015 Information technology - Metadata registries (MDR)

Part 5: Naming principles

-    มาตรฐาน ISO 15836-1: 2017Information and documentation -The Dublin Core metadata element set - Part 1: Core elements

-    มาตรฐาน ISO 17369: 2013 Statistical data and metadata exchange (SDMX) และ Cross Domain Concepts and code lists ภายใต้ SDMX CONTENT-ORIENTED GUIDELINES

-    มาตรฐาน ISO 19115:2003 Geographic Information Metadata

-    มาตรฐาน ISO/IEC 27001: 2013Information technology -Security techniques –Information security management systems – Requirements 

-    พระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562

-    พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของทางราชการ พ.ศ. 2540

-    พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562

-    ประกาศสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) เรื่อง มาตรฐานของสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) ว่าด้วยแนวทางการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

-    ทักษะในการใช้เครื่องมือและเทคนิคในการจัดทำบัญชีข้อมูล และบริหารคุณภาพข้อมูล

-    ทักษะการสื่อสาร และนำเสนอข้อมูลได้อย่างชัดเจน และมีประสิทธิภาพ

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

-    ความรู้ความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับข้อมูล

-    ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการข้อมูล

-    ความรู้เกี่ยวกับข้อบังคับ กฎหมาย และนโยบายที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ

-    ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัล

 

    ผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการจัดทำคลังข้อมูลให้พร้อมสำหรับการวิเคราะห์ รวมถึงรายงานผลการวิเคราะห์ข้อมูล

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

−    หลักฐานการจัดทำบัญชีข้อมูลและบริหารคุณภาพข้อมูล

−    เอกสารหรือรายงานที่แสดงถึงการจัดทำบัญชีข้อมูลและบริหารคุณภาพข้อมูล

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

-    ใบวุฒิการศึกษา

-    ประกาศนียบัตรต่าง ๆ จากการฝึกอบรมพัฒนาหรือการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้อง

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

-    ตรวจประเมินหลักฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านปฏิบัติงานและหลักฐานด้านความรู้

 

(ก) คำแนะนำ 

หน่วยสมรรถนะนี้เป็นหน่วยสมรรถนะที่เกี่ยวกับการจัดทำบัญชีข้อมูล (Data Catalog) และการบริหารคุณภาพข้อมูล (Data Quality) โดยมีเนื้อหาครอบคลุมเกี่ยวกับการสำรวจชุดข้อมูล ระบุชุดข้อมูล จำแนกข้อมูล และกำหนดหมวดหมู่ของข้อมูลให้เป็นไปตามธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ พร้อมทั้งจัดทำคำอธิบายข้อมูล (Meta Data) พจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary) และบริหารคุณภาพข้อมูล

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

-    บัญชีข้อมูล (Data Catalog) คือ เอกสารแสดงบรรดารายการของชุดข้อมูล ที่จำแนกแยกแยะโดยการจัดกลุ่มหรือจัดประเภทข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองหรือควบคุมของหน่วยงาน ซึ่งบัญชีข้อมูลจะเปรียบเสมือนสมุดหน้าเหลือง (Yellow Page) ของข้อมูลภาครัฐ ซึ่งบัญชีข้อมูลภาครัฐควรประกอบด้วยชุดข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่ 

-    รายการบัญชีข้อมูลเปิดภาครัฐ 

-    รายการบัญชีข้อมูลเพื่อการวิเคราะห์เชิงบริการและเชิงนโยบายเพื่อการใช้ประโยชน์ของหน่วยงานภาครัฐ

-    คำอธิบายชุดข้อมูล หรือเมทาดาต้า (Meta Data) คือ ข้อมูลที่ใช้อธิบายชุดข้อมูล โดยระบุรายละเอียดแหล่งข้อมูลและคำอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูล ซึ่งจะทำให้ผู้ใช้ข้อมูลทราบว่าข้อมูลมาจากแหล่งใด มีรูปแบบอย่างไร ช่วยอำนวยความสะดวกในการสืบค้นข้อมูล และใช้ประโยชน์ในการจัดทำบัญชีข้อมูลของหน่วยงานและของประเทศ เพื่อสนับสนุนให้เกิดการเปิดเผย เชื่อมโยง และแลกเปลี่ยนข้อมูลภาครัฐ

-    พจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary) เป็นส่วนหนึ่งของเมทาดาตาที่มีหน้าที่อธิบายข้อมูลภายในชุดข้อมูลอย่างละเอียดเป็นรายตัวแปร (Attribute) เพื่อสนับสนุนให้ผู้ที่ต้องการใช้ข้อมูลสามารถเข้าใจชุดข้อมูลในระดับตัวแปร มีประโยชน์ในการตัดสินใจว่าชุดข้อมูลนั้นมีข้อมูลตามที่ผู้ต้องการใช้กำลังค้นหาอยู่หรือไม่ โดยมีส่วนที่บังคับต้องทำการอธิบายข้อมูลรายตัวแปร 3 รายการ ได้แก่ ชื่อตัวแปรข้อมูล ชนิดของตัวแปรข้อมูล และคำอธิบายตัวแปรข้อมูล

-    คุณภาพข้อมูล (Data Quality) คือ ข้อมูลที่ดี ได้มาตรฐานตามที่กําหนด กล่าวคือผลรวมของคุณลักษณะและคุณสมบัติของผลิตผลข้อมูลที่พึงประสงค์ทุกประการของผลการปฏิบัติงานตามดัชนีตัวชี้วัดคุณภาพและองค์ประกอบที่กําหนดไว้ ข้อมูลที่เหมาะสมกับการใช้งาน ตอบสนองต่อการใช้งานตามภารกิจของหน่วยงาน และตรงตามวัตถุประสงค์

-    การประเมินคุณภาพข้อมูล (Data Quality Assessment) หมายถึง กระบวนการประเมินผลโดยภาพรวมว่า เมื่อได้มีการบริหารจัดการและกำกับดูแลคุณภาพข้อมูลแล้วทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงคุณภาพอย่างไร ทั้งนี้การตรวจสอบและประเมินคุณภาพจะต้องทำอย่างเป็นระบบ มีหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติที่ชัดเจนมีการประกาศให้ทราบล่วงหน้าและกระทำโดยทีมผู้ประเมิน โดยองค์ประกอบในการประเมินคุณภาพ ประกอบด้วย 

-    ความถูกต้อง และสมบูรณ์ (Accuracy and Completeness) หมายถึง ข้อมูลถูกต้องแม่นยำหรือข้อมูลที่ปราศจากข้อผิดพลาดคลาดเคลื่อน หมายถึงขอบเขตที่ข้อมูลถูกต้องเชื่อถือได้ และความสมบูรณ์ของข้อมูล หรือข้อมูลไม่ขาดหาย กว้างพอและลึกพอสำหรับการใช้งาน ข้อมูลครบทั้งหมดตามที่ผู้ใช้ต้องการ

-    ความสอดคล้องกัน (Consistency) หมายถึง ข้อมูลถูกนำเสนอในรูปแบบเดียวกัน ข้อมูลต่าง ๆ ที่มีความสัมพันธ์กันล้วนมีความสอดคล้องหรือไม่ขัดแย้งกัน มีแนวคิด คำนิยาม วิธีการและรหัสที่ทำให้ข้อมูลจากต่าง ๆ แหล่งกันสามารถเปรียบเทียบข้ามช่วงเวลา และบูรณาการข้อมูลจากหลายแหล่งได้

-    ความเป็นปัจจุบัน (Timeliness) หมายถึง ข้อมูลเป็นปัจจุบันทันสมัยเพียงพอต่อการใช้งานและพร้อมใช้งานตามที่กำหนดและในกรอบเวลาที่กำหนดไว้ หรือมีข้อมูลทันต่อการใช้งานทุกครั้งตามที่ผู้ใช้ต้องการ

-    ตรงตามความต้องการของผู้ใช้ (Relevancy) หมายถึง ข้อมูลสามารถนำไปใช้ได้กับงานที่ทำอยู่ เป็นข้อมูลที่ผู้ใช้งานต้องการ หรือเป็นข้อมูลที่จําเป็นต้องทราบ มีมุมมองและความละเอียดเพียงพอต่อการนําไปใช้งาน

-    ความพร้อมใช้ (Availability) หมายถึง ข้อมูลเข้าถึงได้ง่าย หรือมีข้อมูลนั้นอยู่ สามารถใช้งานได้จริง และสามารถใช้งานได้ตลอดเวลา

 

สอบข้อเขียน