ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวงจรชีวิตของข้อมูล (Data Lifecycle) ความมั่นคงปลอดภัยและความเป็นส่วนบุคคลของข้อมูล (Data Security and Privacy) และการบูรณาการข้อมูล (Data Integration) เพื่อนำมาใช้ในการบริหารจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ

ข้าราชการและบุคลากรภาครัฐ

-    พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการพ.ศ. 2558

-    พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2560 

-    พระราชบัญญัติการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2560

-    พระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562

-    พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562

-    มาตรฐานระบบการจัดการความมั่นคงปลอดภัยด้านสารสนเทศ (ISO 27001)

-    ประกาศคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล เรื่อง ธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

-    ทักษะการสื่อสาร และนำเสนอข้อมูลได้อย่างชัดเจน และมีประสิทธิภาพ

(ข) ความต้องการด้านความรู้

-    ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการบริหารจัดการข้อมูล

-    ความรู้เกี่ยวกับข้อบังคับ กฎหมาย และนโยบายที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวของข้อมูล

-    ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการบูรณาการและการเชื่อมโยงข้อมูล

-    ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัล

 

(ก)    หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

−    หลักฐานการรู้หลักการบริหารจัดการข้อมูล

−    เอกสารหรือรายงานที่แสดงถึงการรู้หลักการบริหารจัดการข้อมูล

(ข)    หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

-    ใบวุฒิการศึกษา

-    ประกาศนียบัตรต่าง ๆ จากการฝึกอบรมพัฒนาหรือการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้อง

(ค)    คำแนะนำในการประเมิน

-    ตรวจประเมินหลักฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหลักฐานด้านปฏิบัติงานและหลักฐานด้านความรู้

 

(ก) คำแนะนำ 

หน่วยสมรรถนะนี้เป็นหน่วยสมรรถนะที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการข้อมูล (Data Management) โดยมีเนื้อหาครอบคลุมเกี่ยวกับวงจรชีวิตของข้อมูล (Data Lifecycle) ความมั่นคงปลอดภัยและความเป็นส่วนบุคคลของข้อมูล (Data Security and Privacy) และการบูรณาการข้อมูล (Data Integration)

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

-    วงจรชีวิตข้อมูล (Data Lifecycle) คือ “ลำดับขั้นตอนของข้อมูลตั้งแต่เริ่มสร้างข้อมูลไปจนถึงการทำลายข้อมูล” ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ดังนี้

-    กระบวนการสร้างข้อมูล (Create) คือ การสร้างข้อมูลขึ้นมาใหม่ โดยวิธีการบันทึกเข้าไปด้วยบุคคล หรือบันทึกอัติโนมัติด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการซื้อข้อมูล หรือการรับข้อมูลจากหน่วยงานอื่น เพื่อนำมาจัดเก็บในภายหลัง

-    กระบวนการจัดเก็บข้อมูล (Store) เป็นการจัดเก็บข้อมูลที่เกิดจากกระบวนการสร้าง หรือข้อมูลที่ได้จากการแลกเปลี่ยนกับหน่วยงานอื่น เพื่อให้มีระเบียบ ง่ายต่อการใช้งาน ไม่สูญหาย หรือ

ถูกทำลาย และให้ผู้ใช้งานสามารถประมวลผลข้อมูลต่าง ๆ ตามความต้องการได้อย่างรวดเร็ว

-    กระบวนการใช้ข้อมูล (Use) เป็นการนำข้อมูลที่จัดเก็บมาประมวลผล เพื่อนำข้อมูลมาใช้ให้เกิดประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ รวมถึงการสำรอง (Backup) ข้อมูล โดยการคัดลอกข้อมูลที่ใช้งานอยู่ในปัจจุบันเพื่อทำสำเนา เพื่อเป็นการหลีกเลี่ยงการเสียหายหรือการสูญหายของข้อมูล

-    กระบวนการเผยแพร่ข้อมูล (Publish) เป็นการแชร์ข้อมูล กระจายข้อมูล ควบคุมการเข้าถึง แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน และกำหนดเงื่อนไขในการนำข้อมูลไปใช้

-    กระบวนการจัดเก็บข้อมูล (Archive) เป็นการคัดลอกเอาข้อมูลที่มีช่วงอายุเกินการใช้งานหรือไม่ได้ใช้งานแล้ว เพื่อทำสำเนาสำหรับการเก็บรักษา โดยที่ข้อมูลนั้นไม่มีการลบ ปรับปรุง หรือแก้ไขอีก และสามารถนำกลับไปใช้งานได้ใหม่เมื่อต้องการ

-    กระบวนการทำลายข้อมูล (Destroy) เป็นการทำลายข้อมูลที่มีการจัดเก็บถาวรเป็นระยะเวลานานหรือเกินกว่าระยะเวลาที่กำหนด

-    ความมั่นคงปลอดภัย และการรักษาความเป็นส่วนบุคคลของข้อมูล (Data Security and Privacy)

-    ความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล (Data Security) คือ การป้องกันข้อมูลในบริบทของการรักษาความลับ ความถูกต้องของข้อมูล ความพร้อมใช้งานของข้อมูล โดยมีรายละเอียด ดังนี้

-    การรักษาความลับ (Confidentiality) คือ การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลตามระดับชั้นของข้อมูล และกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูล

-    ความถูกต้องของข้อมูล (Integrity) คือ การคงสภาพของข้อมูลหรือการรักษาความถูกต้องสมบูรณ์ของข้อมูลให้มีความถูกต้องสมบูรณ์ของข้อมูลให้มีความถูกต้องและน่าเชื่อถือ รวมถึงปกป้องข้อมูลให้ปราศจากการถูกเปลี่ยนแปลงโดยผู้ไม่มีสิทธิ์

-    ความพร้อมใช้งานของข้อมูล (Availability) คือ ข้อมูลต้องพร้อมสำหรับการใช้งานเสมอ รวมถึงมีการสำรองข้อมูลไว้เมื่อเกิดภัยพิบัติหรือเหตุกาณ์ที่ไม่คาดฝัน

-    การรักษาความเป็นส่วนตัวของข้อมูล (Data Privacy) เป็นการรักษาความเป็นส่วนตัวของข้อมูลตั้งแต่การวางแผน จัดเก็บ ใช้ เผยแพร่ หรือดำเนินการอื่นใดเกี่ยวกับข้อมูล โดยจะต้องมีการระบุวัตถุประสงค์เป็นหลักฐานให้ชัดเจน ห้ามไม่ให้มีการเปิดเผย หรือแสดง หรือทำให้ปรากฏในลักษณะอื่นใดที่ไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ เว้นแต่จะได้รับ ความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลนั้น ๆ หรือมีกฎหมายกำหนดให้สามารถกระทำสิ่งนั้นได้

-    การบูรณาการข้อมูล และการเชื่อมโยงข้อมูล (Data Integration) เป็นการรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ในรูปแบบที่สอดคล้องกันเข้ามารวมอยู่ในแหล่งข้อมูลเดียวกัน เพื่อนำไปใช้ในการจัดทำข้อมูลหลัก (Master Data) คลังข้อมูล (Data Warehouse) ทะเลสาบข้อมูล (Data Lake) รวมถึงการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ซึ่งการบูรณาการข้อมูลมีส่วนช่วยในการควบคุมและจัดการคุณภาพของข้อมูลให้ดีมากยิ่งขึ้น

 

สอบข้อเขียน