ISCO - 08 รหัสอาชีพ 2655 นักแสดงโขน/ละครใน/ละครนอก

หน่วยสมรรถนะนี้ประกอบไปด้วยความรู้และทักษะในการรำกระบวนท่ารบโขนยักษ์โดยสามารถอธิบายและปฏิบัตินาฏยศัพท์ในการรำกระบวนท่ารบโขนยักษ์ เช่น ฉายศร ย่างสามขุม จับ 1 จับ 2 ลอย1 ลอย 2 ลอย 3  ตีพลาด หนีฉาก ตีไม้ 7 เลาะ แว้ง เหม่ ฉิว เป็นต้น และแสดงการรำกระบวนท่ารบโขนยักษ์ตามที่กำหนด เช่น ท่ารบตัวดี กระบวนท่าท้ารบ กระบวนท่าจับ 1-2 กระบวนท่าขึ้นลอย 1-3 ท่าตีพลาด เป็นต้น 

นักแสดงโขน

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ปฏิบัติการรำกระบวนท่ารบโขนยักษ์ได้ตรงตามจังหวะและหน้าทับ ตามที่กำหนด

(ข) ความต้องการด้านความรู้

รู้นาฏยศัพท์พื้นฐานในการปฏิบัติกระบวนท่ารำกระบวนท่ารบโขนยักษ์

หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมิน และควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และ ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

    1. ผลงานการแสดงที่นำเสนอผ่านภาพถ่าย VDO หรือสื่อ Social media ในรูปแบบต่าง ๆ

    2. เกียรติบัตร วุฒิบัตรเกี่ยวกับการแสดงโขน และ/หรือ  

    3.  เอกสารรับรองและผลการประเมินจากบุคลากรหรือผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องกับสาขาอาชีพ

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

    1.  ใบผ่านการอบรมในหลักสูตร ที่เกี่ยวกับการแสดงโขน 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

    ประเมินเกี่ยวกับความรู้และทักษะการรำกระบวนท่ารบโขนยักษ์ 

(ง) วิธีการประเมิน

    1. พิจารณาหลักฐานความรู้

    2. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน

ขอบเขตอธิบายถึงขอบเขตของการปฏิบัติงาน และสภาพแวดล้อมอื่นๆหรือสถานการณ์อื่นๆ ที่มีผลกระทบต่อการทำงาน รวมถึงเครื่องมือ อุปกรณ์ เทคโนโลยี ทรัพยากรที่ใช้ หรือข้อกำหนดอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

(ก) คำแนะนำ 

    1. ผู้เข้ารับการประเมินจะรู้นาฏยศัพท์ที่เกี่ยวข้องซึ่งมีความสัมพันธ์กับกราวรำตรวจพล ที่กำหนดไว้ อย่างน้อย 5 คำ เช่น ฉายศร ย่างสามขุม จับ 1 จับ 2 ลอย1 ลอย 2 ลอย 3 ตีพลาด หนีฉาก ตีไม้ 7 เลาะ แว้ง เหม่ ฉิว ฯลฯ

    2. ผู้เข้ารับการประเมินจะต้องปฏิบัติกระบวนท่ารำกราวตรวจพลที่กำหนดไว้ อย่างน้อย 2 กระบวนท่า เช่น ท่ารบตัวดี กระบวนท่าท้ารบ กระบวนท่าจับ 1-2 กระบวนท่าขึ้นลอย 1-3 ท่าตีพลาด

(ข) คำอธิบายรายละเอียด

ผู้เข้ารับการประเมินต้องเข้าใจขอบเขตความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับความหมายและการนำไปใช้ ของกระบวนท่ารบ ตลอดจนองค์ประกอบร่วมระหว่างปฏิบัติกระบวนท่ารบในการแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ ที่สามารถสื่อความหมายให้ผู้ชมหรือให้ผู้แสดงด้วยกันทราบ ด้วยภาษาท่าทางตามรูปแบบนาฏศิลป์ไทย

    นาฏยศัพท์ หมายถึง คำศัพท์เฉพาะที่ใช้ในการอธิบายการปฏิบัติท่ารำในการแสดงโขน ซึ่งประกอบขึ้นเป็นโครงสร้างของกระบวนท่า ใช้สำหรับสื่อสารบทบาท และกิริยาของตัวละคร 

    กระบวนท่ารบ หมายถึง กระบวนท่าการสู้รบของตัวละคร ระหว่างฝ่ายพลับพลา กับฝ่ายลงกา ในการแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ โดยผู้แสดงจะต้องมีทักษะและความชำนาญในการใช้อาวุธ ซึ่งต้องมีความสัมพันธ์สอดคล้องกับกระบวนท่ารบของนักแสดงโขนพระ นักแสดงโขนยักษ์ และนักแสดงโขนลิง ในระหว่างการปฏิบัติการแสดงที่สามารถแสดงชั้นเชิงและลีลาประกอบได้อย่างถูกต้อง 

(ค) เครื่องมืออุปกรณ์และวัสดุที่จำเป็น

    1. องค์กรที่มีหน้าที่รับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพ CB จะต้องเตรียมเครื่องเสียง และไฟล์เพลงที่เกี่ยวข้อง พร้อมด้วยอุปกรณ์ประกอบการแสดง ได้แก่ กระบองยักษ์ ศร หอก พลอง เป็นต้น

    2. ผู้เข้ารับการประเมินจะต้องจัดเตรียมชุดแต่งกายสำหรับฝึกนาฎศิลป์ไทย (โจงกระเบน) ที่มีความสุภาพ 

กรณีการทดสอบหน่วยสมรรถนะ กระบวนท่ารบ ผู้เข้ารับประเมินจะต้องจัดเตรียมนักแสดงร่วมที่มีสัมพันธ์เกี่ยวข้องระหว่างปฏิบัติการทดสอบสมรรถนะดังกล่าว ได้แก่ นักแสดงโขนพระ นักแสดงโขนยักษ์ และนักแสดงโขนลิง พร้อมด้วยชุดแต่งกายสำหรับฝึกนาฎศิลป์ไทย (โจงกระเบน) ที่มีความสุภาพ

พิจารณาหลักฐานจากแฟ้มสะสมผลงานที่เป็นเอกสารรับรองผลงาน รับรองความรู้ความสามารถที่ผ่านมาก่อนหน้าและให้ประเมินสมรรถนะของผู้เข้ารับการประเมินด้วยเครื่องมือประเมินความรู้และทักษะให้ครอบคลุมเกณฑ์การปฏิบัติงาน ทักษะและความรู้ที่ต้องการของหน่วยสมรรถนะนี้