ช่างปั้นแบบศิลปะไทย TSCO 2452.69 ช่างปั้น ช่างหล่อหุ่นและลาย,  ISCO 7319 : ช่างงานหัตถกรรม (กรรมวิธีแบบดั้งเดิม)

บุคคลผู้มีสมรรถนะตามหน่วยสมรรถนะนี้ต้องมีความรู้และทักษะในการปั้นลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำ สามารถอธิบายลักษณะของลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำ และเลือกใช้อุปกรณ์ในการปฏิบัติงานปั้นลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำ ด้วยการเขียนแบบลายกระจังตาอ้อยสำหรับงานปั้นนูนต่ำ ขึ้นรูปงานปั้นกระจังตาอ้อย และปั้นลายกระจังตาอ้อยมาประกอบเป็นชิ้นงานบัวหงาย บัวคว่ำได้

ช่างปั้นแบบศิลปะไทย

1. ความเข้าใจในลักษณะงานปั้นนูนต่ำ

2. ความเข้าใจในลายกระจังตาอ้อย การประดับลายกระจังตาอ้อยเป็นงานบัวหงาย บัวคว่ำ ตลอดจนมีความเข้าใจมิติทางประติมากรรม

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

1. ความสามารถในการเตรียมและใช้วัสดุอุปกรณ์ในการเขียนแบบสำหรับงานปั้น

2. ความสามารถในการปฏิบัติงานปั้นลายกระจังให้ตรงตามแบบร่างและลำดับในการปฏิบัติงาน ดังนี้ เขียนแบบลายกระจังสำหรับงานปั้น ขึ้นรูปงานปั้นกระจัง ตลอดจนตรวจสอบความงามให้ตรงตามหลักการของงานปั้นที่มีมิติที่งดงาม

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1. ความรู้เกี่ยวกับลักษณะของงานปั้นนูนต่ำ

2. ความรู้เกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์สำหรับงานปั้น 

 

    (ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)

การปฏิบัติงานปั้นลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำตามขั้นตอนที่กำหนด ดังนี้ เขียนแบบลายกระจังตาอ้อยสำหรับงานปั้นนูนต่ำ ขึ้นรูปและปั้นกระจังนูนต่ำ ตลอดจนนำงานปั้นกระจังนูนต่ำมาประกอบเป็นงานบัวหงาย บัวคว่ำได้

    (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)

1. ระบุหรืออธิบายรูปลักษณะของแบบร่างลายกระจังตาอ้อยสำหรับงานปั้นนูนต่ำ

2. ระบุหรืออธิบายการกำหนดสัดส่วนลายกระจังตาอ้อยพื้นที่งานปั้น และสามารถแก้ไขปัญหาหากพบข้อผิดพลาดจากการแบ่งพื้นที่ได้

    (ค) คำแนะนำในการประเมิน

หลักฐานที่ต้องการเพื่อแสดงถึงสมรรถนะในส่วนนี้ ต้องมีความสำคัญและตอบสนองตามข้อกำหนดของสมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน โดยต้องแสดงถึง

1. ความรู้และทักษะที่เกี่ยวข้องการปั้นลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำ สัดส่วนและการแบ่งพื้นที่ในรูปสามเหลี่ยมให้เกิดความงามที่ถูกต้องตามแม่แบบลายกระจังได้

2. ความสมบูรณ์ของผลงานในการปฏิบัติงานปั้นลายกระจังตาอ้อย และสามารถนำงานปั้นลายกระจังตาอ้อยนูนต่ำมาประกอบเป็นงานบัวหงาย บัวคว่ำ โดยมีการกะระยะและจำนวนของกระจังตาอ้อยบนพื้นที่ที่กำหนดได้อย่างเหมาะสม

    (ง) วิธีการประเมิน

1. การประเมินผลความรู้โดยประเมินจากแบบทดสอบความรู้

2. การประเมินผลการปฏิบัติโดยใช้การประเมินจากแบบทดสอบการปฏิบัติงาน 

3. การประเมินผลโดยการพิจารณาจากแฟ้มสะสมผลงานและการสัมภาษณ์

    (ก) คำแนะนำ 

ผู้เข้ารับการประเมินต้องมีความรู้และทักษะในการจัดเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ดังต่อไปนี้

1. ความรู้เกี่ยวกับลักษณะของงานปั้นนูนต่ำและลวดลายกระจังตาอ้อย

2. สามารถดำเนินการร่างแบบลายกระจังตาอ้อยเพื่องานปั้นด้วยตนเองครบทุกขั้นตอน

3. เลือกใช้วัสดุและอุปกรณ์ในการปั้นกระจังตาอ้อยนูนต่ำได้อย่างเหมาะสม

    (ข) คำอธิบายรายละเอียด

    งานปั้นนูนต่ำ คือ งานปั้นนูนต่ำคืองานปั้นที่มีความสูงจากพื้นเพียงเล็กน้อยไม่เกินครึ่งของผลงานจริงและมองเห็นได้เพียงด้านหน้าด้านเดียว

    ลายกระจัง คือ แม่ลายพื้นฐาน อยู่ในรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ลายกระจังมีหลายชนิด เรียกชื่อต่าง ๆตามการออกแบบลายและตำแหน่งที่ลายประดับ

    กระจังตาอ้อย คือ กระจังที่มีขนาดเล็กที่สุด มีลักษณะคล้ายตาของต้นอ้อย 

    ช่องไฟในงานศิลปะ คือ ความสำคัญของการแสดงสัดส่วนความงาม ช่องไฟจึงเป็นจังหวะที่ทำให้ลวดลายมีความเหมาะสมสัมพันธ์กันไปตลอดทั้งผืนภาพ ช่องไฟในงานศิลปะเกิดจากการกำหนดโครงสร้างขององค์ประกอบ แล้วจึงมีช่องเว้นระยะเพื่อให้ลวดลายไม่พันกันจนมองไม่ออก ในงานปั้น ช่องไฟมีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากมิติที่เกิดจากการมองนั้นจะต้องมีการเว้นระยะ ทั้งการเว้นระยะของลวดลาย และการเว้นระยะของรูปทรง ดังจะพบว่า แม้แต่ลายที่มีลักษณะซ้ำกันยังมีช่องไฟที่แสดงลักษณะเฉพาะของลวดลายไว้

    การกำหนดพื้นที่ในงานปั้น ในการประกอบร่างของลวดลาย สำหรับการปฏิบัติงานที่อาจจะมีลักษณะของการทำชิ้นส่วนซ้ำ ๆ มาเพื่อนำมาประกอบใหม่นั้น การกำหนดสัดส่วนและพื้นที่มีความจำเป็นเพื่อป้องกัน ไม่ให้เกิดช่องว่างที่หาลวดลายที่เหมาะสมมาประดับไม่ได้

18.1 การสอบปฏิบัติ

18.2 การสอบสัมภาษณ์

18.3 รายละเอียดกระบวนการประเมิน เครื่องมือและเกณฑ์การประเมินอยู่ในคู่มือการประเมินสมรรถนะ