อาชีพผู้ปฏิบัติงานเดินเครื่องและบำรุงรักษาโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ คุณวุฒิวิชาชีพระดับ 5

         ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ จะสามารถควบคุมงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ในโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (Preventive Maintenance: PM) โดยสามารถควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุมและเครื่องมือวัด และส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน รวมถึงการรับรองรายงานบำรุงรักษาหลังดำเนินการได้

        กลุ่มอาชีพสาขาวิชาชีพพลังงานและพลังงานทดแทน สาขาพลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์

10.1 กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารจัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย  อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. 2564 หมวด 8 งานก่อสร้างในน้ำ

        10.2 พระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช 2456 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 291 

10.3 กฎกระทรวงกำหนดมาตรการความปลอดภัยเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าในโรงงาน พ.ศ. 2550

10.4 กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย พ.ศ. 2556

10.5 กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย  อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ. 2558

10.6 กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. 2563

10.7 กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย  อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ในสถานที่ที่มีอันตรายจากการตกจากที่สูงและที่ลาดชัน จากวัสดุกระเด็นตกหล่น และพังทลายและจากการตกลงไปในภาชนะเก็บหรือรองรับวัสดุ พ.ศ. 2564

10.8 ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง การป้องกันและระงับอัคคีภัยในโรงงาน พ.ศ. 2552

10.9 ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการฝึกอบรมผู้บริหาร หัวหน้างาน และลูกจ้าง ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1.    ทักษะด้านงานบำรุงรักษาอุปกรณ์เครื่องกลโรงไฟฟ้า

2.    ทักษะการวิเคราะห์สาเหตุ กำหนดแนวทางป้องกัน และแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจากอุปกรณ์เครื่อง

3.    การเตรียมวัสดุอุปกรณ์และเครื่องมือสำหรับงานบำรุงรักษาได้ถูกต้องเหมาะสม 

4.    การบริหารจัดการ และวางแผนการทำงาน (ระยะเวลา กำลังคน อะไหล่ ฯลฯ) สำหรับงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ทางเครื่องกลโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน 

5.    ทักษะการใช้งานระบบการจัดการงานบำรุงรักษาด้วยคอมพิวเตอร์ (CMMS) 

6.    ทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการปฏิบัติงาน 

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

7.    ทักษะในการทำงานร่วมกับผู้อื่น (Team Working)

8.    ทักษะความเป็นผู้นำ (Leadership)

9.    ทักษะในการเข้าใจ เห็นอกเห็นใจผู้อื่น

10.  ทักษะการควบคุมงาน 

11.   ทักษะการติดต่อประสานงาน 

12.   ทักษะการสอนงานเบื้องต้น 

13.   ทักษะการเจรจาต่อรอง (Negotiation) 

14.   ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการปฏิบัติงาน 

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1.    ความรู้ในการเลือกใช้เครื่องมือในงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ 

2.    วิธีการใช้เครื่องมือในงานบำรุงรักษาอุปกรณ์

3.    ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้เครื่องมือในการปฏิบัติงานบำรุงรักษา

4.    ความรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้งานระบบการจัดการงานบำรุงรักษาด้วยคอมพิวเตอร์ (CMMS) 

5.    การใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในการบริหารงานซ่อมบำรุงและควบคุมอุปกรณ์คลังอะไหล่ 

6.    ระบบการจัดการอะไหล่เพื่อการซ่อมบำรุง/การบำรุงรักษาอะไหล่ที่เก็บรักษา 

7.    ปัญหาและอุปสรรคการบำรุงรักษาอะไหล่ในองค์กร 

8.    คำศัพท์ภาษาอังกฤษทางเทคนิคในการปฏิบัติงาน 

 

        หลักฐานที่ต้องการในหน่วยสมรรถนะนี้จะใช้ในการพิจารณาประกอบร่วมกันกับการประเมินตามเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รวมทั้งทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge) ซึ่งหลักฐานที่ต้องการสามารถใช้ทดแทนความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้นได้ โดยเจ้าหน้าที่สอบจะพิจารณารายละเอียดตามความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้น ๆ และยกเว้นการสอบใน หน่วยสมรรถนะนั้นได้

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

2.    ใบอนุญาตการประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี)

3.    แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

4.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงานการปฏิบัติงาน (ถ้ามี)

5.    หลักฐานการอบรมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม (ถ้ามี) โดยไม่ต้องประเมินในหน่วยสมรรถนะ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม



 (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1.    หลักฐานการศึกษา

2.    ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

3.    แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี)

4.    แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี)  

5.    แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) การปฏิบัติงาน (ถ้ามี)



 (ค) คำแนะนำในการประเมิน

ประเมินเข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน Checklist รายการ



 (ง) วิธีการประเมิน

1. พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น ใบรับรองฯ

2. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน แสดงหลักฐานการผ่านการอบรม/ใบรับรองจากสถานประกอบการ (ถ้ามี)

 

        ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะในการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุมและเครื่องมือวัด และส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (PM) รวมถึงการรับรองรายงานบำรุงรักษาหลังดำเนินการแล้ว 

(ก)    คำแนะนำ 

ผู้เข้ารับการประเมินจะต้องทราบถึงหลักการของการควบคุมงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ในโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน 



(ข)    คำอธิบายรายละเอียด

1.    อุปกรณไฟฟ้า (อุปกรณ์หลัก*) ประกอบด้วย

        • Switchgear

          - High Voltage Circuit Breaker

          - Disconnecting Switch

          - Potential Transformer

          - Current Transformer

          - Lightning Arrester

        • PV Array System

          - PV Modules

          - M/F Connector

          - PV Combiner Box

          - Monitor Unit

          - Load Switch (Breaker)

          - Surge Protective Device

          - Communication RS 485 Port

     - Fuse Box

        • PV Inverter System

          - Inverter Circuit

          - Circuit Breaker

          - Load Break Switch

          - AC/DC Input Protection

          - Overvoltage Protection

          - Insulation Resistance Detector

          - Overheat Protection

         • PV Transformer System

          - Tap Changer

          - Oil Tank

          - HV Bushing

          - LV Bushing

          - Surge Arrester

          - 87T Protection Relay

          - 67/67N Protection Relay

          - 50/51 Protection Relay

     - 50N Protection relay

          - 86 Protection Relay

          - 74 Protection Relay

          - Rapid Pressure Rise Relay

          • Medium Voltage Ring Main Unit System (RMU)

          - Transformer Feeder 

          - Circuit Breaker Feeder

          - Cable Feeder

          - Protection device (เช่น COMMUNICATION MODULE UNIT (CMU))

          - Uninterruptible Power Supply (UPS) Battery

• Cable

          - PV DC Cable

          - Low Voltage Power Cable

          - Medium Voltage Power Cable

          - Overhead Transmission Line

          - Underwater Cable

          • Power Cable Link Box System

          - Power Cable Link Box for RMU 

          - Fiber Optic Panel

* อุปกรณ์หลัก คือ อุปกรณ์ไฟฟ้าโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ที่หากเกิดปัญหาจะส่งผลกระทบต่อกำลังการผลิตของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์หรือความพร้อมจ่ายไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ (Reliability) โดยตรง

2.    อุปกรณไฟฟ้า (อุปกรณ์สนับสนุน**) ประกอบด้วย

          • Sway Detection System

          - Sway Detection Panel

          - Sway System Panel

          - Distribution Box for PV Floating

          • Executive Information System (EIS) System Panel

          - EIS Server

          - EIS Firewall

          • Power Generation Forecast System

          - Power Forecast System for Control Room

          - Power Forecast System Panel for SWITCHGEAR (SWGR) ROOM

          - Weather Station of Power Forecast System at Float boat

          - Weather Station of Power Forecast System at PV Floating

          • CCTV System (Closed Circuit Television System)

          - CCTV Panel for Control Room

          - CCTV for SWGR Area

          - CCTV Cabinet in CMU on Float Boat

          • Fire Alarm and Fire Protection

          - Fire Alarm and Fire Protection Main Control Room

          - Fire Alarm and Fire Protection for Switchgear Building

          - Fire Alarm and Fire Protection for Floating Boat

• Grounding System

** อุปกรณ์สนับสนุน คือ อุปกรณ์ไฟฟ้าโรงไฟฟ้าที่หากเกิดปัญหาจะไม่ส่งผลกระทบต่อกำลังการผลิตของโรงไฟฟ้าหรือความพร้อมจ่ายไฟฟ้าของโรงไฟฟ้า (Reliability) โดยตรง

3.    ระบบควบคุม 

          - Plant control system (เช่น Distributed Control System (DCS), Supervisory Control And Data Acquisition (SCADA))

          - Human Machine Interface (HMI) 

          - Web server & Data Exchange server

4.    เครื่องมือวัด  

          - Pyranomter

          - PV Reference Cell

          - PV Panel Temperature Cell

          - Wind Speed 

          - Ambient Temperature Sensor

          - Relative Humidity Sensor

5.    ส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ หมายถึง โครงสร้างที่รองรับและยึดจับแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งบนพื้นดินหรือพื้นน้ำ (รวมถึงทุ่นลอยและระบบยึดโยงเหนือพื้นน้ำ) ซึ่งมีส่วนประกอบต่าง ๆ เช่น Anchoring Truss, Module Bracket, Back Support, PV Clamp, Bolt & Nut, Beam & Beam Connector Cover Floating, Cable Floating Device, Float (เช่น Float ชนิด HDPE), ขาตั้งโครงสร้างรองรับ, รั้ว (Fence), แผ่นปูพื้น (Floor Plate) และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

6.    ระบบยึดโยง ประกอบด้วย

          1.    Wire Rope

          2.    Stainless Capel

          3.    Stainless U Shackle

          4.    Stainless Bow Shackle

          5.    Truss

          6.    Anchoring Block (ลูกปูน)

          7.    Ring

          8.    อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

5. ตรวจสอบงานบำรุงรักษาอุปกรณ์เชิงป้องกัน (PM) ในระบบ โดยการเข้าไปในระบบเพื่อตรวจสอบงานที่จะต้องปฏิบัติในสัปดาห์ เพื่อนำมาวางแผนกำลังคน อุปกรณ์ และการเข้าปฏิบัติงาน 

6. เอกสารประกอบการทำงาน สำหรับงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้าโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (PM) เป็นการปรับปรุง Work Instruction และ Inspection Sheet ก่อนนำเข้าระบบ CMMS 

7. จัดทำเอกสารประกอบการทำงานบำรุงรักษา โดยการรวบรวมข้อมูลจากคู่มือผู้ผลิต เหตุการณ์ ความรู้ ประสบการณ์ที่ผ่านมา และประวัติการบำรุงรักษาอุปกรณ์ต่าง ๆ นำมาทำเป็นเอกสารเพื่อใช้ในการปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด รวมถึงการจัดหาเครื่องมือพิเศษสำหรับงานบำรุงรักษาที่มีความจำเป็นในการใช้งาน

8. เตรียมชิ้นส่วนอะไหล่และเครื่องมือพิเศษสำหรับงานบำรุงรักษา โดยสำรวจและจัดทำเป็นบัญชีหรือฐานข้อมูล เพื่อดำเนินการจัดหาหรือเตรียมอะไหล่ให้พร้อมกับงานบำรุงรักษาตลอดเวลา รวมถึงการจัดหาเครื่องมือพิเศษสำหรับงานบำรุงรักษาที่มีความจำเป็นในการใช้งาน 

9. มอบหมายงานบำรุงรักษาแก่ทีมงาน โดยใช้ทักษะที่จำเป็นเพื่อให้มีประสิทธิภาพและเกิดความสัมฤทธิ์ผลในงาน

10. แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างงานบำรุงรักษา โดยใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ที่ผ่านมา หรือสอบถามจากผู้รู้ เพื่อนำมาปรับใช้กับงานที่เกิดขึ้นในขณะนั้นได้อย่างเหมาะสม 

11. รับรองรายงานบำรุงรักษา โดยตรวจสอบความถูกต้องของรายงานบำรุงรักษา และผลการทดสอบอุปกรณ์หลังการบำรุงรักษา และให้ข้อเสนอแนะทีมงานได้

12. ระบบบริหารจัดการงานบำรุงรักษาด้วยคอมพิวเตอร์ (CMMS) มีการใช้ในงานต่าง ๆ เช่น 

          1)    การใช้งานระบบทั่วไป เช่น การตรวจสอบงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้าโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (PM), การออก Work Order เป็นต้น 

          2)    การใช้ระบบ CMMS ในการบริหารงานบำรุงรักษาและควบคุมคลังอะไหล่ 

          3)    การใช้ระบบ CMMS ในการจัดซื้อจัดจ้าง

18.1 เครื่องมือประเมิน ควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุม และเครื่องมือวัดของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (PM)

   (1)    ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุม และเครื่องมือวัดของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน

   (2)    ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุม และเครื่องมือวัดของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน

   (3)    การสัมภาษณ์ เช่น การสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบควบคุม และเครื่องมือวัดของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน

18.2 เครื่องมือประเมิน ควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน (PM)

   (1)    ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน

   (2)    ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน

   (3)    การสัมภาษณ์ เช่น การสอบสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการควบคุมการปฏิบัติงานบำรุงรักษาส่วนรองรับแผงโซลาร์เซลล์ของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เชิงป้องกัน