อาชีพผู้ปฏิบัติงานทดสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงภาคสนาม 

ISCO-08 3113 เจ้าหน้าที่/ช่างเทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ จะสามารถควบคุมงานทดสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่นทางไฟฟ้า โดยสามารถควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้าและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า ของ Power Cable, Station Battery และ Charger, Grounding System Impedance,  Capacitor Bank, กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter)

กลุ่มอาชีพสาขาวิชาชีพพลังงานและพลังงานทดแทน สาขางานระบบส่งพลังงานไฟฟ้า

N/A

10.1 IEC 60502-1:2021, “Power cables with extruded insulation and their accessories for rated voltages from 1 kV (Um=1.2kV) up to 30 kV (Um=36kV)” 

10.2 Part 1 Cables for rated voltages of 1 kV (Um=1.2kV) up to 3 kV (Um=3.6kV)

10.3 IEC 60502-2:2014, “Power cables with extruded insulation and their accessories for rated voltages from 1 kV (Um=1.2kV) up to 30 kV (Um=36kV)”

10.4 Part 2 Cables for rated voltages from 6 kV (Um=7.2kV) up to 30 kV (Um=36kV)

10.5 IEC 60502-4:2010, “Power cables with extruded insulation and their accessories for rated voltages from 1 kV (Um=1.2kV) up to 30 kV (Um=36kV)”

10.6 Part 4 Test requirements on accessories for cables with rated voltages from 6 kV (Um=7.2kV) up to 30 kV (Um=36kV)

10.7 IEC 60840:2020, “Power cables with extruded insulation and their accessories for rated voltages above 30 kV (Um=36 kV) up to 150 kV (Um=170 kV) Test methods and requirements” 

10.8 IEC 62067:2011, “Power cables with extruded insulation and their accessories for rated voltages above 150 kV (Um=170 kV) up to 500 kV (Um=550 kV) Test methods and requirements”

10.9 IEEE 450-2020, “IEEE Recommended Practice for Maintenance, Testing and Replacement of Vented Lead-Acid Batteries for stationary Applications”

10.10 IEEE 81.2-1991, “IEEE Guide for Measurement of Impedance and Safety   Characteristics of Large , Extended or Interconnected Grounding Systems” 

10.11 IEEE 18-2002, “IEEE Standard for Shunt Power Capacitors”

10.12 IEEE C62.1-1989, “IEEE Standard for Gapped Silicon-Carbide Surge Arresters for AC Power Circuits”

10.13 IEEE C62.11-2020, “IEEE Standard for Metal-Oxide Surge Arresters for AC Power Circuits (>1kV)”

12.1 ทักษะการทดสอบ Power Cable ทางไฟฟ้า

12.2 ทักษะการทดสอบ Station Battery และ Charger ทางไฟฟ้า

12.3 ทักษะการทดสอบ Grounding System Impedance ทางไฟฟ้า

12.4 ทักษะการทดสอบ Capacitor Bank ทางไฟฟ้า

12.5 ทักษะการทดสอบกับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) ทางไฟฟ้า

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1. ทักษะการควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้า

2. ทักษะการแก้ไขปัญหาระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า

3. ทักษะการจัดทำรายงานผลทดสอบทางไฟฟ้า

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

4. ทักษะการติดต่อประสานงาน

5. ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการปฏิบัติงาน

6. ทักษะการใช้งานคอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงาน  

7. ทักษะความเป็นผู้นำ

8. ทักษะการสอนงานให้ผู้อื่น

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1. หลักการทำงานและโครงสร้างของ อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น

2. หลักการทดสอบของ อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น

3. ข้อมูลจำเพาะทางเทคนิคสำหรับการวิเคราะห์ผลการทดสอบของ อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น

4. พารามิเตอร์ที่จำเป็นสำหรับการคำนวณผลการทดสอบของ อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น

หลักฐานที่ต้องการในหน่วยสมรรถนะนี้จะใช้ในการพิจารณาประกอบ ร่วมกันกับการประเมินตามเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รวมทั้งทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge) ซึ่งหลักฐานที่ต้องการ สามารถใช้ทดแทนความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้นได้ โดยเจ้าหน้าที่สอบจะพิจารณารายละเอียดตามความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้น ๆ และยกเว้นการสอบใน หน่วยสมรรถนะนั้นได้

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1. ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 

2. แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน 

3. แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) การปฏิบัติงาน 

4. หลักฐานการอบรมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม 

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1. หลักฐานการศึกษา (ถ้ามี) 

2. หลักฐานการอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี) 

3. แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี) 

4. แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี) 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน Checklist รายการ

(ง) วิธีการประเมิน

1. พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น หลักฐานการศึกษา 

2. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน เช่น ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ

ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะและความรู้ในการควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้าและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า ของ Power Cable, Station Battery และ Charger, Grounding System Impedance,  Capacitor Bank, กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) 

(ก) คำแนะนำ 

N/A

(ข) คำอธิบายรายละเอียด 

1. อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น ประกอบด้วย 

1.1 Power Cable หมายถึง Cable  ที่ออกแบบมาเพื่อใช้งานสำหรับระบบส่งหรือจำหน่ายกระแสไฟฟ้า ซึ่งมีขนาดแรงดันตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป อาจประกอบติดตั้งร่วมกับ Pothead ด้วยก็ได้

1.2 Station Battery และ Charger ประกอบด้วย

(1) Station Battery หมายถึง แบตเตอรี่ชนิดตะกั่ว-กรด ที่ใช้งานวางอยู่กับที่รวมถึงแบตเตอรี่ทั้ง Vented Type และ Valve Regulated Type โดยมี Capacity ตั้งแต่ 100 AH ขึ้นไป 

(2) Charger หมายถึง อุปกรณ์ที่ทําหน้าที่เปลี่ยนไฟฟ้ากระแสสลับเป็นไฟฟ้ากระแสตรง ให้มีขนาดที่เหมาะสม เพื่อใช้สําหรับอัดประจุให้กับแบตเตอรี่ ขนาดพิกัดตั้งแต่ 50 แอมป์ขึ้นไป

1.3 Grounding System Impedance หมายถึง ระบบกราวด์ที่มีสายทองแดงเปลือย ขนาดสายตั้งแต่ 4/0 AWG.ขึ้นไป จำนวน 19 Strands ที่เชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงกับแท่ง Ground grid ที่ฝังในพื้นดิน

1.4 Capacitor Bank หมายถึง ตัวเก็บประจุไฟฟ้าขนาดพิกัดแรงดัน 6.9 kV ขึ้นไป นำมาต่อรวมกัน เพื่อให้ทนต่อแรงดันสูงขึ้น

1.5 กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) 

(1) กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) หมายถึง อุปกรณ์ที่ทําหน้าที่ช่วยป้องกันแรงดันเกิน (Overvoltage)  ที่เกิดขึ้นในระบบส่งจ่ายพลังงานไฟฟ้า เช่น จากฟ้าผ่า หรือจากการ Switching เพื่อป้องกันการเสียหายของอุปกรณ์ไฟฟ้า ขนาดพิกัดตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป

- กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) ชนิดที่มี Gap หมายถึง Surge arrester ที่มีสารซิลิคอนคาไบต์ (SiC) เป็นตัวความต้านทานที่ทําหน้าที่จํากัดการไหลของกระแส ขณะที่เกิดมีแรงดันเกินในระบบไฟฟ้าที่ Surge arrester นั้นทําหน้าที่ป้องกันมีชื่อทางการค้าหลายชนิด เช่น Autovalve surge arrester, Mew valve arrester เป็นต้น 

- กับดักเสิร์จ (Surge Arrester) ชนิดที่ไม่มี Gap หมายถึง Surge arrester ที่มีสารซิงค์ออกไซค์ (ZnO) เป็นตัวความต้านทานที่ทําหน้าที่จํากัดการไหลของกระแสขณะที่เกิดมีแรงดันเกินในระบบไฟฟ้าที่ Surge arrester นั้นทําหน้าที่ป้องกัน มีชื่อทางการค้าหลายชนิด เช่น Metal oxide surge arrester, Gapless surge arrester เป็นต้น 

(2) เสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้นับจำนวนครั้งของแรงดันเกินที่ผ่านเข้ามายัง Surge arrester แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ชนิดทํางานด้วย Impulse voltage และ Impulse current

2. ควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการควบคุมให้ครอบคลุมทุกด้าน ประกอบด้วย

2.1 การจัดเตรียมเครื่องมือและเอกสารที่เกี่ยวข้องสำหรับงานทดสอบ

2.2 การทดสอบทางไฟฟ้า (ตรวจสอบขั้นตอนการทดสอบและวิธีการทดสอบ) 

2.3 การจัดทำรายงานผลทดสอบ

2.4 การรับและส่งมอบอุปกรณ์ทดสอบ

3. แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการให้ครอบคลุมปัญหาต่างๆ ดังนี้

3.1 ปัญหาเรื่อง เครื่องมือทดสอบผิดพลาด

3.2 ปัญหาเรื่อง การเลือกใช้วิธีการทดสอบที่ไม่เหมาะสม

3.3 ปัญหาเรื่อง การเลือกใช้แบบฟอร์มทดสอบที่ไม่เหมาะสม

3.4 ปัญหาเรื่อง ขั้นตอนในการทดสอบไม่เหมาะสม

3.5 ปัญหาเรื่อง การต่อวงจรทดสอบผิดพลาด

3.6 ปัญหาเรื่อง การบันทึกผลข้อมูลผิดพลาด ไม่ครบถ้วน

3.7 ปัญหาเรื่อง ปัจจัยภายนอกที่อาจส่งผลกระทบต่อการทดสอบ

4. จัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะต้องดำเนินการตั้งแต่การบันทึกข้อมูลผลทดสอบ การตรวจสอบความถูกต้องของผลทดสอบ การวิเคราะห์ผลทดสอบ และการสรุปผลทดสอบ

N/A

N/A

18.1 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Power Cable ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Power Cable ทางไฟฟ้า 

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และทำรายรายงานทดสอบผล Power Cable ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Power Cable ทางไฟฟ้า 

18.2 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Station Battery และ Charger ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Station Battery และ Charger ทางไฟฟ้า  

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Station Battery และ Charger ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Station Battery และ Charger ทางไฟฟ้า 

18.3 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Grounding System Impedance ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Grounding System Impedance ทางไฟฟ้า 

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และทำรายรายงานทดสอบผล Grounding System Impedance ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Grounding System Impedance ทางไฟฟ้า 

18.4 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Capacitor Bank ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Capacitor Bank ทางไฟฟ้า  

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Capacitor Bank ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Capacitor Bank ทางไฟฟ้า 

18.5 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบกับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผลกับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) ทางไฟฟ้า 

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และทำรายรายงานทดสอบผลกับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบกับดักเสิร์จ (Surge Arrester) และเสิร์จเคาน์เตอร์ (Surge Counter) ทางไฟฟ้า