อาชีพผู้ปฏิบัติงานทดสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงภาคสนาม 

ISCO-08 3113 เจ้าหน้าที่/ช่างเทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ จะสามารถควบคุมงานทดสอบ อุปกรณ์ตัดตอน ทางไฟฟ้า โดยสามารถควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้าและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า ของ Circuit Breaker และ Disconnecting Switch

กลุ่มอาชีพสาขาวิชาชีพพลังงานและพลังงานทดแทน สาขางานระบบส่งพลังงานไฟฟ้า 

N/A

10.1 IEEE C37.09-2018 “IEEE Standard Test Procedures for AC High-Voltage Circuit Breakers with Rated Maximum Voltage Above 1000 V”

10.2 IEC 62271-1:2017 “High-voltage switchgear and controlgear - Part 1: Common specifications for alternating current switchgear and controlgear”

10.3 IEC 62271-100:2021  “High-voltage switchgear and controlgear - Part 100: Alternating-current circuit-breakers”

10.4 IEC 62271-102:2018 “High-voltage switchgear and controlgear - Part 102: Alternating current disconnectors and earthing switches”

10.5 IEC 60376:2018 “Specification of technical grade sulphur hexafluoride (SF6) and complementary gases to be used in its mixtures for use in electrical equipment”

10.6 IEC 60480:2019 “Specifications for the re-use of sulphur hexafluoride (SF6) and its mixtures in electrical equipment”

10.7 IEEE Std C57.19.01-2000(R2005) (Revision of IEEE Std C57.19.01-1991) “IEEE Standard Performance Characteristics and Dimensions for Outdoor Apparatus Bushings”

12.1 ทักษะการทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า

12.2 ทักษะการทดสอบ disconnecting Switch ทางไฟฟ้า

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1. ทักษะการควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้า

2. ทักษะการแก้ไขปัญหาระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า

3. ทักษะการจัดทำรายงานผลทดสอบทางไฟฟ้า

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

4. ทักษะการติดต่อประสานงาน

5. ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการปฏิบัติงาน

6. ทักษะการใช้งานคอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงาน  

7. ทักษะความเป็นผู้นำ

8. ทักษะการสอนงานให้ผู้อื่น

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1. หลักการทำงานและโครงสร้างของ อุปกรณ์ตัดตอน

2. หลักการทดสอบของ อุปกรณ์ตัดตอน

3. ข้อมูลจำเพาะทางเทคนิคสำหรับการวิเคราะห์ผลการทดสอบของ อุปกรณ์ตัดตอน

4. พารามิเตอร์ที่จำเป็นสำหรับการคำนวณผลการทดสอบของ อุปกรณ์ตัดตอน

หลักฐานที่ต้องการในหน่วยสมรรถนะนี้จะใช้ในการพิจารณาประกอบ ร่วมกันกับการประเมินตามเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รวมทั้งทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge) ซึ่งหลักฐานที่ต้องการ สามารถใช้ทดแทนความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้นได้ โดยเจ้าหน้าที่สอบจะพิจารณารายละเอียดตามความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้น ๆ และยกเว้นการสอบใน หน่วยสมรรถนะนั้นได้

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1. ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 

2. แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน 

3. แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) การปฏิบัติงาน 

4. หลักฐานการอบรมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม 

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1. หลักฐานการศึกษา (ถ้ามี) 

2. หลักฐานการอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี) 

3. แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี) 

4. แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี) 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน Checklist รายการ

(ง) วิธีการประเมิน

1. พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น หลักฐานการศึกษา 

2. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน เช่น ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ

ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะและความรู้ในการควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้าและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า พร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า ของ Circuit Breaker และ Disconnecting Switch 

(ก) คำแนะนำ 

N/A

(ข) คำอธิบายรายละเอียด 

1. อุปกรณ์ตัดตอน ประกอบด้วย 

1.1 Circuit Breaker  หมายถึง อุปกรณ์ที่ใช้แยกวงจรไฟฟ้าในสภาวะ On Load ในระบบแรงดันไฟฟ้าตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป  แบ่งตามประเภทของวัสดุที่ใช้ในการฉนวน ดังนี้

(1) Gas Circuit Breaker (GCB) หมายถึง Circuit Breaker ซึ่งใช้ก๊าซ SF6 เป็นฉนวน และเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส โดยติดตั้งใช้งานที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีอากาศเป็นฉนวน (AIS) หรือที่ติดตั้งใช้งานภายในสถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีแก๊สเป็นฉนวน (GIS)

(2) Oil Circuit Breaker (OCB) หมายถึง Circuit Breaker ซึ่งใช้น้ำมันหม้อแปลงเป็นฉนวน และเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส

(3) Bulk Oil Circuit Breaker (BOCB) หมายถึง OCB ที่มีน้ำมันบรรจุอยู่ในตัว Circuit Breaker เป็นปริมาณมาก (ประมาณ 300 ถึง 400 ลิตร ต่อ 1 Pole)

(4) Vacuum Circuit Breaker (VCB) หมายถึง Circuit Breaker หรือ Recloser ซึ่งใช้ระบบสุญญากาศเป็นฉนวนและเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัสสามารถตัดกระแส Load และกระแส Fault ได้

(5) Vacuum Switch หมายถึง อุปกรณ์ตัดวงจรซึ่งใช้ระบบสุญญากาศเป็นฉนวนและเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส ออกแบบมาเพื่อใช้ตัดกระแส Load โดยเฉพาะ ไม่สามารถตัดกระแส Fault ได้

1.2 Disconnecting Switch หมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้แยกวงจรไฟฟ้าในสภาวะ No Load  ในระบบแรงดันไฟฟ้าตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป โดยติดตั้งใช้งานที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีอากาศเป็นฉนวน (AIS) หรือที่ติดตั้งใช้งานภายในสถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีแก๊สเป็นฉนวน(GIS)

2. ควบคุมงานทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการควบคุมให้ครอบคลุมทุกด้าน ประกอบด้วย

2.1 การจัดเตรียมเครื่องมือและเอกสารที่เกี่ยวข้องสำหรับงานทดสอบ

2.2 การทดสอบทางไฟฟ้า (ตรวจสอบขั้นตอนการทดสอบและวิธีการทดสอบ) 

2.3 การจัดทำรายงานผลทดสอบ

2.4 การรับและส่งมอบอุปกรณ์ทดสอบ

3. แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการให้ครอบคลุมปัญหาต่างๆ ดังนี้

3.1 ปัญหาเรื่อง เครื่องมือทดสอบผิดพลาด

3.2 ปัญหาเรื่อง การเลือกใช้วิธีการทดสอบที่ไม่เหมาะสม

3.3 ปัญหาเรื่อง การเลือกใช้แบบฟอร์มทดสอบที่ไม่เหมาะสม

3.4 ปัญหาเรื่อง ขั้นตอนในการทดสอบไม่เหมาะสม

3.5 ปัญหาเรื่อง การต่อวงจรทดสอบผิดพลาด

3.6 ปัญหาเรื่อง การบันทึกผลข้อมูลผิดพลาด ไม่ครบถ้วน

3.7 ปัญหาเรื่อง ปัจจัยภายนอกที่อาจส่งผลกระทบต่อการทดสอบ

4. จัดทำรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้า โดยจะต้องดำเนินการตั้งแต่การบันทึกข้อมูลผลทดสอบ การตรวจสอบความถูกต้องของผลทดสอบ การวิเคราะห์ผลทดสอบ และการสรุปผลทดสอบ

N/A

N/A

18.1 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Circuit Breaker ทางไฟฟ้า 

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และทำรายรายงานทดสอบผล Circuit Breaker ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า 

18.2 เครื่องมือประเมิน ควบคุมงานทดสอบ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า  

(2) ข้อสอบข้อเขียนแบบอัตนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทดสอบ การวิเคราะห์และจัดทำรายงานทดสอบผล Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า

(3) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการควบคุมงานทดสอบ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า