อาชีพผู้ปฏิบัติงานทดสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงภาคสนาม คุณวุฒิวิชาชีพระดับ 4

ISCO-08 3113 เจ้าหน้าที่/ช่างเทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง

 

ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนะนี้ จะสามารถทดสอบ อุปกรณ์ตัดตอน ทางไฟฟ้า โดยสามารถจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบและเอกสารสำหรับงานทดสอบทางไฟฟ้า และสามารถทดสอบ Circuit Breaker และ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า และรวมถึงรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้าเบื้องต้น

กลุ่มอาชีพสาขาวิชาชีพพลังงานและพลังงานทดแทน สาขางานระบบส่งพลังงานไฟฟ้า 

N/A

10.1 IEEE C37.09-2018 “IEEE Standard Test Procedures for AC High-Voltage Circuit Breakers with Rated Maximum Voltage Above 1000 V”

10.2 IEC 62271-1:2017 “High-voltage switchgear and controlgear - Part 1: Common specifications for alternating current switchgear and controlgear”

10.3 IEC 62271-100:2021  “High-voltage switchgear and controlgear - Part 100: Alternating-current circuit-breakers”

10.4 IEC 62271-102:2018 “High-voltage switchgear and controlgear - Part 102: Alternating current disconnectors and earthing switches”

10.5 IEC 60376:2018 “Specification of technical grade sulphur hexafluoride (SF6) and complementary gases to be used in its mixtures for use in electrical equipment”

10.6 IEC 60480:2019 “Specifications for the re-use of sulphur hexafluoride (SF6) and its mixtures in electrical equipment”

10.7 IEEE Std C57.19.01-2000(R2005) (Revision of IEEE Std C57.19.01-1991) “IEEE Standard Performance Characteristics and Dimensions for Outdoor Apparatus Bushings”

 

12.1 ทักษะความรู้ทางไฟฟ้าขั้นพื้นฐาน

12.2 ทักษะการทำงานเกี่ยวกับอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไป

12.3 ทักษะการใช้อุปกรณ์ และเครื่องมือวัดทางไฟฟ้าทั่วไป

 

(ก) ความต้องการด้านทักษะ

ทักษะในการทำงานด้านเทคนิค (Technical Skills)

1. ทักษะจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบและเอกสารที่เกี่ยวข้องสำหรับงานทดสอบทางไฟฟ้า

2. ทักษะการใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทดสอบทางไฟฟ้า

3. ทักษะการทดสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่นทางไฟฟ้า

4. ทักษะการรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้าเบื้องต้น

ทักษะในการทำงาน (Soft Skills)

5. ทักษะการติดต่อประสานงาน

6. ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการปฏิบัติงาน

7. ทักษะการใช้งานคอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงาน  

8. ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น (Team Working)

9. ทักษะการนำเสนอผลงาน

 

(ข) ความต้องการด้านความรู้

1. หลักการทำงานเบื้องต้นและโครงสร้างของอุปกรณ์ตัดตอน

2. ข้อมูลจำเพาะทางเทคนิคของอุปกรณ์ตัดตอน

3. หลักการทดสอบของอุปกรณ์ตัดตอน

4. พารามิเตอร์ที่จำเป็นสำหรับการบันทึกผลการทดสอบอุปกรณ์ตัดตอน

5. คำศัพท์ภาษาอังกฤษทางเทคนิคในการปฏิบัติงาน

 

หลักฐานที่ต้องการในหน่วยสมรรถนะนี้จะใช้ในการพิจารณาประกอบ ร่วมกันกับการประเมินตามเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) รวมทั้งทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge) ซึ่งหลักฐานที่ต้องการ สามารถใช้ทดแทนความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้นได้ โดยเจ้าหน้าที่สอบจะพิจารณารายละเอียดตามความรู้และทักษะในหน่วยสมรรถนะนั้น ๆ และยกเว้นการสอบใน หน่วยสมรรถนะนั้นได้

(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) หรือ

1. ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 

2. แบบบันทึกผลการสังเกตการปฏิบัติงาน 

3. แบบรวบรวม/แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) การปฏิบัติงาน 

4. หลักฐานการอบรมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม 

(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) หรือ

1. หลักฐานการศึกษา (ถ้ามี) 

2. หลักฐานการอบรมในหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี) 

3. แบบบันทึกผลการสัมภาษณ์ (ถ้ามี) 

4. แบบบันทึกผลการสอบข้อเขียน (ถ้ามี) 

(ค) คำแนะนำในการประเมิน

ผู้เข้ารับการประเมินสามารถนำหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้มาประกอบในการประเมิน โดยรวบรวมข้อมูลตามรายละเอียดที่แสดงใน Checklist รายการ

(ง) วิธีการประเมิน

1. พิจารณาหลักฐานความรู้ ที่ผู้เข้ารับการประเมินนำมาแสดง เช่น หลักฐานการศึกษา 

2. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน เช่น ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ

 

ขอบเขตของการประเมินสมรรถนะในหน่วยสมรรถนะนี้ ผู้เข้ารับการประเมินจะถูกประเมินทักษะและความรู้ในการจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบและเอกสารสำหรับงานทดสอบทางไฟฟ้า และการทดสอบ Circuit Breaker และ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า และรวมถึงรายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้าเบื้องต้น 

(ก) คำแนะนำ 

N/A

(ข) คำอธิบายรายละเอียด 

1. อุปกรณ์ตัดตอน ประกอบด้วย 

1.1 Circuit Breaker  หมายถึง อุปกรณ์ที่ใช้แยกวงจรไฟฟ้าในสภาวะ On Load ในระบบแรงดันไฟฟ้าตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป  แบ่งตามประเภทของวัสดุที่ใช้ในการฉนวน ดังนี้

(1) Gas Circuit Breaker (GCB) หมายถึง Circuit Breaker ซึ่งใช้ก๊าซ SF6 เป็นฉนวน และเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส โดยติดตั้งใช้งานที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีอากาศเป็นฉนวน (AIS) หรือที่ติดตั้งใช้งานภายในสถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีแก๊สเป็นฉนวน (GIS)

(2) Oil Circuit Breaker (OCB) หมายถึง Circuit Breaker ซึ่งใช้น้ำมันหม้อแปลงเป็นฉนวน และเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส

(3) Bulk Oil Circuit Breaker (BOCB) หมายถึง OCB ที่มีน้ำมันบรรจุอยู่ในตัว Circuit Breaker เป็นปริมาณมาก (ประมาณ 300 ถึง 400 ลิตร ต่อ 1 Pole)

(4) Vacuum Circuit Breaker (VCB) หมายถึง Circuit Breaker หรือ Recloser ซึ่งใช้ระบบสุญญากาศเป็นฉนวนและเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัสสามารถตัดกระแส Load และกระแส Fault ได้

(5) Vacuum Switch หมายถึง อุปกรณ์ตัดวงจรซึ่งใช้ระบบสุญญากาศเป็นฉนวนและเป็นตัวกลางในการดับ Arc ที่หน้าสัมผัส ออกแบบมาเพื่อใช้ตัดกระแส Load โดยเฉพาะ ไม่สามารถตัดกระแส Fault ได้

1.2 Disconnecting Switch หมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้แยกวงจรไฟฟ้าในสภาวะ No Load  ในระบบแรงดันไฟฟ้าตั้งแต่ 1 kV ขึ้นไป โดยติดตั้งใช้งานที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีอากาศเป็นฉนวน (AIS) หรือที่ติดตั้งใช้งานภายในสถานีไฟฟ้าแรงสูงที่มีแก๊สเป็นฉนวน(GIS)

2. เครื่องมือทดสอบและเอกสารที่เกี่ยวข้องสำหรับงานทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า ดังนี้ 

2.1 เครื่องมือทดสอบ ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการทดสอบ Circuit Breaker ในหัวข้อการทดสอบต่างๆ เช่น Breaker Analyzer Test Set, Contact Resistance Tester, Insulation Resistance Tester, Insulation Power Factor Test Set, SF6 Gas Analyzer เป็นต้น

2.2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย 

(1) ข้อมูลรายละเอียดทางเทคนิคของ Circuit Breaker ที่จะทำการทดสอบ 

(2) เอกสารคู่มือการใช้งานเครื่องมือทดสอบ 

(3) แบบฟอร์มบันทึกผลการทดสอบทางไฟฟ้าของ Circuit Breaker หรือ    แบบฟอร์มรายงานผลการทดสอบ 

(4) มาตรฐานการทดสอบที่เกี่ยวข้องทั้งในรูปแบบของเอกสารหรืออิเล็กทรอนิกส์ไฟล์ เป็นต้น

3. ทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการทดสอบในหัวข้อต่าง ๆ ดังนี้

3.1  Visual inspection    

3.2  Contact Timing Measurement                                      

3.3  Contact Resistance Measurement                                      

3.4  Insulation Resistance Measurement                                                     

3.5  Dielectric Loss Measurement

3.6  SF6 GAS Dew Point and Percentage Measurement  (เฉพาะ GCB) 

3.7  Loss of Vacuum Test (เฉพาะ VCB)       

3.8  Dielectric Breakdown Voltage Test (เฉพาะ OCB)                                                            

4. รายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้าเบื้องต้น ของ Circuit Breaker โดยจะดำเนินการบันทึกพารามิเตอร์ที่ได้จากเครื่องมือทดสอบโดยตรง ข้อมูลทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบทางไฟฟ้า การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และการสรุปผลการทดสอบเบื้องต้น

5. เครื่องมือทดสอบและเอกสารที่เกี่ยวข้องสำหรับงานทดสอบ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า ดังนี้ 

5.1 เครื่องมือทดสอบ ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการทดสอบ Disconnecting Switch ในหัวข้อการทดสอบต่างๆ เช่น Contact Resistance Tester เป็นต้น

5.2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย

(1) ข้อมูลรายละเอียดทางเทคนิคของ Disconnecting Switch ที่จะทำการ    ทดสอบ 

(2) เอกสารคู่มือการใช้งานเครื่องมือทดสอบ 

(3) แบบฟอร์มบันทึกผลการทดสอบทางไฟฟ้าของ Disconnecting Switch หรือแบบฟอร์มรายงานผลการทดสอบ 

(4) มาตรฐานการทดสอบที่เกี่ยวข้องทั้งในรูปแบบของเอกสารหรืออิเล็กทรอนิกส์ไฟล์ เป็นต้น

6. ทดสอบ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า โดยจะดำเนินการทดสอบในหัวข้อต่าง ๆ ดังนี้

6.1 Visual inspection    

6.2 Contact Resistance Measurement                                      

7. รายงานผลการทดสอบทางไฟฟ้าเบื้องต้น ของ Disconnecting Switch โดยจะดำเนินการบันทึกพารามิเตอร์ที่ได้จากเครื่องมือทดสอบโดยตรง ข้อมูลทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบทางไฟฟ้า การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และการสรุปผลการทดสอบเบื้องต้น

 

N/A

N/A

18.1 เครื่องมือประเมิน ทดสอบ Circuit Breaker ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบ ขั้นตอนการทดสอบ การบันทึกผลและการรายงานทดสอบผล Circuit Breaker ทางไฟฟ้าเบื้องต้น

(2) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการการจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบ ขั้นตอนการทดสอบ การสังเกตสิ่งผิดปกติระหว่างการทดสอบ การบันทึกผลและการรายงานทดสอบผล Circuit Breaker ทางไฟฟ้าเบื้องต้น 

18.2 เครื่องมือประเมิน ทดสอบ Disconnecting Switch ทางไฟฟ้า 

(1) ข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัย เช่น ทดสอบความรู้เกี่ยวกับการจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบ ขั้นตอนการทดสอบ การบันทึกผลและการรายงานทดสอบผล Disconnecting Switch ทางไฟฟ้าเบื้องต้น

(2) การสัมภาษณ์เชิงเทคนิค เช่น การสอบสัมภาษณ์เกี่ยวกับการการจัดเตรียมเครื่องมือทดสอบ ขั้นตอนการทดสอบ การสังเกตสิ่งผิดปกติระหว่างการทดสอบ การบันทึกผลและการรายงานทดสอบผล Disconnecting Switch ทางไฟฟ้าเบื้องต้น